Najważniejsze informacje

• 15 czerwca 2026 r. we Wrocławiu ministra Paulina Hennig-Kloska podpisała wraz zarządem i radą nadzorczą Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, przedstawicielami zarządów wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz parlamentarzystami z regionu deklarację „Energia dla ludzi”, wspierającą rozwój energetyki obywatelskiej i rozproszonej.
• Dokument zakłada rozwój lokalnych społeczności energetycznych, autokonsumpcji, magazynowania energii oraz nowoczesnych modeli bilansowania energii.
• Sygnatariusze deklaracji zobowiązują się do współpracy na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego Polski i odporności lokalnych społeczności.
• Rozwój energetyki rozproszonej ma przyczyniać się do obniżania kosztów energii, wzmacniania lokalnych gospodarek i zwiększania niezależności energetycznej.
• W Polsce działa już 738 spółdzielni energetycznych o łącznej mocy zainstalowanej 453 MW, a rząd kontynuuje prace nad rozwiązaniami wspierającymi rozwój społeczności energetycznych.

Deklaracja „Energia dla ludzi” dotyczy rozwoju modelu energetyki, w którym energia powstaje blisko miejsca jej zużycia. Dzięki temu lokalne społeczności mogą lepiej wykorzystywać własne zasoby, zwiększać niezależność energetyczną i ograniczać koszty. Dokument ma charakter programowy i wskazuje kierunki współpracy administracji, samorządów oraz partnerów zaangażowanych w rozwój lokalnych źródeł energii.

Energetyka oparta na systemie rozproszonym tworzy strukturę znacznie bardziej odporną na różnego rodzaju zagrożenia - zarówno na potencjalne ataki ze strony agresora, jak i na kryzysy wynikające z niestabilności systemu. Dlaczego jest to tak ważne? Przede wszystkim ma solidne uzasadnienie ekonomiczne. Energetyka oparta na małych, lokalnych obiegach dystrybucji energii, nastawiona na autokonsumpcję, własne magazynowanie oraz produkcję zespoloną z jej zużywaniem, jest po prostu najtańsza. W najmniejszym stopniu obciąża system elektroenergetyczny i funkcjonuje w mniejszych obiegach. To energia dla ludzi z myślą o ludziach

– podkreśliła ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska. 

Deklaracja zakłada wspieranie rozwoju nowoczesnych modeli energetyki obywatelskiej poprzez zwiększanie lokalnej autokonsumpcji energii, rozwój magazynów energii i dyspozycyjnych odnawialnych źródeł energii oraz tworzenie lokalnych modeli bilansowania. Jej sygnatariusze deklarują również współpracę na rzecz uproszczenia procesów organizacyjnych i administracyjnych oraz wzmacniania kompetencji samorządów i mieszkańców w zakresie transformacji energetycznej. 

W dokumencie podkreślono, że rozwój energetyki obywatelskiej i rozproszonej ma wspierać bezpieczeństwo energetyczne państwa, budowę nowoczesnego miksu energetycznego oraz zwiększanie odporności lokalnych społeczności i krajowego systemu elektroenergetycznego. Wskazano w nim również chęć „wspólnego działania na rzecz rozwoju nowoczesnej energetyki obywatelskiej i rozproszonej wspierającej bezpieczeństwo energetyczne Polski, rozwój lokalnych społeczności, wzmacnianie suwerenności energetycznej państwa oraz budowę stabilnego i odpornego systemu elektroenergetycznego”. 

Istotnym elementem energetyki obywatelskiej są spółdzielnie energetyczne, których działalność opiera się na lokalnym wytwarzaniu, magazynowaniu i obrocie energią z odnawialnych źródeł na potrzeby własnych członków. Mogą je tworzyć zarówno osoby fizyczne, jak i prawne, a ich funkcjonowanie sprzyja zwiększaniu samowystarczalności energetycznej oraz ograniczaniu kosztów energii. Według stanu na 9 czerwca 2026 r. w Polsce funkcjonuje 738 spółdzielni energetycznych o łącznej mocy zainstalowanej 453 MW, z czego zdecydowaną większość stanowią instalacje fotowoltaiczne. Równolegle prowadzone są prace legislacyjne mające usprawnić rozwój społeczności energetycznych, a MKiŚ realizuje działania związane z rozszerzeniem możliwości tworzenia spółdzielni energetycznych również w gminach miejskich oraz wspiera inwestycje poprzez środki krajowe i europejskie, w tym z Krajowego Planu Odbudowy (KPO). 

Rozwój energetyki rozproszonej wpisuje się w długofalową strategię transformacji energetycznej Polski, której celem jest zwiększenie bezpieczeństwa dostaw energii, ograniczenie kosztów dla odbiorców oraz aktywizacja lokalnych społeczności i samorządów w budowie nowoczesnego systemu energetycznego.