Najważniejsze:

• 10 marca 2026 r. w Gnieźnie odbyło się posiedzenie Polsko-Niemieckiej Rady Ochrony Środowiska z udziałem ministry klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski oraz federalnego ministra środowiska Niemiec Carstena Schneidera. 
• Spotkanie poświęcone było współpracy Polski i Niemiec w zakresie ochrony środowiska oraz wzmacniania odporności ekosystemów. 
• Polska przedstawiła działania na rzecz poprawy stanu rzeki Odry, w tym rozwój systemu monitoringu wód oraz plan ograniczenia zasolenia rzeki do 2030 r. 
• Podczas posiedzenia omówiono także stan środowiska Morza Bałtyckiego, odbudowę zasobów przyrodniczych oraz wybrane kwestie transgraniczne związane z ochroną środowiska. 

Polsko-Niemiecka Rada Ochrony Środowiska została powołana w 1991 r. jako forum dialogu i współpracy polsko-niemieckiej w priorytetowych sprawach dotyczących ochrony środowiska, przyrody i klimatu. Poza przedstawicielami polskiej i niemieckiej administracji rządowej w posiedzeniach Rady biorą udział również przedstawiciele graniczących z Niemcami samorządów wojewódzkich oraz krajów związkowych Brandenburgii, Meklenburgii-Pomorza Przedniego oraz Saksonii. Ostatnie posiedzenie Rady odbyło się w 2022 r. 

Spotykamy się w bardzo szczególnym roku. W 2026 r. mija 35 lat od podpisania polsko-niemieckiego traktatu o dobrym sąsiedztwie oraz ustanowienia Trójkąta Weimarskiego. To ważne rocznice dla współpracy między naszymi krajami i w Europie. Chciałabym podkreślić, jak istotną rolę w ochronie środowiska odgrywa oparta na zaufaniu współpraca Polski i Niemiec. Pokazały to także sytuacje kryzysowe w ostatnich latach, które udało się przezwyciężyć dzięki wysiłkom polskich i niemieckich ekspertów 

- powiedziała ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska otwierając posiedzenie. 

Współpraca w zakresie ochrony ekosystemów 

Jednym z głównych tematów spotkania była współpraca dotycząca rzeki Odry. Strony omówiły dotychczasowe działania związane z monitoringiem jakości wód oraz przeciwdziałaniem zagrożeniom ekologicznym, w tym zakwitom złotej algi. Polska prowadzi regularną wymianę danych i raportów z niemieckimi ekspertami, a w ramach krajowych działań funkcjonuje Międzyresortowy Zespół do spraw Odry. 

MKiŚ realizuje również plan inwestycyjny dla sektora górniczego, którego celem jest ograniczenie zasolenia Odry. Do 2030 r. planowane jest wdrożenie działań umożliwiających redukcję zasolenia w okresie letnim nawet o około 60%. Jednocześnie rozwijany jest system monitoringu jakości wód, który w latach 2026–2028 zostanie rozszerzony o kolejne automatyczne punkty pomiarowe. 

W trakcie posiedzenia omówiono także działania na rzecz odbudowy ekosystemów, w tym ochrony terenów wodno-błotnych. W Polsce trwają prace nad Strategią ochrony obszarów wodno-błotnych oraz Krajowym planem odbudowy zasobów przyrodniczych. Strony zadeklarowały chęć wymiany doświadczeń w zakresie wdrażania tych rozwiązań, w tym finansowania działań renaturyzacyjnych i dialogu z interesariuszami. 

Wspólne wyzwania na Morzu Bałtyckim 

Ministrowie dyskutowali również o stanie środowiska Morza Bałtyckiego i wyzwaniach związanych z jego ochroną. Podkreślono, że utrzymanie dobrego stanu ekosystemów morskich wymaga współpracy wszystkich państw regionu oraz uwzględniania skumulowanych oddziaływań inwestycji w skali całego akwenu. 

W kontekście transformacji energetycznej zwrócono uwagę na rozwój morskiej energetyki wiatrowej oraz potrzebę uwzględniania jej wpływu na środowisko. Strony zadeklarowały gotowość do dalszej współpracy w zakresie oceny oddziaływania inwestycji na ekosystemy morskie. 

Istotnym tematem była także kwestia zagrożeń dla środowiska wynikających z działalności tzw. floty cieni transportującej rosyjską ropę. Polska podkreśliła potrzebę zdecydowanych działań na poziomie Unii Europejskiej, w tym wzmocnienia monitoringu i egzekwowania przepisów w celu zapobiegania potencjalnym katastrofom ekologicznym na Bałtyku. 

Sprawy transgraniczne 

Podczas posiedzenia omówiono również bieżące kwestie transgraniczne. Jednym z nich jest sprawa nielegalnego przemieszczania odpadów z Niemiec do Polski. Polska podtrzymuje swoje stanowisko w postępowaniu przed Trybunałem Sprawiedliwości UE dotyczącym około 35 tys. ton odpadów nielegalnie przetransportowanych na terytorium RP i oczekuje na wyrok w tej sprawie. 

Strony wymieniły także informacje dotyczące monitoringu jakości powietrza w związku z działalnością rafinerii w Schwedt. Polska prowadzi własne pomiary przy granicy, m.in. na stacji w Widuchowej. Dane wskazują, że stężenia dwutlenku siarki pozostają niskie i wykazują tendencję spadkową. 

W trakcie rozmów poruszono również kwestie związane z planowaną budową farm wiatrowych w rejonie Tantow czy możliwym oddziaływaniem rozbudowy wału przeciwpowodziowego Neisse-Klein Priebus. 

Kontynuacja dialogu 

W posiedzeniu wzięli udział również przedstawiciele władz regionalnych z Polski i Niemiec, którzy przedstawili swoje doświadczenia i perspektywę dotyczącą współpracy transgranicznej. 

Dzisiejsze rozmowy potwierdzają, że Polskę i Niemcy łączy wspólna wizja ochrony środowiska i budowania odpornych ekosystemów. W wielu obszarach osiągnęliśmy postęp, a nasi eksperci będą kontynuować prace nad rozwiązaniami w kwestiach wymagających dalszych uzgodnień  

– podsumowała ministra Paulina Hennig-Kloska. 

Kolejne działania w ramach Polsko-Niemieckiej Rady Ochrony Środowiska będą koncentrować się na dalszym wzmacnianiu współpracy eksperckiej oraz realizacji wspólnych inicjatyw na rzecz ochrony środowiska w regionie przygranicznym i na Morzu Bałtyckim.