Sprzątamy Polskę, skutecznie! 

W 2024 roku z inicjatywy Ministerstwa Klimatu i Środowiska znowelizowane zostały przepisy w celu stworzenia dodatkowej możliwości przekazania środków finansowych organom samorządowym z rezerwy celowej budżetu państwa. Jednocześnie w ustawie budżetowej udało się zabezpieczyć środki finansowe z rezerwy celowej na 2025 r. w wysokości 200 mln zł na usuwanie nielegalnie zdeponowanych odpadów.
Program działa tak, że wskazane lokalizacje składają za pośrednictwem wojewodów wnioski do Ministra Finansów o uruchomienie środków z rezerwy celowej budżetu państwa. Wnioski są następnie współakceptowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. 

W wytypowanych lokalizacjach w większości przypadków znajdują się odpady z przemysłu chemicznego, petrochemicznego, farbiarskiego, lakierniczego i motoryzacyjnego - odpady chemiczne, odpady farb, lakierów, oleje odpadowe, odpady z rozpuszczalników organicznych.

Usuwamy groźne odpady w trosce o środowisko i bezpieczeństwo mieszkańców. Kontynuujemy sprzątanie Polski - to działanie konieczne, żeby zlikwidować zagrożenie i zgodnie z wymaganiami środowiskowymi rozwiązać od lat niezałatwione sprawy

- powiedziała minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.

Na 2025 r. w budżecie państwa zabezpieczono 200 mln zł na likwidację miejsc nielegalnego gromadzenia odpadów. Dzięki współpracy z wojewodami oraz Wojewódzkimi Inspektorami Ochrony Środowiska Ministerstwo Klimatu i Środowiska stworzyło listę rankingową dla lokalizacji, które mogą uzyskać środki z budżetu państwa w 2025 roku. 

Wymagania formalne spełniły 23 lokalizacje. Jednak środki z rezerwy celowej były w stanie pomóc w pierwszym roku w usunięciu opadów z 9 lokalizacji. Dla pozostałych 14 lokalizacji udało się zabezpieczyć środki w NFOŚiGW (100 mln zł). Na etapie realizacji zadań przez 9 lokalizacji pojawiły się oszczędności, które umożliwiły przekazanie środków dla dodatkowych 2 lokalizacji. Dzięki temu środki z rezerwy celowej zostały przekazane łącznie do 11 lokalizacji. 

Na stan 31 grudnia 2025 r. odpady w całości udało się usunąć z 7 lokalizacji. Z 3 lokalizacji, dla których proces usuwania odpadów został podzielony na kilka lat, usunięta została zaplanowana część odpadów. W 1 lokalizacji nie udało się usunąć odpadów ze względu na nieprawidłowe oszacowanie kosztów realizacji zadania przez beneficjenta rezerwy celowej.

Dzięki programowi Sprzątamy Polskę z opadów niebezpiecznych w 2025 roku usunięto skutecznie ponad 17 000 ton odpadów (dokładna wartość 17 311,98Mg).

Trzeba pamiętać, że usuwanie odpadów przez organ administracji stanowi działanie zastępcze w stosunku do posiadacza odpadów, który powinien usunąć te odpady na własny koszt. Beneficjenci środków budżetowych po zakończeniu zadania polegającego na usunięciu nielegalnie nagromadzonych odpadów mają prawo zażądać od posiadacza odpadów zwrotu poniesionych kosztów.

500 milionów w latach 2025-2026

Kolejnych 200 mln zł trafi do samorządów na usuwanie miejsc nielegalnego nagromadzenia niebezpiecznych odpadów w 2026 roku. To pieniądze z rezerwy celowej budżetu państwa. To oznacza, że łączna liczba lokalizacji gdzie pomagamy usunąć Na nielegalnie nagromadzone niebezpieczne odpadów wynosić będzie w 33. 
W tym roku środki trafią 9 nowych i trzech, które otrzymały już środki w 2025 roku i rozpoczęły proces usuwania nielegalnie nagromadzonych niebezpiecznych odpadów:

• miasto Sosnowiec (2 lokalizacje)
• gmina Miasto Kutno
• gmina Gdańsk
• gmina Łaziska Górne
• gmina Szczekociny 
• gmina Koziegłowy
• gmina Piekary Śląskie
• gmina Sławków
• oraz 3 lokalizacje (kontynuacja z 2025 r.):
• gmina Sosnowiec,
• gmina Siemianowice Śląskie,
• gmina Mykanów, msc. Kokawa.

Łącznie w ramach programu Sprzątania Polski z odpadów niebezpiecznych do samorządów trafi więc 500 milionów złotych. 

Robimy, nie gadamy. W tym roku przeznaczamy kolejne 200 mln zł z rezerwy celowej budżetu państwa. Podobnie jak w ubiegłym roku, kiedy z rezerwy trafiło 200 mln zł do samorządów. Dodatkowo 100 mln przeznaczył na ten cel NFOŚiGW 

- powiedziała wiceministra Anita Sowińska.

To nie koniec!

Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie poprzestaje tylko na działaniach finansowych. Ważne jest podjęcie działań, które umożliwią ograniczenie występowania miejsc nielegalnego gromadzenia odpadów, jak również zwiększenie efektywności usuwania takich miejsc w przyszłości. 
Dlatego Ministerstwo pracuje nad zmianą przepisów prawa, która będzie uwzględniała przede wszystkim zwiększenie kontroli nad obrotem niektórych odpadów niebezpiecznych (począwszy od ich wytworzenia do ostatecznego przetworzenia). Planujemy doprecyzowanie odpowiedzialności wytwórców odpadów niebezpiecznych, w celu wzmocnienia nadzoru nad całym łańcuchem obrotu odpadami niebezpiecznymi. Zmiany będą również dotyczyły zwiększenia skuteczności procedur związanych z usuwaniem nielegalnie nagromadzonych odpadów.