W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.
Powrót

Program Środowisko, Energia i Zmiany Klimatu

Kolejna, trzecia edycja Funduszy Norweskich w sektorze środowisko realizowana jest poprzez Program Środowisko, Energia i Zmiany Klimatu. Celem Programu jest złagodzenie zmian klimatycznych i zmniejszenie wrażliwości na zmianę klimatu.

Wsparcie w ramach Programu ukierunkowane jest przede wszystkim na działania związane z poprawą jakości powietrza (w tym rozwijanie lokalnych systemów ciepłowniczych oraz kogeneracji), termomodernizację szkół, zwiększenie produkcji energii ze źródeł odnawialnych, w tym energii geotermalnej oraz energii z małych elektrowni wodnych, a także na przeciwdziałanie zmianom klimatu, czy poprawę stanu środowiska naturalnego i ochronę przyrody (w tym przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu inwazyjnych gatunków obcych).

Fundusze zostaną przeznaczone również na wsparcie pilotażowych przedsięwzięć z zakresu gospodarki w obiegu zamkniętym i energetycznego wykorzystania biomasy.

Poza otwartymi naborami wniosków, Program Środowisko, Energia i Zmiany Klimatu przewiduje wsparcie w ramach trzech oddzielnych projektów predefiniowanych dla obszarów związanych z mapowaniem usług systemowych, budową zdolności administracyjnych w obszarze energii geotermalnej oraz wzmocnieniem oceny przenikania zanieczyszczeń z powietrza.

Budżet Programu                                                                                        

Łączna wielkość środków zaangażowanych w realizację Programu w sektorze środowiska wyniesie niemal 156 mln euro. 

Źródła finansowania Programu

Głównym źródłem finansowania Programu Środowisko, Energia i Zmiany Klimatu są fundusze pochodzące z dwóch instrumentów finansowych, tj. Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (MF EOG) oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego (NMF).

Uzupełnieniem wsparcia jest budżet krajowy.

Operator Programu

Operatorem Programu jest Ministerstwo Klimatu (MK) we współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Pełniąc tę funkcję obydwie instytucje są odpowiedzialne za przygotowanie i wdrożenie Programu. Podział zadań pomiędzy nimi określa Porozumienie, na podstawie którego MK jako Operator Programu powierzając NFOŚiGW wykonanie zadań związanych z wdrażaniem Programu, nadzoruje ich realizację.

Departamentem wiodącym, realizującym zadania Operatora Programu Środowisko, Energia i Zmiany Klimatu w MK jest Departament Funduszy Ekologicznych.

Za bezpośredni kontakt z beneficjentem, w tym ogłaszanie i przeprowadzanie naborów odpowiedzialny jest NFOŚIGW.

Partnerzy Programu z Państw - Darczyńców:

  • Norweska Agencja Środowiska (NEA),                                                                          
  • Norweska Dyrekcja ds. Zasobów Wodnych i Energii (NVE),                                                                          
  • Krajowa Agencja ds. Energii Islandii  (OS).

Obszary Programowe i podział środków

Obszary programowe w Programie Środowisko, Energia i Zmiany Klimatu:

  1. Energia odnawialna, efektywność energetyczna, bezpieczeństwo energetyczne (alokacja: 112 mln euro)
  2. Łagodzenie zmian klimatu i ograniczenie narażenia na tego typu zmiany (alokacja: 29 mln euro).                                                                    
  3. Środowisko naturalne i ekosystemy (alokacja: 14 mln euro).                                                 

Informacje o obszarach programowych

Obszar Energia odnawialna, efektywność energetyczna, bezpieczeństwo energetyczne

Obszar ten został podzielony na dwa komponenty: Poprawa efektywności energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego” oraz „Wzrost produkcji energii ze źródeł odnawialnych.

W ramach komponentu Poprawa efektywności energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego przewiduje się następujące nabory:

  • Głęboka termomodernizacja szkół podstawowych i ponadpodstawowych,
  • Rozwój wysokosprawnej kogeneracji przemysłowej i zawodowej,
  • Budowa/modernizacja miejskich systemów ciepłowniczych oraz likwidacja indywidualnych źródeł ciepła,
  • Budowa instalacji do wytwarzania paliwa (pelletów) z biomasy pochodzenia rolniczego i leśnej.

