Powrót

Finansowanie działań adaptacyjnych

Fundusze Europejskie, Fundusze Norweskie i Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz krajowe instrumenty finansowe tworzą kompleksowy system wsparcia inwestycji zwiększających odporność na skutki zmiany klimatu. Łącznie to dziesiątki miliardów złotych dostępnych dla samorządów, organizacji pozarządowych, przedsiębiorstw oraz innych podmiotów realizujących projekty związane z ochroną środowiska, gospodarką wodną i adaptacją do zmiany klimatu.

baner do artykułu Finansowanie działań adaptacyjnych. Po prawej stronie w ramce widoczna jest panorama miasta Jaworzno.

Szczegółowe informacje dotyczące dostępnych programów, warunków uzyskania dofinansowania, harmonogramów naborów oraz dokumentacji konkursowej można znaleźć w serwisie poświęconym funduszom, wspierającym działania na rzecz ochrony środowiska i odporności klimatycznej.

1. Fundusze Europejskie  

Fundusze Europejskie są największym źródłem wsparcia inwestycji w odporność klimatyczną. Najważniejsze instrumenty to FENX.02.04 oraz Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej. W obecnej perspektywie finansowej szczególne znaczenie mają programy wspierające renaturyzację rzek, retencję wody oraz przygotowanie samorządów do skutków zmiany klimatu. 

FENX.02.04. Renaturyzacja przekształconych cieków wodnych i obszarów od wód zależnych 

Instrument w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027. Łączny budżet: 450 mln zł. Beneficjentami programu są: 

  • Państwowe jednostki budżetowe,
  • Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe,
  • Organizacje pozarządowe i gminy. 

Rozszerzenie grupy beneficjentów o samorządy i organizacje pozarządowe było jednym z kluczowych usprawnień wprowadzonych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w 2025 r., w odpowiedzi na sygnały strony społecznej i samorządów. 

Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027 

Program adresowany do miast i gmin Polski Wschodniej. Program wspiera konkurencyjność i innowacyjność przedsiębiorstw, tworząc warunki do rozwoju nowoczesnej i zrównoważonej gospodarki. Działania obejmują również zwiększanie atrakcyjności miast oraz poprawę jakości życia mieszkańców poprzez inwestycje odpowiadające na wyzwania związane ze zmianą klimatu. Jednocześnie program przyczynia się do zwiększenia dostępności transportowej Polski Wschodniej oraz wspiera rozwój społeczno-gospodarczy oparty na potencjale turystycznym regionów.

Powiązane instrumenty:

  • Fundusz Modernizacyjny, 
  • Fundusz Sprawiedliwej Transformacji, 
  • Społeczny Fundusz Klimatyczny, 
  • Fundusz Innowacyjny,
  • Krajowy Plan Odbudowy. 

2. Fundusze Norweskie i Fundusze Europejskiego Obszaru Gospodarczego 

Fundusze Norweskie i Fundusze Europejskiego Obszaru Gospodarczego to wkład trzech państw: Norwegii, Islandii i Liechtensteinu, w zmniejszanie różnic gospodarczych i społecznych w Europejskim Obszarze Gospodarczym. Polska jest jednym z największych beneficjentów Funduszy. 

Program „Zielona Transformacja” 

Program „Zielona Transformacja” jest jednym z kluczowych instrumentów wspierających budowanie odporności na zmianę klimatu oraz ochronę zasobów naturalnych. Szczegółowy zakres beneficjentów, kryteriów i terminów naborów zostanie ogłoszony po finalizacji negocjacji z Państwami-Darczyńcami. 

Co będzie można finansować?

Zakres wsparcia jest obecnie precyzowany. Przewidywane obszary obejmują: 

  • Rozwiązania retencyjne na poziomie regionów i zlewni, 
  • Rozwiązania oparte na zasobach przyrody (nature-based solutions), 
  • Transfer technologii środowiskowych, 
  • Współpracę Polski z Norwegią, Islandią i Lichtensteinem w obszarze ochrony środowiska. 

3. Fundusze krajowe 

Krajowe instrumenty finansowe ochrony środowiska wspierają działania adaptacyjne, od pilotaży innowacyjnych technologii odsalania, przez wapnowanie gleb, po mniejsze projekty renaturyzacyjne. 

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej 

  • Program priorytetowy Adaptacja do zmian klimatu - Program wspiera działania zwiększające ochronę przed skutkami zmiany klimatu, zagrożeniami naturalnymi i poważnymi awariami, usprawnia usuwanie ich skutków oraz wzmacnia system zarządzania środowiskiem, a jednocześnie promuje nowoczesne rozwiązania poprawiające jakość życia mieszkańców i zwiększające odporność miast oraz obszarów wiejskich na zmianę klimatu.

  • Pilotaż innowacyjnych technologii odsalania w ramach Etapu I Planu inwestycyjnego sektora górniczego mającego na celu obniżenie zasolenia wód Odry. Pełen katalog programów jest dostępny na stronie internetowej Funduszu. 

Wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej 

Wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej wdrażają m.in. instrumenty dla mniejszych projektów renaturyzacyjnych oraz wspierają wkład własny do projektów finansowanych z funduszy europejskich (m.in. FENX.02.04). Dla projektów w dorzeczu Odry rolę szczególną odgrywają fundusze odrzańskie. 

{"register":{"columns":[]}}