Powrót

DezinfoLab: OZE pod ostrzałem dezinformacji. Jak fałszywe narracje wykorzystują lęk, koszty i brak zaufania?

08.10.2026

Jak skutecznie przeciwdziałać dezinformacji uderzającej w rozwój odnawialnych źródeł energii? O tym dyskutowali uczestnicy seminarium warsztatowego poświęconego przeciwdziałaniu dezinformacji w obszarze odnawialnych źródeł energii (#OZE DezInfoLAB), które odbyło się 7 października w Warszawie. Wydarzenie otworzył Krzysztof Bolesta, sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska wraz z Bjørnem Erikiem Brustadem - Chargé d'Affaires Ambasady Królestwa Norwegii.

Osoba stoi przy przezroczystym podium i przemawia do mikrofonu. W tle widoczna jest plansza poświęcona przeciwdziałaniu dezinformacji dotyczącej odnawialnych źródeł energii. Na planszy znajdują się grafiki przedstawiające instalacje fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, stację ładowania samochodu elektrycznego oraz elementy infrastruktury energetycznej. Osoba wykonuje gest dłonią podczas wystąpienia. Dominują niebieskie barwy.

Najważniejsze informacje:

  • Polska razem z Norwegią inauguruje Climate Information & Identity Integrity Programme (CIIIP) na rzecz budowania odporności społecznej na dezinformację klimat.
  • Celem programu jest nie tylko przeciwdziałanie manipulacjom informacyjnym dotyczącym klimatu i transformacji energetycznej, lecz także budowanie przekazów zakorzenionych w wartościach, doświadczeniach i potrzebach lokalnych społeczności.
  • Dezinformacja klimatyczna osłabia bezpieczeństwo energetyczne, zaufanie społeczne i skuteczność działań państwa.
  • Trzy główne punkty odniesienia dezinformacji klimatycznej to lęk o koszty życia, lęk o utratę kontroli oraz brak zaufania do instytucji publicznych

W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele administracji publicznej, świata nauki, mediów, organizacji społecznych i biznesu. Celem seminarium warsztatowego było wspólne wypracowanie bardziej skutecznych metod rozpoznawania dezinformacji uderzającej w transformację energetyczną i rozwój odnawialnych źródeł energii, a także doskonalenie komunikacji dotyczącej zmian klimatu. Uczestniczący w wydarzeniu eksperci podkreślali, że współczesna dezinformacja klimatyczna coraz częściej nie ogranicza się do podważania ustaleń naukowych, lecz kwestionuje również sens, zasadność i opłacalność działań związanych z transformacją energetyczną.

Musimy radzić sobie z dezinformacją, ale nie tylko poprzez wyjaśnianie, że coś jest nieprawdą i przedstawianie faktów. W dzisiejszej rzeczywistości same fakty niestety nie wystarczają. Powinniśmy odwoływać się do emocji i wykorzystywać skuteczne techniki komunikacji. Klimat stał się elementem wojny kulturowej, dlatego konieczne jest pokazywanie dobrych praktyk i konkretnych przykładów, jak działania na rzecz klimatu i transformacji energetycznej poprawiają życie ludzi oraz obniżają koszty życia. Taka narracja trafia do odbiorców, podczas gdy samo przedstawianie faktów często okazuje się niewystarczające

- mówił Krzysztof Bolesta.

 Instytut Badań Internetu i Mediów Społecznościowych wskazał na trzy główne punkty odniesienia dezinformacji klimatycznej:

  • lęk o koszty życia,
  • lęk o utratę kontroli i suwerenności,
  • brak zaufania do instytucji publicznych.

Analiza obejmująca około 175 tys. wzmianek dotyczących OZE wykazała, że największe zasięgi osiągały przekazy sugerujące, że transformacja energetyczna jest nieopłacalna, odnawialne źródła energii stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego Polski lub są narzucane przez zagraniczne podmioty.

Fakty nie wystarczą

Eksperci uczestniczący w #OZE DezInfoLAB podkreślali, że skuteczna odpowiedź na dezinformację wymaga czegoś więcej niż prostowania pojedynczych nieprawdziwych informacji (tzw. debunkingu)). Badania pokazują, że nawet osoby rozpoznające manipulację mogą pozostawać podatne na jej oddziaływanie emocjonalne, a nadmiar sprzecznych komunikatów prowadzi do zmęczenia informacyjnego i wycofywania się z debaty publicznej.

Polska i Norwegia wspólnie przeciw dezinformacji klimatycznej

Dezinformacja klimatyczna nie jest wyłącznie problemem środowiskowym. Może wpływać na bezpieczeństwo energetyczne, poziom zaufania społecznego, akceptację dla inwestycji infrastrukturalnych oraz zdolność państwa do prowadzenia skutecznej polityki publicznej.

Zainaugurowany podczas wydarzenia program Climate Information & Identity Integrity Programme (CIIIP) jest jedną z odpowiedzi na to wyzwanie. Program łączy doświadczenia polskich instytucji z norweską metodologią komunikacji klimatycznej opracowaną przez CICERO. Jego celem jest nie tylko przeciwdziałanie manipulacjom informacyjnym dotyczącym klimatu i transformacji energetycznej, lecz także budowanie przekazów zakorzenionych w wartościach, doświadczeniach i potrzebach lokalnych społeczności.

Zdjęcia (6)

{"register":{"columns":[]}}