W ramach komponentu Wzrost produkcji energii ze źródeł odnawialnych przewiduje się następujące nabory:

  • Budowa źródeł ciepła wykorzystujących energię geotermalną (geotermia głęboka),
  • Podniesienie efektywności wytwarzania energii w istniejących małych elektrowniach wodnych (do 2 MW).

Dla obszaru Energia odnawialna, efektywność energetyczna, bezpieczeństwo energetyczne przewiduje się również współfinansowanie pożyczkowe ze środków NFOŚiGW, do 100% kosztów kwalifikowanych inwestycji. Oferowane w ramach tego instrumentu wsparcie nie tylko pozwoli beneficjentom na pełne zbilansowanie źródeł finansowania inwestycji, ale przyczyni się do zwiększenia atrakcyjności oferowanego dofinansowania i zapewni optymalne wykorzystanie środków dostępnych z Funduszy EOG i norweskich. Planowany budżet Programu na współfinansowanie projektów to 500 mln zł.

Obszar Łagodzenie zmian klimatu i ograniczenie narażenia na tego typu zmiany

W ramach obszaru priorytetowego Łagodzenie zmian klimatu i ograniczenie narażenia na tego typu zmiany przewidziano następujące nabory:

  • Realizacja inwestycji w zakresie zielono-niebieskiej infrastruktury w miastach,
  • Działania mające na celu podnoszenie świadomości na temat łagodzenia zmian klimatu
  • i adaptacji przeprowadzane przez szkoły,
  • Wzmocnienie realizacji gospodarki o obiegu zamkniętym.

Obszar Środowisko naturalne i ekosystemy

W ramach obszaru priorytetowego Środowisko naturalne i ekosystemy przewidziano następujące nabory:   

  • Prowadzenie czynnej ochrony zagrożonych gatunków i siedlisk, zwalczanie inwazyjnych gatunków obcych oraz przeciwdziałanie ich rozprzestrzenianiu,
  • Zwiększony potencjał organizacji pozarządowych (Fundusz Małych Grantów).

Projekty predefiniowane

W ramach Programu Środowisko, Energia i Zmiany Klimatu będą realizowane również projekty predefiniowane czyli ustalone między stronami na etapie negocjacji Programu.

Jeden w projektów zaplanowano w obszarze programowym Łagodzenie zmian klimatu i ograniczenie narażenia na tego typu zmiany. Realizowany będzie przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) wraz z partnerem Norweskim Instytutem Badań Powietrza (NILU). Projekt pod nazwą Wzmocnienie oceny osadzania atmosferycznego w Polsce na podstawie norweskich doświadczeń będzie realizowany w okresie od 2021 do 2022 roku. Jego głównym celem jest zwiększenie wiedzy na temat szkodliwych substancji, które wraz z opadami atmosferycznymi przenikają do ziemi i mogą mieć wpływ na zmiany klimatu i niszczenie ekosystemów.

W obszarze Środowisko naturalne i ekosystemy Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu będzie realizował projekt Usługi świadczone przez główne typy ekosystemów w Polsce - Podejście stosowane. Projekt ma na celu przeniesienie ogólnej i szczegółowej wiedzy naukowej na temat usług ekosystemowych istniejącej w Europie do procesu MAES (Mapping and Assessment of Ecosystems and their Services) w Polsce. Wymaga to integracji rozwiniętej wiedzy naukowej z zainteresowaniami i kompetencjami urzędników, a także umiejętności ekspertów uczestniczących w procedurach zarządzania środowiskiem.          

Kolejny projekt predefiniowany to projekt pod nazwą Budowanie zdolności kluczowych interesariuszy w obszarze energii geotermalnej. Jego celem jest upowszechnianie wiedzy z zakresu geotermii dla konkretnych grup interesariuszy. Zaplanowano organizację kursów, szkoleń obejmujących tematykę energii geotermalnej, technologii jej eksploracji, rodzajów zastosowań odpowiednich dla polskiego potencjału geotermalnego i warunków rynkowych. W ramach projektu przewidziano także organizację serii wizyt studyjnych oraz przeprowadzenie projektu eksperckiego mającego za zadanie zbadanie potencjału możliwości geotermalnych w kilku nowych lokalizacjach w Polsce. Projekt ma przyczynić się do promowania wiedzy na temat geotermii, już od najwcześniejszego etapu tj. planowania strategii, tworzenia sieci współpracy i świadomości na temat wykorzystania energii geotermalnej. Zwiększenie możliwości wykorzystania zasobów geotermalnych przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa energetycznego kraju a także wpłynie pozytywnie na jakość życia w Polsce.