W rozporządzeniu (UE) 2024/1991 ws. odbudowy zasobów przyrodniczych (Nature Restoration Law, NRL) precyzyjnie określono źródła danych, które należy wykorzystać przy określaniu wartości dwóch wskaźników kluczowych dla odbudowy ekosystemów miejskich, tj. 

• powierzchni miejskich terenów zieleni (urban green space - UGS) 
• pokrycia koronami drzew (urban tree canopy cover - UGCC). 

Do określenia wartości bazowych tych wskaźników oraz do późniejszego monitorowania ich zmian wykorzystywane są dwa produkty Copernicus Land Monitoring Service (CLMS), czyli unijnego serwis monitorowania obszarów lądowych, który dostarcza bezpłatnych danych o pokryciu terenu, użytkowaniu gruntów, stanie wegetacji i ruchu powierzchni ziemi.

Pierwszy produkt to CLCplusBackbone, który służy do określenia powierzchni miejskich terenów zieleni. Jest to produkt rastrowy o rozdzielczości piksela 10 na 10 metrów. Każdy piksel może zostać przypisany do jednej z 13 klas pokrycia terenu. Dane są aktualizowane w cyklu dwuletnim, ale ich udostępnienie na stronie internetowej CLMS następuje z opóźnieniem. Dla wskaźnika powierzchnia miejskich terenów zieleni obowiązują wartości bazowe określone na podstawie danych z 2023 r.

Drugi to Tree Cover Density, który służy do wyliczenia powierzchni pokrytej koronami drzew na obszarach miejskich. Tree Cover Density (TCD) jest również produktem rastrowym o rozdzielczości piksela 10 na 10 metrów. Na podstawie obrazowania satelitarnego dla każdego piksela oblicza się procentową wartość pokrycia koronami drzew. Dane są aktualizowane w cyklu jednorocznym, ale ich publikacja następuje z opóźnieniem. Dla wskaźnika pokrycie koronami drzew  na obszarach miejskich obowiązują wartości bazowe obliczone na podstawie danych z 2024 r. 

Rozporządzenie ws. odbudowy zasobów przyrodniczych daje państwo członkowskim możliwość wykorzystania krajowych danych uzupełniających, pozwalających na wierniejsze oddanie stanu faktycznego. Polska wystąpiła do Komisji Europejskiej o zgodę na wzbogacenie danych z CLMS danymi z Bazy Danych Obiektów Topograficznych (BDOT10k). Jest to wektorowa baza danych, która zawiera lokalizację przestrzenną obiektów topograficznych wraz z ich podstawową charakterystyką opisową. Konieczne było zatem opracowanie metodyki dostosowania danych wektorowych do dwóch produktów rastrowych CLMS. Komisja Europejska wyraziła zgodę na wykorzystanie danych z BDOT10k. Przyczyni się to do podniesienia jakości danych Copernicus i zwiększenia dokładności charakterystyki wskaźników opartych na tych danych.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 NRL państwa członkowskie muszą zapewnić, żeby do dnia 31 grudnia 2030 r. nie doszło do utraty netto całkowitej krajowej powierzchni miejskich terenów zieleni oraz pokrycia koronami drzew na obszarach miejskich w ekosystemach miejskich (zasada no-net loss). Jednak z całkowitej krajowej powierzchni ekosystemów miejskich objętych zasadą „no-net-loss” mogą być wyłączone te ekosystemy miejskich, w których:

• udział miejskich terenów zieleni w ośrodkach miejskich i klastrach miejskich przekracza 45%, oraz
• udział pokrycia koronami drzew na obszarach miejskich przekracza 10%. 

Należy zwrócić uwagę, że przy określaniu wyłączeń:

• pod uwagę są brane: udział miejskich terenów zieleni oraz udział pokrycia koronami drzew w ośrodkach miejskich i klastrach miejskich, a nie w całej powierzchni lokalnej jednostki administracyjnej (LAU, czyli w przypadku Polski pokrywającej się z obszarem danej gminy);
• podstawą są dane z dwóch produktów Copernicusa, czyli nie są uwzględniane uzupełniające krajowe źródła danych;
• lokalne jednostki administracyjne (LAU), czyli gminy, które są ekosystemami miejskimi kwalifikującymi się do wyłączenia, mogą z wyłączenia skorzystać, ale nie jest to obowiązkowe.

Podczas webinaru przedstawiono wyliczenia robocze wykonane przez pracowników MKiŚ i wskazano na konieczność uzyskania od KE szczegółowej informacji w zakresie metody stosowania zaokrągleń i osiągania wartości granicznych. W lipcu KE przedstawiła własne wyliczenia i przekazała państwo członkowskim jako obowiązujące. Wyliczenia KE udostępniamy w poniżej.