Najważniejsze informacje: 

• Od października 2025 r. w Polsce działa powszechny system kaucyjny, w ramach którego do obrotu trafiło około 530 mln opakowań, a zebrano blisko 28 mln sztuk. 
• Każdy sklep powyżej 200 m2. i mniejsze sklepy, które dołączyły do systemu kaucyjnego mają obowiązek przyjąć oznakowane opakowanie, niezależnie od tego czy sprzedają produkty danej marki. 
• Zbiórka opakowań może odbywać się automatycznie lub ręcznie. 
• Równolegle do powszechnego systemu kaucyjnego funkcjonują systemy zbierania szklanych butelek zwrotnych, które po nowelizacji przepisów będą mogły funkcjonować do końca 2028 r. 
• Najważniejszą zmianą, jaką przyniosła nowelizacja, jest możliwość oddawania szklanych butelek bez paragonu. 

Powszechny system kaucyjny działa w Polsce od października 2025 r.  i już dziś widzimy jego pierwsze efekty. Do systemu trafiło około 530 milionów opakowań, z czego blisko 28 milionów zostało już zwróconych przez konsumentów. Ta różnica jest naturalna i wynika ze specyfiki obrotu towarowego – od momentu wprowadzenia opakowania na rynek, przez sprzedaż i konsumpcję, do jego zwrotu może minąć nawet kilka miesięcy. Najważniejsze jest to, że system działa zgodnie z planem i rozwija się dynamicznie, szczególnie od początku tego roku

- powiedziała wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska. 

Powszechny system kaucyjny 

Powszechny system kaucyjny został zaprojektowany jako bezparagonowy i niewiążący konsumenta z konkretnym sklepem: każde prawidłowo oznakowane opakowanie można oddać w dowolnym punkcie zbiórki, a klient ma prawo do zwrotu kaucji w formie pieniężnej.  

Sklepy o powierzchni powyżej 200 m2. oraz mniejsze placówki, które dobrowolnie dołączyły do systemu, mają obowiązek przyjąć wszystkie opakowania ze znakiem kaucji – niezależnie od marki, rodzaju napoju, a także tego, czy dany produkt znajduje się w ich ofercie. Zwrot może odbywać się ręcznie lub przez automat. Jeśli urządzenie jest nieczynne, zapełnione lub odmawia przyjęcia prawidłowo oznakowanego opakowania, sklep musi rozliczyć kaucję ręcznie, np. w kasie. Automat może wydać bon, ale klient ma prawo wymienić go na równowartość pieniężną. Zwrot kaucji zawsze następuje w wysokości wskazanej na etykiecie. 

Zwrot szklanej butelki bez paragonu 

W lutym 2026 r. prezydent podpisał nowelizację ustawy, która umożliwia producentom napojów – w tym m.in. browarom – prowadzenie własnych systemów zbiórek butelek szklanych aż do końca 2028 r. Systemy te mogą działać równolegle z ogólnopolskim systemem kaucyjnym, zachowując dotychczasowe zasady funkcjonowania. 

Najważniejszą zmianą wprowadzoną nowelizacją jest zniesienie obowiązku okazywania paragonu przy zwrocie butelek. Ułatwia to oddawanie opakowań i zwiększa szanse na ich ponowne wykorzystanie. 

Do końca marca 2026 r. producenci napojów muszą zgłosić ministrowi ds. klimatu chęć utrzymania dotychczasowych systemów. 

Kreatywność w obiegu. Uczniowie zaprojektują spot kampanii „Zwrotomocni” 

Równolegle z wdrażaniem systemu kaucyjnego prowadzimy szerokie działania edukacyjne. Po tym, jak w ubiegłym roku wystartowała w mediach nasza kampania informacyjna, wchodzimy w jej kolejny etap, w którym chcemy jeszcze mocniej zaangażować młodych ludzi. Dlatego zapraszamy uczniów szkół ponadpodstawowych do udziału w konkursie na scenariusz spotu do kampanii „Zwrotomocni”. Planujemy też działania skierowane do najmłodszych - niebawem wprowadzimy materiały edukacyjne dla szkół podstawowych i przedszkoli

- poinformowała wiceministra Anita Sowińska. 

Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi szerokie działania edukacyjne promujące recykling i podkreślające, że opakowania to wartościowy surowiec. Jedną z takich inicjatyw jest konkurs, w którym uczniowie przygotują własną koncepcję spotu promującego system kaucyjny. Zanim zespoły rozpoczną pracę, wezmą udział w warsztacie online prowadzonym przez ekspertów od reklamy, filmu i systemu kaucyjnego, co pomoże im stworzyć profesjonalne projekty. Zwycięska koncepcja zostanie zrealizowana jako pełnoprawny spot i dołączy do ogólnopolskiej kampanii społecznej „Zwrotomocni”. 

Konkurs skierowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych. Zgłoszenia na warsztat przyjmowane są do 12 kwietnia 2026 r. Prace konkursowe należy przesłać do 19 maja 2026 r. Więcej na temat konkursu.