W ramach inicjatywy STEP Cleantech mamy możliwość dofinansowania geotermii płytkiej w zakresie obszaru: „Pompy ciepła i technologie energii geotermicznej”. NCBR ogłasza obecnie nabory wniosków w ramach inicjatywy STEP. Platforma Strategicznych Technologii dla Europy (STEP) to inicjatywa ustanowiona Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/795 z dnia 29 lutego 2024 r.

Inicjatywa STEP została opracowana w celu wzmocnienia suwerenności technologicznej Europy, zmniejszenia zależności od rynków zewnętrznych poza UE oraz zwiększenia odporności na globalne kryzysy, takie jak zmiana klimatu i napięcia geopolityczne. Jej celem jest również ochrona i wzmocnienie łańcuchów wartości w obszarach technologicznych uznanych za strategiczne dla Unii Europejskiej.

Główne cele STEP obejmują wspieranie rozwoju lub produkcji technologii krytycznych w całej Unii Europejskiej lub ochronę i wzmocnienie ich łańcuchów wartości.

Obecnie ogłoszone konkursy w ramach STEP:

STEP - Ścieżka A: Czyste i zasobooszczędne technologie FENG 05.01-IP.01-004/26

Budżet w wysokości: 150 000 000 zł

Data ogłoszenia konkursu: 21 kwietnia 2026 r.

Rozpoczęcie naboru wniosków: 1 czerwca 2026 r.

Zakończenie naboru wniosków: 31 lipca 2026 r. 16:00

Nabór STEP – Ścieżka A: czyste i zasobooszczędne technologie, skierowany jest do wnioskodawców samodzielnych oraz do konsorcjów, planujących realizację projektów B+R dotyczących technologii krytycznej wnoszącej na rynek wewnętrzny UE innowacyjny lub najnowocześniejszy lub przełomowy element o znaczącym potencjale gospodarczym. Możliwe będzie również wsparcie rozwoju technologii mających na celu ochronę i wzmacnianie odpowiednich łańcuchów wartości technologii krytycznych. Projekt może obejmować badania przemysłowe i prace rozwojowe albo tylko prace rozwojowe. W przypadku projektu realizowanego w konsorcjach może wziąć w nim udział maksymalnie 3 członków konsorcjum. Wdrożenie wyników prac B+R odbywa się poza projektem, ze środków własnych beneficjenta lub pochodzących z innych źródeł.

STEP - Ścieżka B: Czyste i zasobooszczędne technologie FENG 05.01-IP.01-005/26

Budżet w wysokości: 150 000 000 zł

Ogłoszenie konkursu: 21 kwietnia 2026 r.

Rozpoczęcie naboru wniosków: 8 czerwca 2026 r.

Zakończenie naboru wniosków: 7 sierpnia 2026 r. 16:00

Nabór STEP – Ścieżka B: czyste i zasobooszczędne technologie, skierowany jest do wnioskodawców samodzielnych oraz do konsorcjów, planujących realizację projektów B+R, które przyczyniają się do ograniczania lub zwalczania strategicznej zależności Unii Europejskiej. Możliwe będzie również wsparcie rozwoju technologii mających na celu ochronę i wzmacnianie odpowiednich łańcuchów wartości technologii krytycznych.

NCBR wspiera obszar geotermii w Polsce w ramach projektu niekonkurencyjnego „Innowacyjne zamówienia publiczne”, finansowanego w ramach Działania 2.13 Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027. W ramach projektu planowana jest realizacja przedsięwzięć w trybie zamówień przedkomercyjnych z obszaru Krajowych Inteligentnych Specjalizacji - KIS 4 Zrównoważona energia oraz KIS 5 Inteligentne budownictwo, które mogą przyczynić się do rozwoju innowacyjnych rozwiązań w zakresie geotermii:

„Zeroemisyjny budynek publiczny “ECO-GOV" zintegrowany z fotowoltaiką, wysokotemperaturowym magazynem piaskowym i modułem innowacyjnego źródła konwersji energii cieplnej dla celów grzewczo-chłodniczych"

