Najważniejsze informacje:

•    Na koniec czerwca 2026 roku w systemie kaucyjnym zebrano 2,3 miliarda opakowań.
•    Od wprowadzenia napoju na rynek do zwrotu pustego opakowania mija kilka tygodni lub nawet miesięcy. 
•    Opakowania uznawane za „niezwrócone” w większości pozostają w domach konsumentów lub w łańcuchu dostaw.
•    Wiarygodna ocena działania systemu kaucyjnego będzie możliwa dopiero po zamknięciu rocznego cyklu obiegu opakowań.

Polki i Polacy dostrzegają wyraźną poprawę czystości ulic, parków i lasów, a te obserwacje potwierdzają również organizacje pozarządowe. Między innymi Waste Free Oceans oraz inicjatywa Czysta Odra wskazały, że dziś w środowisku jest zauważalnie mniej opakowań objętych systemem kaucyjnym, co przekłada się na realny spadek zanieczyszczania przestrzeni miejskiej

- mówiła wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska na Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. 

Polacy chcą zwracać opakowania

Polacy coraz chętniej uczestniczą w systemie kaucyjnym, a dane pokazują wyraźnie, że mamy do czynienia z realnym sukcesem środowiskowym. Tylko w czerwcu br. zwrócono 700 milionów opakowań, co stanowi jak dotąd najwyższy miesięczny wynik od uruchomienia systemu. Od początku jego funkcjonowania do końca czerwca zebrano już 2,3 miliarda pustych butelek i puszek.

Do systemu przystąpiło blisko 300 wprowadzających, czyli producentów albo importerów napojów. Co bardzo cieszy, utworzono 64 tys. punkty zbiórki, z czego 54% stanowią małe sklepy, które zgodnie z ustawą nie muszą przystępować do zbiórki odpadów opakowaniowych, a mimo to podjęły taką decyzję biznesową. W blisko 14 tys. punktów zbiórki funkcjonują automaty. Za ich pomocą zbierana jest znacząca większość opakowań - czyli 87%

- mówiła wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska.

Nowoczesne automaty pojawiają się już nie tylko w sklepach, lecz także w miejscach wypoczynku, na plażach, w kurortach i podczas dużych wydarzeń plenerowych. Tym samym rozbudowa punktów zwrotu znacząco ułatwia odzyskanie kaucji. 

Zwrot kaucji to proces 

Obieg opakowania od momentu wprowadzenia na rynek, poprzez dystrybucję, sprzedaż hurtową i detaliczną, wreszcie konsumpcję i zwrot trwa od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. 

Pierwszy rok działania systemu jest nietypowy, bo działa tu naturalne przesunięcie czasowe. Od wprowadzenia butelki czy puszki na rynek do jej zwrotu mija często kilka miesięcy, dlatego nie da się zestawiać liczby opakowań wprowadzonych w danym momencie z liczbą opakowań zebranych. Te wartości się nie skalują. Dodatkowo system cały czas rośnie, co miesiąc przybywa opakowań w obiegu, a czerwiec jako pierwszy miesiąc lata przynosi wielokrotny wzrost sprzedaży. Dlatego tych danych nie można porównywać. Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla, że rzetelne podsumowanie będzie możliwe dopiero po pełnym roku funkcjonowania systemu

- mówiła wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska na komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

Opakowania w obiegu nie mogą być więc traktowane jako trwale niezwrócone. Ich liczbę dodatkowo podwyższa sezonowość rynku. Producenci i importerzy napojów w okresie wiosennym celowo zwiększają produkcję, by przed wakacjami wprowadzić do obrotu zapasy na cały okres letniego zwiększenia konsumpcji.  Pełna, rzetelna ocena skuteczności systemu kaucyjnego będzie możliwa dopiero po zamknięciu pełnego rocznego cyklu obiegu opakowań, kiedy dane obejmą wszystkie etapy funkcjonowania systemu.