Najważniejsze informacje:

• Program wspiera samorządy w przygotowaniu przestrzeni miejskiej na coraz częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe poprzez rozwój zielonej i zielono-niebieskiej infrastruktury oraz skuteczniejsze zarządzanie wodami opadowymi i roztopowymi.
• Ze wsparcia mogą skorzystać samorządy z Polski Wschodniej - miasta i gminy spełniające kryteria programu, w tym średnie miasta (20-100 tys. mieszkańców), gminy uzdrowiskowe oraz wybrane miasta województwa podlaskiego powyżej 10 tys. mieszkańców.
• Nabór do trzeciej edycji programu ruszył 15 grudnia 2025 r., wnioski można składać do 16 marca 2026 r.
• Do rozdysponowania jest 210 mln zł.
• W dwóch poprzednich naborach przyznano 413 mln zł na 24 projekty w 18 miejscowościach.
• Wsparcie ma formę bezzwrotnego dofinansowania.
• Program finansowany jest z Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej.

W bieżącej europejskiej perspektywie finansowej przygotowaliśmy ponad 11 miliardów środków w różnych programach na bezpieczeństwo klimatyczne. I dziś mam wielką przyjemność powiedzieć, uruchamiamy kolejny strumień takiego finansowania, to ponad 200 milionów środków na nową odsłonę programu budowania odporności klimatycznej dla Polski wschodniej

- mówiła podczas konferencji prasowej wiceministra klimatu i środowiska Urszula Zielińska.

Na co można przeznaczyć dofinansowanie?

Miasta coraz mocniej odczuwają skutki zmiany klimatu - i właśnie na te wyzwania odpowiada program. Susze, upały i podtopienia pokazują, że istniejąca zieleń i starzejąca się infrastruktura nie wystarczą. Dlatego środki można przeznaczyć na nowe inwestycje, które służą zagospodarowaniu wód opadowych oraz zwiększają w miastach powierzchnie terenów zielonych, wykorzystując także niebieską infrastrukturę. Kosztem kwalifikowalnym w ramach tych przedsięwzięć (wydatkiem, który może zostać pokryty z dofinansowania) może być również opracowanie i aktualizacja miejskich planów adaptacji do zmian klimatu (MPA).

Przykładowe inwestycje, które mogą zostać sfinansowane w ramach programu adaptacyjnego:

• rozwiązania chroniące przed powodziami miejskimi oraz podtopieniami,
• rozwój systemów retencji i oczyszczania deszczówki, zapewniających odbudowę zasobów wód podziemnych lub jej ponowne wykorzystanie,
• “odbetonowanie” - usuwanie powierzchni utwardzonych,
• wprowadzanie nowych terenów zieleni, magazynujących wody opadowe i chroniących przed suszą,
• przebudowa otoczenia szkół i budynków użyteczności publicznej (systemy magazynowania wód opadowych).

Kto może ubiegać się o dofinansowanie?

Program adresowany jest do samorządów z makroregionu Polski Wschodniej, które planują inwestycje budujące odporność miasta na skutki zmiany klimatu, w tym rozwój zieleni, terenów umożliwiających naturalne wchłanianie wody i rozwiązań opartych na naturze. Są to:

• miasta średnie z makroregionu Polski Wschodniej, które utraciły część funkcji społeczno-gospodarczych (20–100 tys. mieszkańców) oraz ich jednostki organizacyjne,
• gminy z uzdrowiskami lub obszarami ochrony uzdrowiskowej oraz ich jednostki organizacyjne.
•  W województwie podlaskim o dofinansowanie mogą ubiegać się wszystkie miasta powiatowe oraz inne miasta powyżej 10 tys. mieszkańców, z wyłączeniem tych, które mogą korzystać z programu FEnIKS.

Lista kwalifikujących się miejscowości

woj. lubelskie: Biała Podlaska, Biłgoraj, Chełm, Kraśnik, Lubartów, Łuków, Zamość, Uzdrowisko Krasnobród, Uzdrowisko Nałęczów, Obszar Ochrony Uzdrowiskowej (OOU) Biszcza.
woj. mazowieckie: Ciechanów, Mława, Ostrołęka, Ostrów Mazowiecka, Siedlce.
woj. podkarpackie: Dębica, Jarosław, Jasło, Krosno, Mielec, Przemyśl, Sanok, Stalowa Wola, Tarnobrzeg; Uzdrowiska: Horyniec Zdrój, Iwonicz Zdrój, Latoszyn Zdrój, Polańczyk, Rymanów Zdrój; OOU Latoszyn.
woj. podlaskie: wszystkie miasta powiatowe; pozostałe miasta powyżej 10 tys. mieszkańców (z wyłączeniem potencjalnych beneficjentów FEnIKS).
woj. świętokrzyskie: Ostrowiec Świętokrzyski, Sandomierz, Skarżysko Kamienna, Starachowice; Uzdrowiska: Busko Zdrój, Solec Zdrój; OOU: Kazimierza Wielka, Czarniecka Góra, Pińczów.
woj. warmińsko-mazurskie: Bartoszyce, Działdowo, Ełk, Giżycko, Iława, Kętrzyn, Mrągowo, Ostróda, Szczytno; Uzdrowisko Gołdap; OOU: Frombork, Górowo Iławeckie, Lidzbark Warmiński, Miłomłyn.

MKiŚ wspiera miasta w aplikowaniu

W związku z uruchomieniem trzeciego naboru na projekty wzmacniające odporność klimatyczną miast i rozwój zielononiebieskiej infrastruktury, szczególnego znaczenia nabiera projekt Ministerstwa Klimatu i Środowiska „Wsparcie działań adaptacyjnych dla Polski Wschodniej”, który między innymi pomaga samorządom skutecznie przygotować się do aplikowania o środki. W ramach projektu samorządy otrzymują wsparcie przy przygotowywaniu wniosków o dofinansowanie, tworzeniu miejskich planów adaptacji, a także korzystają ze szkoleń, warsztatów, spotkań tematycznych, wizyt studyjnych oraz specjalistycznych ekspertyz i analiz.

Trzeci nabór wniosków na dofinansowanie z FEPW: https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/nabory/22-adaptacja-do-zmian-klimatu-2/

Projekt MKiŚ „Wsparcie działań adaptacyjnych”: https://www.gov.pl/web/klimat/wsparcie-dzialan-adaptacyjnych-dla-polski-wschodniej