Przedsięwzięcie jest ukierunkowane na opracowanie i demonstrację nowoczesnych rozwiązań dla sektora publicznego, w ramach którego przewiduje się zaprojektowanie i realizację biurowego budynku modułowego, prefabrykowanego wraz z technologią zapewniającą jego wysoką efektywność energetyczną, w oparciu o odnawialne źródła energii. Celem przedsięwzięcia jest wypracowanie powtarzalnego standardu obiektu publicznego o niskim śladzie węglowym, zintegrowanego technologicznie i możliwego do szerokiej implementacji.

W tym kontekście zasadne jest rozważenie wykorzystania energii geotermalnej jako źródła ciepła dla projektowanego budynku. Geotermia może stanowić stabilne i przewidywalne źródło energii, niezależne od warunków atmosferycznych, co jest istotne w przypadku obiektów o charakterze biurowym, wymagających zapewnienia ciągłości dostaw ciepła i komfortu użytkowników. Rozwiązaniem branym pod uwagę dla tego typu obiektu jest zastosowanie płytkiej geotermii w postaci gruntowych pomp ciepła, które mogą pokrywać zapotrzebowanie na ogrzewanie oraz przygotowanie ciepłej wody użytkowej, a także współpracować z innymi instalacjami OZE.

Uwzględnienie geotermii w przedsięwzięciu może stanowić element demonstracyjny dla innowacyjnych, zintegrowanych systemów energetycznych budynków publicznych oraz obszar działań badawczo-rozwojowych wspieranych przez NCBR, szczególnie w zakresie optymalizacji pracy instalacji hybrydowych i zwiększania efektywności wykorzystania energii.

Uwzględnienie geotermii w Przedsięwzięciu zależeć będzie od wyników przeprowadzanych obecnie konsultacji rynkowych z podmiotami zainteresowanymi udziałem w Przedsięwzięciu.

„Ciepłownia przyszłości 2”

Przedsięwzięcie jest ukierunkowane na opracowanie projektu innowacyjnego, uniwersalnego, uzasadnionego ekonomicznie i wzorcowego systemu ciepłowniczego, dostarczającego odbiorcom ciepło pochodzące w co najmniej 80% z OZE (bez spalania biomasy). Dopuszcza się wykorzystanie ciepła odpadowego jako dolnego źródła pomp ciepła. Przedsięwzięcie będzie dedykowane systemom ciepłowniczym o mocy zainstalowanej źródeł ciepła od 20 do 50 MW.

Przedmiotem Przedsięwzięcia będzie opracowanie koncepcji oraz projektu modernizacji systemu ciepłowniczego o mocy zainstalowanej źródeł ciepła od 20 do 50 MW, dostosowanego do polskich uwarunkowań. Innowacyjną cechą systemu ciepłowniczego będzie zasilanie go minimum w 80% energią pochodzącą z odnawialnych źródeł energii, przykładowo z geotermii.

Zamówienia przedkomercyjne polegają na zamówieniu usługi realizacji prac badawczo-rozwojowych, ukierunkowanych na opracowanie rozwiązania w odpowiedzi na zadane wyzwanie badawcze. W zamówieniach przedkomercyjnych zamawiający określa oczekiwane rezultaty, funkcjonalności i cechy rozwiązania, natomiast do wykonawców należy określenie sposobu (konkretnych technologii, komponentów), w jaki sposób rozwiązanie będzie wykonane.

Partnerstwo Clean Energy Transition (CETP) ma na celu wzmocnienie procesu transformacji energetycznej UE oraz dzięki perspektywie badań naukowych i innowacji przyczynienie się do celu, jakim jest przekształcenie Europy w pierwszy neutralny dla klimatu kontynent do roku 2050. Wśród bardzo szerokiego zakresu tematycznego ogłaszanych konkursów znajdują się zagadnienia związane z geotermią:

CETP, Joint Call 2026, CM2026-07 Heating and cooling technologies

Konkurs międzynarodowy (https://cetpartnership.eu/index.php/calls/joint-call-2026)

Budżet w wysokości: 3 000 000 EUR (na wszystkie obszary konkursowe)

Status konkursu: Planowany

Data ogłoszenia konkursu: 26 maja 2026 r. (planowana)

Rozpoczęcie naboru wniosków: czerwiec 2026 r.

