Pytania o programy 

1. Co to jest „Zielona Tarcza Wschód”? 

„Zielona Tarcza Wschód” to środowiskowa część Narodowego Planu Obrony i Odstraszania „Tarcza Wschód”. Jest to międzyresortowy program ograniczający mobilność wojsk lądowych przez odbudowę i wzmocnienie naturalnych ekosystemów wodnych i zależnych od wód w pasie 30 km od granicy wschodniej i północnej Polski.

2. Czym jest koordynacja zlewniowa? 

To model regionalnej współpracy międzyinstytucjonalnej w planowaniu retencji w skali zlewni hydrograficznych. Zastępuje rozproszone, punktowe inwestycje zintegrowanym zarządzaniem. 

Pytania o adaptację 

1. Czym różni się adaptacja od mitygacji? 

Adaptacja to działania, które pomagają ludziom, infrastrukturze i ekosystemom dostosować się do skutków zmiany klimatu. Mitygacja to ograniczanie przyczyn zmiany klimatu, głównie emisji gazów cieplarnianych. Polityka klimatyczna opiera się na obu filarach. 

2. Co to jest Miejski Plan Adaptacji? 

Miejski Plan Adaptacji (MPA) to dokument, który  pomaga miastu przygotować się na skutki zmiany klimatu. Jego podstawą jest rozpoznanie najważniejszych zagrożeń występujących na danym obszarze oraz określenie działań, które mogą ograniczyć ich negatywne skutki.

3. Czym jest Krajowa strategia adaptacji? 

Krajowa strategia adaptacji to dokument programowy określający kierunki polityki adaptacyjnej Polski. Strategia obejmuje siedem priorytetowych obszarów:

• gospodarkę wodną i strefę wybrzeża,
• rolnictwo,
• leśnictwo,
• transport i infrastrukturę krytyczną,
• gospodarkę przestrzenną i miasta,
• zdrowie publiczne,
• wiedzę i usługi klimatyczne. 

Pytania o finansowanie 

1. Skąd można pozyskać środki na działania adaptacyjne? 

Trzy ścieżki finansowania:

• Pierwsza: Fundusze Europejskie, w tym FENX.02.04 (450 mln zł) i Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW).
• Druga: Norweski Mechanizm Finansowy i Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego (program „Zielona Transformacja”, planowany budżet ok. 800 mln zł).
• Trzecia: fundusze krajowe (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej).

2. Czy organizacja pozarządowa może aplikować o środki unijne? 

Tak. Od 2025 r. organizacje pozarządowe są wśród beneficjentów instrumentu FENX.02.04.

Pytania o codzienne działania 

1. Jak zatrzymać wodę deszczową na własnej działce?

Każda działka, na której zatrzymywana jest woda opadowa, to mniejsze obciążenie kanalizacji, mniejsze ryzyko podtopień oraz większe zasoby wody dostępnej w okresach suszy. Dlatego jednym z najprostszych działań adaptacyjnych, które może wdrożyć każdy właściciel nieruchomości jest mikroretencja przydomowa. Beczki na deszczówkę, ogrody deszczowe, niecki retencyjno-infiltracyjne, oczka wodne, nawierzchnie przepuszczalne czy zielone dachy skutecznie pomagają zatrzymywać wodę deszczową w miejscu jej opadu.

2. Jak mogę zaangażować swój samorząd w działania na rzecz adaptacji do zmian klimatu? 

Sprawdź, czy gmina ma Miejski Plan Adaptacji. Jeśli nie, zapytaj burmistrza lub wójta o terminy jego opracowania. Skorzystaj z naszych materiałów. Dostępne są dobre praktyki samorządów oraz instrukcje dotyczące pozyskiwania środków.