Cykl Ciekawe interpretacje GUNB - odległość budynku od drogi a nie drogi od budynku
26.05.2026
W 114. wydaniu cyklu edukacyjnego opisujemy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego od decyzji GINB. Sprawa dotyczy usytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w pobliżu planowanej drogi publicznej i wykładni art. 43 ustawy o drogach publicznych.
Opis sprawy
Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Inwestycja była realizowana na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał również przebieg planowanej drogi dojazdowej.
Skarżący zakwestionował legalność pozwolenia na budowę. Wskazał, że budynek został usytuowany zbyt blisko planowanej drogi. W jego ocenie naruszało to przepisy, które dotyczą wymaganych odległości obiektów budowlanych od dróg publicznych, w szczególności art. 43 ustawy o drogach publicznych.
Wojewoda Mazowiecki odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, a stanowisko to utrzymał następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Wyrokiem z 20 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 16 grudnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1567/23, oddalił skargę kasacyjną.
Wyrok NSA
Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że budynek rzeczywiście został usytuowany blisko planowanej drogi.
Pomimo tych ustaleń NSA uznał, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu rażącego naruszenia prawa.
NSA wyjaśnił, że art. 43 ustawy o drogach publicznych określa wymagane odległości nowych obiektów budowlanych od drogi. Przepis ten odnosi się więc do sposobu lokalizacji budynku względem drogi, a nie do obowiązku zachowania określonej odległości drogi od już wybudowanego budynku.
W ocenie Sądu kluczowe było to, że mimo nieprawidłowego usytuowania budynku nadal możliwa pozostaje realizacja drogi przewidzianej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Inwestycja drogowa nie została bowiem zablokowana ani uniemożliwiona. Droga może zostać wykonana zgodnie z planem, choć będzie przebiegała w bardzo bliskim sąsiedztwie budynku mieszkalnego.
NSA podkreślił również, że konsekwencje takiej lokalizacji obciążają przede wszystkim inwestora, który zdecydował się na posadowienie budynku w pobliżu planowanego pasa drogowego.
Wyrok ten ma istotne znaczenie dla wykładni art. 43 ustawy o drogach publicznych, ponieważ NSA wskazał, że przepis ten reguluje odległość budynku od drogi, a nie drogi od istniejącego budynku.
Podstawa prawna
Ustawa o drogach publicznych: art. 43
Ustawa – Prawo budowlane: art. 35 ust. 1 pkt 2
O cyklu
W cyklu edukacyjnym: Ciekawe interpretacje GUNB wyjaśniamy wybrane przepisy prawa, które mogą budzić wątpliwości lub rozbieżne interpretacje. Znajdują się tu interpretacje przepisów ustawy – Prawo budowlane i ustawy o wyrobach budowlanych, jak również wyroki sądów, orzeczenia, odpowiedzi na pytania, wyjaśnienia.
Więcej interpretacji znajdziesz tu: Ciekawe interpretacje GUNB
Zapraszamy także do śledzenia nas na LinkedIn: profil GUNB