Zakończenie naboru wniosków: październik 2026 r.

W ramach obszaru konkursowego CM2026-07 Heating and cooling technologies polscy wnioskodawcy wraz z partnerami zagranicznymi mają możliwość składania wniosków w obszarze geotermii. Nie jest wskazany konkretny cel projektu, jedynie zarys tematyczny opisany w zasadach konkursu (Call Text). Wnioskodawcą uprawnionym do otrzymania dofinansowania z NCBR jest przedsiębiorca samodzielnie albo w konsorcjum z innym przedsiębiorcą lub organizacją badawczą. Projekt może obejmować badania przemysłowe i prace rozwojowe. Dofinansowanie dla polskich wnioskodawców w jednym projekcie może wynosić maksymalnie 700 tys. EUR.

Program INNOGLOBO to międzynarodowy program otwarty, którego celem jest wspieranie polskich podmiotów w ekspansji na rynki zagraniczne poprzez rozwój, adaptację oraz wdrażanie nowoczesnych rozwiązań technologicznych w szerokim kontekście geograficznym. Warunkiem udziału w konkursie jest nawiązanie współpracy badawczo-rozwojowej z co najmniej jednym partnerem zagranicznym. Program umożliwia budowanie stabilnych partnerstw B+I, które w dłuższej perspektywie mogą prowadzić do komercjalizacji technologii, tworzenia wspólnych produktów lub rozwiązań oraz otwierania nowych kanałów współpracy gospodarczej.

Konsorcjum międzynarodowe musi składać się z podmiotu (lub podmiotów) z Polski oraz co najmniej jednego partnera zagranicznego. Nie obowiązują ograniczenia dotyczące formy prawnej tego partnera – może on pochodzić z dowolnego kraju, z którym Polska utrzymuje stosunki dyplomatyczne.

Po stronie polskiej wnioskodawcami mogą być:

• organizacje prowadzące badania i upowszechniające wiedzę,
• mikro-, małe, średnie i duże przedsiębiorstwa,
• konsorcja tworzone z wyżej wymienionych podmiotów – w dowolnej konfiguracji.

Wnioskodawcy mogą ubiegać się o finansowanie projektów międzynarodowych o zróżnicowanym budżecie i zakresie tematycznym, również w obszarach niszowych, o ile wpisują się one w aktualną listę Krajowych Inteligentnych Specjalizacji. Dofinansowanie może obejmować realizację badań przemysłowych oraz prac rozwojowych.

VI konkurs w ramach Programu INNOGLOBO
Alokacja: 25 mln zł
Status konkursu: Planowany
Planowany termin ogłoszenia konkursu: IV kwartał 2026 r.
Planowane rozpoczęcie naboru wniosków: IV kw. 2026 r.
Planowane zakończenie naboru wniosków: I/II kw. 2027 r.

Program o charakterze horyzontalnym wspierający badania przemysłowe i prace rozwojowe, ukierunkowany na zwiększenie jakości badań oraz ich praktycznego wykorzystania w gospodarce i społeczeństwie. Program nie wprowadza ograniczeń tematycznych – wszystkie projekty badawcze i innowacyjne muszą jednak wpisywać się w co najmniej jeden z trzech priorytetów funduszy: zieloną transformację, demokrację i prawa człowieka lub włączenie społeczne i odporność. Istotnym elementem programu jest także wspieranie interdyscyplinarności oraz współpracy międzysektorowej, co sprzyja tworzeniu innowacyjnych rozwiązań o wysokim potencjale wdrożeniowym.

