Sytuacja regionu 

Wielkopolska, ze względu na swoje ukształtowanie hydrograficzne, niskie sumy opadów oraz strukturę użytkowania gruntów (intensywne rolnictwo, niski udział lasów), należy do regionów najbardziej narażonych na suszę w Polsce. Bilans wodny regionu pogarsza się systematycznie od początku XXI wieku. Niskie sumy opadów, rosnące temperatury, długie okresy bezdeszczowe i bezśnieżne zimy systematycznie pogarszają bilans wodny. Problem pogłębia działalność człowieka: odkrywkowe wydobycie oraz intensywna produkcja rolnicza. 

Partnerstwo regionalne 

Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspólnie z partnerami z Wielkopolski stworzyło porozumienie instytucji w celu ograniczenia skutków suszy. 2 kwietnia 2026 r. w Poznaniu podpisany został list intencyjny na rzecz poprawy retencji i bezpieczeństwa wodnego w Wielkopolsce. W wydarzeniu wzięła udział ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska. Porozumienie łączy administrację, naukę i instytucje publiczne wokół wspólnego celu: poprawy bilansu wodnego i zwiększenia odporności regionu na zmiany klimatu. 

Partnerstwo działa w modelu zarządzania zlewniowego, czyli planowania działań w skali całych zlewni hydrograficznych z uwzględnieniem powiązań pomiędzy obszarami leśnymi, rolnymi, zurbanizowanymi i wodami gruntowymi. 

Co zakłada porozumienie 

• Wspólne i skoordynowane działania na rzecz przeciwdziałania skutkom suszy w Wielkopolsce. 
• Zwiększenie retencji wodnej i poprawę gospodarowania zasobami wodnymi w regionie. 
• Współpracę w zakresie planowania inwestycji, wymiany danych, działań edukacyjnych i pozyskiwania środków finansowych. 
• Przygotowanie strategicznych inwestycji wodnych finansowanych z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. 

Konkretne projekty w realizacji 

• Ochrona jezior Powidzkiego Parku Krajobrazowego. 
• Modernizacja Kanału Ślesińskiego. 
• Odbudowa zasobów wodnych jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego. 
• Przywrócenie równowagi hydrologicznej w zlewni rzeki Warcicy. 

Hydrologii nie da się zamknąć w granicach jednej gminy czy miasta. Wymaga ona kompleksowego podejścia w skali całego kraju i właśnie nad tym pracujemy w rządzie. Do dyspozycji mamy blisko 9 mld zł na adaptację do zmian klimatu dla miast i regionów, w tym na rozwój małej retencji. Dotychczas rozdysponowano zaledwie 3 mld zł. Środki są dostępne. Potrzebna jest inicjatywa, dobrze przygotowane projekty i skuteczne zabieganie o finansowanie

Paulina Hennig-Kloska, ministra klimatu i środowiska, Poznań, 2 kwietnia 2026 r.

Powiązanie z innymi działaniami 

• Z koordynacją zlewniową. Wielkopolska jest jednym z trzech regionalnych pilotaży modelu (obok śląskiego i dolnośląskiego). 
• Z fiszką projektową „Odporność wodna” złożoną do budżetu Unii Europejskiej na lata 2028 2034. 
• Z programem „Zielona Transformacja” w ramach IV edycji Funduszy Norweskich i Funduszy Europejskiego Obszaru Gospodarczego.