We wtorek, 24 marca 2026 r., na stronach Rządowego Centrum Legislacji zamieszczony został projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw.

Proponowana regulacja ma usprawnić proces zarządzania ochroną przyrody w Polsce i wzmocnić reagowania administracji w przypadku naruszeń. Przepisy poprawią funkcjonowanie obszarów chronionych, w tym parków narodowych oraz wzmocnią nadzór nad handlem gatunkami zagrożonymi (CITES).

Szereg rozwiązań i przepisów ujętych w ustawie o ochronie przyrody obowiązuje od ponad 20 lat i wymagają one dostosowania do współczesnych wyzwań.

Przykładowo, organy ochrony przyrody zyskają możliwość natychmiastowej reakcji na działania naruszające zakazy obowiązujące na obszarach chronionych lub dotyczące ochrony gatunkowej. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska będzie mógł wstrzymać szkodliwe działania i nałożyć obowiązek działań naprawczych. Dotychczas takie sytuacje wymagały wyłącznie zawiadamiania organów ścigania.

Uproszczony zostanie system planowania ochrony obszarów Natura 2000. Zmiany mają zapewnić spójność podejścia do ochrony obszarów Natura 2000, ułatwić zarządzanie i usprawnić raportowanie.

Projekt obejmuje doprecyzowanie katalogu zakazów obowiązujących w parkach narodowych i rezerwatach przyrody oraz zasad ich udostępniania.  Przewidziano również możliwość występowania właścicieli gruntów o utworzenie użytku ekologicznego lub rezerwatu – jeśli nie wystąpią przeszkody, organ będzie zobowiązany do ich ustanowienia.

Projekt zakłada również kompleksowe uregulowanie działania Służby Parku Narodowego i Straży Parku, doprecyzowanie wymagań wobec dyrektorów parków narodowych, zmiany dotyczące gospodarowania nieruchomościami, w tym procedur pierwokupu i trybów przetargowych.

Publikacja projektu oznacza rozpoczęcie konsultacji projektowanych przepisów ze stroną społeczną.

Zapraszamy do zapoznania się z projektem. Uwagi można zgłaszać do 14 kwietnia 2026 r. na adres: departament.prawny@klimat.gov.pl (formularz zgłaszania uwag).