Podsumowanie działań w projekcie "Wsparcie działań adaptacyjnych dla Polski Wschodniej” w 2025 r.
Wsparcie miast w aktualizacji lub opracowaniu miejskich planów adaptacji przyczyni się przede wszystkim do usprawnienia prowadzonej przez samorządy polityki adaptacyjnej. Ministerstwo Klimatu i Środowiska podsumowuje zrealizowane w 2025 r. działania na rzecz poprawy jakości życia w gminach, miastach i obszarach ochrony uzdrowiskowej makroregionu Polski Wschodniej. Projekt wsparcia miast potrwa do końca 2028 roku.
Najważniejsze informacje
- Celem projektu "Wsparcie działań adaptacyjnych dla Polski Wschodniej” realizowanego przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest wsparcie samorządów w lepszym przygotowaniu się na skutki zmian klimatu, takich jak: powodzie błyskawiczne, lokalne podtopienia, fale upałów i susze.
- Działania adaptacyjne i mitygacyjne w polskich miastach są koniczne, żeby chronić mieszkańców. Projekt wspiera zwiększenie zdolności samorządów w zakresie planowania i wdrażania działań adaptacyjnych, w tym przygotowania lub aktualizacji miejskich planów adaptacji do zmian klimatu (MPA).
- W 2025 roku w ramach projektu "Wsparcie działań adaptacyjnych dla Polski Wschodniej” spotkaliśmy się z 49 miastami i gminami.
Celem działań jest usprawnienie prowadzonej w samorządach makroregionu Polski Wschodniej polityki adaptacyjnej. Prowadzą one prace nad aktualizacją lub przygotowaniem miejskich planów adaptacji do zmian klimatu. Pomoc obejmuje również wymianę wiedzy i doświadczeń związanych z przygotowaniem, realizacją i utrzymaniem efektów projektów dotyczących adaptacji do zmian klimatu pomiędzy podmiotami zaangażowanymi we wdrażanie funduszy europejskich oraz beneficjentami wsparcia doradczego zarówno na poziomie krajowym jak i pomiędzy krajami członkowskimi.
Wybrane działania realizowane przez MKiŚ
- Konferencja umożliwiająca wymianę dobrych praktyk zorganizowana we wrześniu 2025 r. w Żyrardowie, która zgromadziła 104 uczestników, w tym przedstawicieli 36 miast i gmin oraz ekspertów.
- 3 spotkania regionalne w: Latoszynie-Zdroju, Augustowie i Ostrowcu Świętokrzyskim. Wzięło w nich udział łącznie 133 osoby, z 32 miast i gmin.
- Wsparcie merytoryczne podczas indywidualnych spotkań z miastami - spotkania miały charakter konsultacyjny.
- Spotkania regionalne w Augustowie i Ostrowcu Świętokrzyskim, podczas których omówiono planowane nabory, przykłady działań adaptacyjnych i dobrych praktyk na przykładzie innych miast. Przeprowadzono praktyczne warsztaty dotyczące przygotowania wniosków o dofinansowanie, omówiono procedury, kryteria naborów w programie Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW 2.2.) i dobrych praktyk. Podczas spotkań przedstawiono również prezentacje eksperckie na temat retencji miejskiej i pozwoleń wodnoprawnych, opłacalności adaptacji w kontekście ryzyk klimatycznych, możliwości finansowania wkładu własnego i ubezpieczenia. Odbyły się także wizyty studyjne - przykłady lokalnych rozwiązań adaptacyjnych i planowanych działań w Augustowie i Ostrowcu Świętokrzyskim.
- Spotkanie regionalne w Latoszynie-Zdroju skierowane było do gmin uzdrowiskowych z województwa podkarpackiego. Podczas spotkania zaprezentowano działania adaptacyjne i dobre praktyki, omówiono kryteria naboru FEPW 2.2., finansowania z FEPW oraz przeprowadzono prezentacje eksperckie. Dotyczyły one wzmocnienia funkcji adaptacyjnych na gruntach leśnych, zintegrowanego podejścia do gospodarki leśnej oraz proadaptacyjnej gospodarki leśnej w gminach uzdrowiskowych.
Z 75 miast średnich znajdujących się na obszarze Polski Wschodniej (według Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego, powyżej 15 tys. mieszkańców), aż 58 traci funkcje społeczno-gospodarcze.
W pierwszym naborze w działaniu 2.2 programu FEPW na blisko 60 uprawnionych podmiotów, wnioski o dofinansowanie złożyło 17 podmiotów, z czego dofinansowanie otrzymało jedynie 13. Dlatego, oprócz przeznaczania funduszy na inwestycje, konieczne jest wsparcie zdolności administracyjnych miast makroregionu Polski Wschodniej i wsparcie w pozyskiwaniu środków.