Najważniejsze:

• MKiŚ przygotowało Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Inspekcji Ochrony Środowiska (UDER 81).
• Projekt ma na celu usprawnienie kontroli oraz działań podejmowanych przez Inspekcję Ochrony Środowiska po stwierdzeniu naruszeń prawa.
• Kolejnym etapem prac nad projektem będą uzgodnienia oraz konsultacje publiczne.

Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur, skrócenie czasu postępowań oraz lepsze wykorzystanie dostępnych danych, przy jednoczesnym wzmocnieniu ochrony zdrowia ludzi i środowiska. Proponowane zmiany zwiększą skuteczność kontroli, skrócą czas postępowań oraz poprawią egzekwowanie przepisów w sytuacjach naruszeń prawa ochrony środowiska.

Projekt ustawy usprawniający działania Inspekcji Ochrony Środowiska to projekt deregulacyjny i największa zmiana w działaniu Inspekcji od 2018 r. Przyśpieszamy jej działanie, ale z zachowaniem najwyższej jakości działalności kontrolnej, przy jednoczesnym zmniejszeniu dolegliwości administracyjnych jeżeli chodzi o kary

– powiedziała wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska.

Projekt jest odpowiedzią na wnioski z analizy dotychczasowego funkcjonowania Inspekcji Ochrony Środowiska, która wskazała na potrzebę uproszczenia procedur oraz lepszego wykorzystania dostępnych danych. Nowe rozwiązania mają również ograniczyć obciążenia administracyjne dla przedsiębiorców i organów administracji publicznej.

O tym, jak proponowane zmiany mogą wpłynąć na funkcjonowanie przedsiębiorców, podczas konferencji prasowej mówiła Hanna Kończal, Główny Inspektor Ochrony Środowiska.

Zakładamy uproszczenie procedury, to znaczy dopuszczamy fakultatywny zamiast obowiązkowego udział przedstawicieli organów wydających pozwolenie we wspólnych kontrolach przed wydaniem zezwolenia. Będzie to uproszczenie skracające czas oczekiwania na uzyskanie zezwolenia. Procedury powinny więc być prostsze i szybsze

– podkreśliła Hanna Kończal, Główny Inspektor Ochrony Środowiska.

Uproszczenie procedur i szybsze postępowania

Kluczowe obszary zmian:

1. uregulowanie sposobu postępowania organów Inspekcji Ochrony Środowiska w przypadkach, gdy zakład usunął nieprawidłowości, które stały się podstawą do wcześniejszego wstrzymania (decyzją wydaną na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o IOŚ) działalność zakładu z powodu zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi albo dla środowiska lub wstrzymania oddania do użytku obiektu albo instalacji niespełniających wymagań ochrony środowiska;
2. ujednolicenie pojęcia „laboratorium akredytowane” w ustawach: Prawo wodne oraz Prawo ochrony środowiska. W obu ustawach będzie ono rozumiane tak samo, czyli jako laboratorium akredytowane w rozumieniu ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku.
3. wprowadzenie nowego progu łącznej kwoty kar, określonych w art. 42, 46 i 194 ustawy o odpadach;
4. zastąpienie wybranych opłat sankcjami karnymi poprzez zmianę ustawy – Prawo wodne oraz dodanie 2 nowych wykroczeń dotyczących gospodarki nawozami;
5. umożliwienie IOŚ planowania i wykonywania kontroli w oparciu o dane, którymi dysponuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), przez zmiany w:

• ustawie o Inspekcji Ochrony Środowiska,
• ustawie - Prawo wodne,
• ustawie z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt

6. zmniejszenia obciążeń IOŚ i marszałków województw poprzez:

a) zmianę obowiązkowego udziału przedstawiciela organu wydającego zezwolenie w kontroli (art. 41a ust. 1 ustawy o odpadach) na udział fakultatywny – tylko gdy organ uzna to za zasadne,

b) określenie w art. 41a ust. 3 terminu na wydanie postanowienia (14 dni od zakończenia kontroli), wskazanie, że kontrola powinna zostać przeprowadzona w terminie 50 dni od wpływu wniosku, wprowadzenie możliwości milczącego zakończenia postępowania oraz ustalenie, że w razie zawiadomienia o braku możliwości przeprowadzenia kontroli organ odmawia wydania zezwolenia,

c) wprowadzenie obowiązku przekazywania przez właściwy organ zweryfikowanej i kompletnej dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia kontroli,

d) dodanie obowiązku zamieszczania w zezwoleniu informacji o negatywnej opinii WIOŚ wraz z uzasadnieniem jej nieuwzględnienia,

e) wprowadzenie w art. 3 ustawy o odpadach definicji „istotnej zmiany zezwolenia” (dotyczącej zezwoleń na zbieranie, przetwarzanie oraz pozwolenia na wytwarzanie odpadów obejmującego zbieranie lub przetwarzanie).

Zmiany ważne dla przedsiębiorców

Dzięki nowym przepisom przedsiębiorcy zyskają m.in.:

• możliwość ubiegania się o wznowienie wcześniej wstrzymanej działalności,
• prostsze i szybsze procedury uzyskiwania oraz zmiany zezwoleń odpadowych,
• krótszy czas oczekiwania na decyzje w zakresie gospodarowania odpadami
• mniejsze ryzyko utraty uprawnień do prowadzenia działalności,
• ograniczenie obciążeń finansowych związanych z opłatami sankcyjnymi.

Mniej obciążeń dla administracji publicznej

Projekt przyniesie także wymierne efekty dla administracji i sądów, w tym:

• odciążenie organów wydających zezwolenia,
• usprawnienie kontroli i procesu wydawania decyzji w zakresie gospodarki odpadami,
• ograniczenie liczby spraw trafiających do sądów administracyjnych.

Kolejne etapy prac nad projektem ustawy

Kolejnym etapem prac nad ustawą są uzgodnienia z członkami Rady Ministrów, Szefem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Rządowym Centrum Legislacji oraz konsultacje publiczne i opiniowanie.