Najważniejsze informacje: 

• MKiŚ realizuje pakiet 9 działań wzmacniających bezpieczeństwo klimatyczne Polski. 
• W ramach programów Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko oraz Fundusze Europejskie dla Polskich Wschodniej MKiŚ, na inwestycje związane z adaptacją do zmian klimatu, takie jak wzmacnianie bezpieczeństwa mieszkańców oraz zwiększanie odporności infrastruktury na ekstremalne zjawiska pogodowe, przeznaczono blisko 9 mld zł. 
• Od 2024 r. w obszarze adaptacji do zmian klimatu podpisano łącznie 199 umów na kwotę dofinansowania ze środków UE wynoszącą 4,4 mld zł. 
• Od 22 czerwca trwa nabór do programu „Mikroretencja”, w którym można otrzymać do 8 tys. zł na instalacje do zbierania i wykorzystania deszczówki. 
• MKiŚ rozwija retencję w miastach, lasach i parkach narodowych oraz wspiera działania przeciwpożarowe, a nowe przepisy, strategie i współpraca instytucji mają pomóc skuteczniej przygotować Polskę na skutki zmiany klimatu. 

Zmiana klimatu coraz wyraźniej wpływa na nasze codzienne życie. Częściej mierzymy się z okresami suszy, gwałtownymi opadami, lokalnymi podtopieniami czy rosnącym zagrożeniem pożarowym. Dane pokazują, że Europa jest najszybciej ocieplającym się kontynentem świata, a ostatnie lata należały do najbardziej suchych od dekad. Właśnie dlatego MKiŚ konsekwentnie wzmacnia działania na rzecz bezpieczeństwa klimatycznego kraju.  

Tegoroczna wiosna była dla Polski poważnym ostrzeżeniem. W wielu regionach wilgotność ściółki leśnej spadła poniżej 10 proc., a poziom opadów był znacznie niższy od wieloletniej normy. Dlatego zebraliśmy wszystkie nasze inicjatywy w dziewięć działań na rzecz bezpieczeństwa klimatycznego Polski. Obejmują one strategie i zmiany prawa, nowe modele współpracy instytucji, inwestycje w retencję, ochronę przeciwpożarową oraz programy wspierające samorządy i mieszkańców. Chcemy pokazać nie tylko, jak diagnozujemy problem, ale przede wszystkim jak budujemy odporność kraju na suszę i skutki zmian klimatu 

- powiedziała ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska. 

Ruszył program „Mikroretencja” - do 8 tys. zł na deszczówkę 

Jednym z najnowszych działań jest program „Mikroretencja”, którego nabór rozpoczął się 22 czerwca 2026 r. Program jest skierowany do właścicieli, współwłaścicieli oraz użytkowników wieczystych domów jednorodzinnych. Można otrzymać refundację do 90 proc. kosztów kwalifikowanych inwestycji, maksymalnie do 8 tys. zł. Budżet programu wynosi 173 mln zł i pochodzi z Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS). 

Dofinansowanie można przeznaczyć m.in. na: 

• zbieranie deszczówki z dachów, chodników i podjazdów, 
• magazynowanie wody w zbiornikach, 
• zatrzymywanie wody w gruncie, 
• instalacje umożliwiające wykorzystanie zgromadzonej wody, np. do podlewania ogrodu. 

Zatrzymywanie deszczówki pozwala ograniczać skutki suszy, zmniejsza ryzyko podtopień podczas intensywnych opadów oraz pomaga obniżać rachunki za wodę. Wnioski przyjmują wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej w całej Polsce. Można je składać wyłącznie w formie elektronicznej. 

Jednym z najważniejszych elementów naszych działań jest rozwój retencji. Dlatego uruchomiliśmy programy, które wspierają jej odbudowę. W tym tygodniu uruchomiliśmy program wsparcia mikroretencji przydomowej, zachęcając mieszkańców do gromadzenia deszczówki i zatrzymywania wody tam, gdzie spada. W walce z suszą nie ma jednego rozwiązania – potrzebujemy działań od poziomu gospodarstwa domowego po duże projekty realizowane przez państwo i samorządy, takie jak na przykład Komponent Przyrodniczy Tarczy Wschód 

 - powiedziała ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska. 

Uruchomiliśmy program mikroretencji dla gospodarstw domowych, bo każda zatrzymana kropla wody ma dziś znaczenie. Do 8 tys. zł dofinansowania i do 90 proc. kosztów inwestycji można przeznaczyć na zbiorniki na deszczówkę, studnie chłonne, systemy rozsączające czy magazynowanie wód opadowych. To odpowiedź na wyzwania, które już obserwujemy w całej Polsce. Zabetonowane miasta coraz częściej nie radzą sobie z gwałtownymi opadami, a mieszkańcy mierzą się z podtopieniami i powodziami błyskawicznymi. Dlatego inwestujemy zarówno w przydomową retencję, jak i zielono-błękitną infrastrukturę oraz rozszczelnianie powierzchni. To nie są już wyłącznie działania środowiskowe – to inwestycje w bezpieczeństwo i odporność naszych miast oraz lokalnych społeczności na skutki zmian klimatu 

- dodała wiceministra klimatu i środowiska Urszula Zielińska. 