Budżet: 85 mln EUR

Konkurs 1 – POLNORIS - Bilateralne projekty badawczo-innowacyjne

• Alokacja: 70 mln EUR
• Projekty o wartości 1–1,75 mln EUR
• Ogłoszenie konkursu w czerwcu 2026
• Nabór planowany na jesień 2026 r.
• W konsorcjum projektowym koordynowanym przed polską organizację badawczą/przedsiębiorstwo wymagany jest również partner z Norwegii, Islandii lub Liechtensteinu; wsparcie dla konsorcjów obejmujących sektor nauki, biznesu i instytucji publicznych.

Konkurs 2 – Projekty dla badaczek na wczesnym etapie kariery (early-stage female researchers)

• Alokacja: 15 mln EUR
• Projekty o wartości 200–400 tys. EUR
• nabór planowany na I kw. 2027 r.
• Celem jest wzmocnienie udziału kobiet w naukach technicznych, rozwój niezależności badawczej i umiędzynarodowienie kariery.
• Wnioskodawcą może być polska organizacja badawcza.

Program ma na celu wspieranie zrównoważonego rozwoju oraz długoterminowego wzrostu gospodarczego poprzez rozwój wiedzy opartej na badaniach naukowych. W jego ramach finansowane są zarówno badania przemysłowe, jak i prace rozwojowe, przy czym nie wprowadzono ograniczeń tematycznych, co umożliwia realizację projektów w różnych obszarach.

Wsparcie udzielane jest w formie dofinansowania projektów realizowanych przez międzynarodowe konsorcja, w skład których wchodzą partnerzy z Polski i Szwajcarii, reprezentujący zarówno organizacje badawcze, jak i przedsiębiorstwa. Przeprowadzono dwa (z zaplanowanych w Programie) konkursy: Call 2024 oraz Call 2025. Łączna alokacja środków wynosiła około 133 mln PLN.

Międzynarodowe projekty badawczo-rozwojowe realizowane w ramach Programu powinny prowadzić do poprawy konkurencyjności przedsiębiorstw w zakresie badań stosowanych oraz wspierać młodych naukowców i kobiety w projektach.

Celem inicjatywy EUREKA jest zwiększanie nowoczesności, produktywności i konkurencyjności przemysłu europejskiego. W jej ramach finansowane są projekty realizowane przez co najmniej dwóch partnerów z dwóch różnych państw członkowskich. Projekty te muszą być ukierunkowane na opracowanie i wdrożenie lub znaczące ulepszenie istniejącej technologii produkcyjnej, wdrożenie nowego produktu lub usługi.
Wnioskodawcą po stronie polskiej może być:

• Mikro/małe/średnie przedsiębiorstwa (MŚP),
• Grupy podmiotów złożone z:
  • z mikro, małych lub średnich przedsiębiorstw (MŚP);
  • z mikro, małym lub średnim przedsiębiorcą oraz z udziałem organizacji badawczej i/albo dużego przedsiębiorcy.

Dofinansowanie może przeznaczyć na badania przemysłowe oraz prace rozwojowe. Projekty muszą być ukierunkowane rynkowo, czyli przewidywać opracowanie nowego produktu, procesu lub usługi i muszą mieć cywilny cel.

EUREKA nabór w 2026 r. 

Alokacja: 10 mln euro

Ogłoszenie konkursu: 22 maja 2026 r.

Rozpoczęcie naboru wniosków: 22 maja 2026 r.

Zakończenie naboru wniosków: 23 października 2026 r.

Eurostars-3, jako część realizowanego w formule Cofund+ partnerstwa Innovative SMEs w ramach Horyzontu Europa, jest kontynuacją i następstwem programów EUROSTARS i EUROSTARS-2, tj. programów Inicjatywy EUREKA i Unii Europejskiej realizowanych dotąd w oparciu o art. 185 Traktatu Europejskiego. Jego cel to wspieranie projektów realizowanych przez małe i średnie przedsiębiorstwa prowadzące badania. W stosunku do innych programów Innovative SMEs wyróżnia prorynkowość i przeważający udział MŚP. Partnerstwo jest realizowane w latach 2021-2027.

