Zmiana klimatu w Polsce. Fakty, liczby, skutki
Polska ociepla się szybciej niż wynosi średnia globalna. Coraz częstsze susze, fale upałów, nawalne deszcze i powodzie błyskawiczne wpływają na bezpieczeństwo, zdrowie, gospodarkę i jakość życia mieszkańców. Koszty związane z brakiem działań adaptacyjnych rosną z roku na rok, przewyższając nakłady potrzebne na przygotowanie miast, przedsiębiorstw i społeczności do zmieniającego się klimatu.
Polska. Kraj ocieplający się szybciej niż globalna średnia
Od 1951 r. średnia roczna temperatura w Polsce wzrosła o ok. 2°C. Tempo ocieplenia jest dwukrotnie większe niż średnia globalna i podobne do tempa, jakie odnotowuje cała Europa. Marzec 2026 r. był w Polsce trzecim najcieplejszym i trzecim najsuchszym marcem od 1951 r. Średnia temperatura wyniosła 6,4°C (3,3°C powyżej normy), a opady osiągnęły zaledwie 29% normy.
Susza staje się problemem strukturalnym
Susza w 2025 r. objęła nawet 53% powierzchni Europy, a 70% rzek miało przepływy poniżej średniej wieloletniej. Rok 2025 był jednym z trzech najsuchszych lat w Europie od 1992 r. Polska, jako kraj ubogi w zasoby wodne, jest szczególnie narażona. Dostępność wody przypadająca na jednego mieszkańca wynosi w Polsce 1 600 m³ rocznie wobec 4 500 m³ w Europie.
Koszty zjawisk ekstremalnych
Według Instytutu Ochrony Środowiska Państwowego Instytutu Badawczego średnie roczne koszty związane z suszami, gwałtownymi opadami, falami upałów, powodziami i innymi ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi wynoszą w Polsce ok. 6 mld zł. W ciągu niespełna dwóch dekad ekstremalne zjawiska pogodowe spowodowały około 115 mld zł strat bezpośrednich.
Skutki widoczne w codziennym życiu
Mieszkańcy już odczuwają skutki zmian klimatu na co dzień: zabetonowane place, nagrzewające się ulice, podtopione skrzyżowania oraz brak wystarczającej ilości cienia podczas upałów. Dla przedsiębiorców problem ma przede wszystkim wymiar ekonomiczny: rosną koszty ubezpieczeń, zwiększa się ryzyko zalania nieruchomości, pogarszają się warunki pracy, a wydatki na chłodzenie budynków stają się coraz wyższe. Bez systemowych działań adaptacyjnych konsekwencje te będą się nasilać, a ich koszty ostatecznie poniosą mieszkańcy, firmy i samorządy.
Źródła
- Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Dane temperaturowe i hydrologiczne.
- Instytut Ochrony Środowiska Państwowy Instytut Badawczy. Analizy strat.
- Copernicus Climate Change Service. Europejski Stan Klimatu 2025.
- Obserwator IMGW. Charakterystyka klimatu Polski w marcu 2026 r.