W obliczu gwałtownych zmian klimatu kluczowe staje się uświadomienie, jak cenna jest każda kropla wody. Budowanie odporności kraju i jego miast wymaga znaczących nakładów finansowych, dlatego NFOŚiGW konsekwentnie wspiera zarówno realizację dużych projektów infrastrukturalnych jak i rozproszoną retencję. Jesteśmy mile zaskoczeni zainteresowaniem programem Mikroretencja – w systemie zarejestrowanych jest już 7 tys. wniosków, z czego 1,4 tys. zostało złożonych. To pokazuje duże zainteresowanie programem  

- podsumował Robert Gajda, zastępca prezesa zarządu NFOŚiGW. 

9 działań dla bezpieczeństwa klimatycznego 

Pakiet działań realizowanych przez MKiŚ obejmuje: 

1. Wsparcie retencji przydomowej 

Nowy program „Mikroretencja” pomaga mieszkańcom zatrzymywać wodę opadową na własnych posesjach i wykorzystywać ją w codziennym życiu. 

2. Wsparcie dla strażaków i Lasów Państwowych 

MKiŚ finansuje zakup nowoczesnego sprzętu ratowniczego i przeciwpożarowego, aby zwiększyć skuteczność działań podczas pożarów i innych zagrożeń. 

3. Ochronę przeciwpożarową parków narodowych 

Powstaje pierwszy w historii kompleksowy program zabezpieczenia przeciwpożarowego parków narodowych, ze szczególnym uwzględnieniem najbardziej zagrożonych obszarów. 

4. Walkę z betonozą 

MKiŚ wspiera tworzenie terenów zielonych, odbetonowywanie miast, rozwój parków kieszonkowych, łąk kwietnych i innych rozwiązań opartych na przyrodzie. 

5. Inwestycje związane z adaptacją do zmian klimatu warte blisko 9 mld zł 

Środki przeznaczone są na projekty samorządowe chroniące przed skutkami susz, podtopień, powodzi i innych ekstremalnych zjawisk pogodowych. 

6. Plany gospodarowania zasobami wodnymi i projekty retencyjne w lasach 

Rozwijane są projekty małej retencji, ochrony mokradeł oraz gospodarowania zasobami wodnymi na terenach leśnych. 

7. Dokumenty strategiczne 

Powstają kluczowe dokumenty wyznaczające kierunki budowania odporności klimatycznej Polski, w tym Krajowa Strategia Adaptacji, Krajowy Plan Odbudowy Zasobów Przyrodniczych i Narodowy Program Leśny. 

8. Zmiany w prawie 

Nowe przepisy ułatwiają realizację inwestycji związanych z retencją i adaptacją do zmian klimatu, zarówno mieszkańcom, jak i samorządom. To m.in.:  

• zmiana w Prawie ochrony środowiska, polegająca na wdrożeniu przez MKiŚ standardu dla miejskich planów adaptacji, które muszą być oparte na szczegółowych analizach zmiany klimatu oraz zawierać mądrze zaplanowane inwestycje adaptacyjne,  
• wydanie rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu sprawozdania z monitorowania wdrażania działań adaptacyjnych do zmian klimatu, 
• przygotowanie projektu ustawy ułatwiającej realizację inwestycji w zakresie zielonej retencji w miastach oraz retencji krajobrazowej i korytowej, 
• wsparcie Ministerstwa Rozwoju i Technologii w upraszczaniu przepisów, na które skarżyły się samorządy i mieszkańcy - poprawione prawo ułatwi realizację zbiorników na deszczówkę (zmiana Prawa budowlanego) oraz przyspieszy realizację zielonej retencji (zmiana rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). 

9. Nowy model współpracy w zlewniach 

MKiŚ rozwija model współpracy w ramach zlewni, integrując działania samorządów, instytucji publicznych, nauki i zarządców wód, aby lepiej koordynować inwestycje retencyjne. Celem jest stworzenie spójnego systemu planowania, który pozwoli efektywniej wykorzystywać środki i zwiększyć skuteczność działań w skali całych zlewni. 

Powodzie błyskawiczne, pożary lasów i coraz częstsze fale upałów pokazują, że bezpieczeństwo klimatyczne staje się jednym z najważniejszych wyzwań dla państwa. Dlatego w Ministerstwie Klimatu i Środowiska inwestujemy w retencję, ochronę przeciwpożarową, adaptację miast i odbudowę zasobów przyrodniczych. Budowanie odporności na kryzysy klimatyczne jest dziś równie ważne jak przygotowanie kraju na inne zagrożenia 

- powiedziała wiceministra klimatu i środowiska Urszula Zielińska. 

Wzmocnienie odporności klimatycznej Polski 

Od 2024 r. w obszarze adaptacji do zmian klimatu podpisano już 199 dużych umów o łącznej wartości 4,4 mld zł dofinansowania ze środków unijnych. Projekty obejmują m.in. rozwój błękitno-zielonej infrastruktury w miastach, renaturyzację rzek i mokradeł, ochronę przeciwpowodziową oraz poprawę bezpieczeństwa wodnego mieszkańców. Równolegle realizowane są działania wspierające ochronę lasów, rozwój retencji na terenach leśnych oraz odbudowę cennych przyrodniczo ekosystemów wodnych. 

Celem wszystkich działań realizowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest zwiększenie odporności Polski na skutki zmian klimatu. Oznacza to lepszą ochronę przed suszami, podtopieniami i pożarami, większe bezpieczeństwo mieszkańców oraz skuteczniejsze gospodarowanie zasobami wodnymi.