Wnioskodawcą po stronie polskiej może być:

• Mikro/małe/średnie przedsiębiorstwa
• Grupy podmiotów złożone z mikro/małych/średnich przedsiębiorstw.

Badania przemysłowe oraz prace rozwojowe.

Projekty muszą być ukierunkowane rynkowo, czyli przewidywać opracowanie nowego produktu, procesu lub usługi i muszą mieć cywilny cel.

Innovative SMEs (Eurostars-3)/11. Konkurs:

Alokacja: 1,95 mln euro

Ogłoszenie konkursu: 9 lipca 2026 r.

Rozpoczęcie naboru wniosków: 9 lipca 2026 r.

Zakończenie naboru wniosków: 10 września 2026 r.

Program Ramowy Horyzont Europa finansuje również projekty B+R w obszarze geotermii głębokiej, płytkiej i jej wykorzystania w ciepłownictwie oraz technologii powiązanych jak np. pozyskiwaniem litu z solanek geotermicznych. Istotnym elementem założeń projektów dotyczących geotermii głębokiej jest redukcja ryzyka projektów wdrożeniowych oraz finansowanie demonstratorów przemysłowych.

Technologie do wykorzystania energii geotermicznej są też wspierane w konkursach ogólnych tj. dla całego obszaru technologii OZE w tym sieciowych rozwiązań ciepłowniczych w miastach.

Dla energetyki w tym energetyki geotermalnej kluczową rolę koordynacyjną odgrywa unijny mechanizm SET Planu, który integruje działania państw członkowskich, KE i przemysłu w zakresie pełnego łańcucha wartości: badania → demonstracje → wdrożenie rynkowe i definiuje priorytety i cele technologiczne dla transformacji energetycznej.

W ramach SET Planu dla geotermii działa wdrożeniowa grupa robocza (Implementation Working Group, IWG) oraz platforma European Technology and Innovation Platform ETIP - Geothermal.
ETIP rozwija też wyszukiwarkę projektów i badań naukowych w obszarze geotermii - EGRIS, który akumuluje informacje z 15 różnych źródeł (wydawnictwa naukowe, bazy danych); ma podłączone bezpośrednio 65 projektów z bazy projektów unijnych CORDIS dzięki temu możemy poznać obszary badań, trwające projekt, stan sektora ale też jego potrzeby.

Z SET Planem w zakresie badań naukowych współpracuje też EERA europejski sojusz na rzecz badań w zakresie energetyki, które powstało równolegle do SET planu jako jego badawczy filar. Jest to największa siec tego typu w Europie. EERA koordynuje inicjatywy badawcze w zakresie transformacji energetycznej i niskoemisyjnych technologii energetycznych. Podstawową formą tej współpracy są tzw. wspólne programy JP – joint programs, w tym dla geotermii i zrzesza ok 250 instytutów badawczych i uniwersytetów z 32 krajów europejskich.
Żaden polski instytut ani uniwersytet nie jest w grupie dedykowanej dla geotermii, co może mieć związek z faktem, że członkostwo w European Energy Research Alliance (EERA) jest płatne.

Na lata 2026-27 w ostatnich już programach pracy Horyzontu Europa planowane są następujące działania wspierające wprost technologie energetyki geotermalnej:

• Nagroda na 2027 Horizon Prize on lithium production from geothermal plants in Europe
• Konkursy:
  • Transition to low-temperature heating solutions in multi-apartment buildings (HORIZON-MISS-2026-04-CIT-02, budżet 18 mln euro, termin składania wniosków do 8.10.2026 r.),
  • Resource assessment for deep sedimentary and basement reservoirs (HORIZON-CL5-2026-11-D3-06, budżet 4,5 mln euro, termin składania wniosków do 01.12.2026 r.).