Znowelizowane przepisy dotyczące rozpoznawania potencjalnych miejsc podziemnego składowania CO2
15.06.2026
12 czerwca 2026 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie zmieniające przepisy dotyczące obszarów, na których dopuszcza się lokalizowanie kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla. Znowelizowane regulacje umożliwiają prowadzenie prac związanych z poszukiwaniem i rozpoznawaniem potencjalnych miejsc podziemnego składowania dwutlenku węgla w nowych obszarach.
Najważniejsze:
- Rozporządzenie wyznacza nowe obszary, na których dopuszcza się lokalizowanie kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla.
- Każde rozpoznanie potencjalnych lokalizacji będzie wymagało uzyskania decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych wydanej przez Ministra Klimatu i Środowiska.
- Decyzja o rozpoznaniu potencjalnych lokalizacji nie oznacza zgody na podziemne składowanie CO₂ - to będzie dopiero kolejnym etapem, na którym wykonawcy będą musieli spełnić szereg warunków dotyczących bezpieczeństwa.
- Zmiany stanowią element tworzenia ram prawnych dla technologii, które mogą wspierać ograniczanie emisji gazów cieplarnianych w sektorach trudnych do dekarbonizacji.
12 czerwca 2026 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie zmieniające przepisy dotyczące obszarów, na których dopuszcza się lokalizowanie kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla. Zmiana uwzględnia rosnące zainteresowanie technologią wychwytu i podziemnego składowania dwutlenku węgla (ang. Carbon Capture and Storage - CCS) oraz ograniczoną dotychczas liczbę obszarów dostępnych dla tego typu działalności. Do tej pory możliwość lokalizowania kompleksów podziemnego składowania CO₂ była dopuszczona tylko w jednym miejscu, znajdującym się pod dnem Morza Bałtyckiego. Znowelizowane rozporządzenie rozszerza katalog takich obszarów, wyznaczając dodatkowe lokalizacje, tj. 18 obszarów na lądzie oraz na morzu, w obrębie wyłącznej strefy ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazane lokalizacje dotyczą wybranych głębokich struktur geologicznych, których strop jest położony poniżej 900 m p.p.t., takich jak złoża węglowodorów albo poziomy wysoko zmineralizowanych wód podziemnych, tzw. solankowe poziomy wodonośne. Regulacje będą miały również zastosowanie do procesu wspomagania wydobycia węglowodorów połączonego z podziemnym składowaniem CO₂.
Obszary zostały wytypowane na podstawie analiz danych geologicznych, hydrogeologicznych, geofizycznych oraz środowiskowych. Wybrane struktury spełniają kluczowe kryteria bezpieczeństwa oraz zapewniają potencjalnie odpowiednie warunki geologiczne niezbędne do trwałego i szczelnego składowania CO₂, minimalizując ryzyko jego migracji oraz oddziaływania na ludzi i środowisko.
Działalność w zakresie poszukiwania lub rozpoznawanie kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla regulowana jest ustawą – Prawo geologiczne i górnicze, która tworzy warunki do jej prowadzenia przy zachowaniu wysokich standardów bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Przepisy te uwzględniają wymagania w tym zakresie określone w Dyrektywie 2009/31/WE w sprawie geologicznego składowania CO2, ustanawiającej ramy prawne dla bezpiecznego dla środowiska geologicznego składowania dwutlenku węgla.
Podpisanie rozporządzenia nie przesądza o lokalizacji podziemnych składowisk CO₂. Wyznacza ono jedynie obszary, w obrębie których dopuszczalne będzie poszukiwanie, rozpoznawanie i dokumentowanie kompleksów podziemnego składowania CO₂. Od wejścia w życie znowelizowanych przepisów minie jeszcze wiele miesięcy, zanim możliwe będzie potwierdzenie odpowiednich warunków do ewentualnego składowania CO₂ w przyszłości.
Przed uzyskaniem koncesji na działalność w zakresie podziemnego składowania dwutlenku węgla należy:
- sporządzić i zatwierdzić projekt robót geologicznych na poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla,
- sporządzić i zatwierdzić dokumentację hydrogeologiczną i geologiczno-inżynierską, przygotowane w celu określenia warunków związanych z zamierzonym podziemnym składowaniem dwutlenku węgla,
- uzyskać decyzję środowiskową,
- wykonać i zatwierdzić plan zagospodarowania podziemnego składowiska dwutlenku węgla.
Wspomniany projekt robót geologicznych na poszukiwanie i rozpoznawanie potencjalnych lokalizacji będzie zatwierdzony decyzją Ministra Klimatu i Środowiska. Oznacza to, że już na etapie prac poszukiwawczych i rozpoznawczych konieczne będzie uzyskanie wymaganych zgód administracyjnych. W przypadku poszukiwania lub rozpoznawania kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej, wykonywanych metodą otworów wiertniczych o głębokości większej niż 100 m lub połączonych z pilotażowym podziemnym zatłaczaniem dwutlenku węgla, trzeba będzie również uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Na podstawie zatwierdzonego projektu robót geologicznych możliwe stanie się wykonanie szczegółowych badań, które odpowiedzą na pytanie czy dana struktura jest odpowiednia do bezpiecznego podziemnego składowania CO₂.
Wyniki prac i robót geologicznych, umożliwiające rozpoznanie kompleksu podziemnego składowania CO₂, zostaną opisane w dokumentacji hydrogeologicznej oraz geologiczno-inżynierskiej, także zatwierdzanych w drodze decyzji przez Ministra Klimatu i Środowiska. Dokumentacje obejmują m.in. szczegółową ocenę ryzyk oraz kompleksową ocenę możliwości wykonania projektowanej inwestycji wraz z analizą zagrożeń dla bezpieczeństwa powszechnego oraz dla środowiska na wszystkich etapach - od budowy, przez eksploatację, aż po likwidację i okres po zamknięciu podziemnego składowiska CO₂, w tym także w sytuacjach awaryjnych. Przyjęte rozwiązania mają zapewnić odpowiednią kontrolę nad bezpieczeństwem projektów CCS oraz skuteczną ochronę zdrowia i życia ludzi, a także środowiska.
Jednocześnie decyzja o rozpoznaniu potencjalnej lokalizacji nie oznacza zgody na podziemne składowanie CO₂. Nie przesądza ona również o tym, że w danej lokalizacji podziemne składowanie dwutlenku węgla będzie możliwe w przyszłości. Tego rodzaju przedsięwzięcia będą wymagały przeprowadzenia odrębnych postępowań administracyjnych, w tym uzyskania decyzji środowiskowej. Proces ten będzie wieloetapowy, a zgodnie z obowiązującymi przepisami przewidziany jest w nim udział społeczeństwa. Każda potencjalna inwestycja będzie podlegała szczegółowej ocenie pod kątem bezpieczeństwa ludzi i środowiska.
Finalne udzielenie koncesji na podziemne składowanie dwutlenku węgla wymagać będzie m.in. uzgodnienia z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), z dyrektorem właściwego urzędu morskiego lub ministrem właściwym do spraw gospodarki morskiej, a w przypadku podziemnego składowania dwutlenku węgla w łącznej ilości równej lub większej niż 100 kiloton – również uzyskania opinii Komisji Europejskiej.
Koncesji na działalność w zakresie podziemnego składowania dwutlenku węgla udziela się pod warunkiem ustanowienia zabezpieczenia finansowego należytego wykonywania obowiązków związanych z eksploatacją podziemnego składowiska dwutlenku węgla oraz likwidacją zakładu górniczego.
Działalność związana z podziemnym składowaniem dwutlenku węgla obejmuje co najmniej 20 lat monitorowania składowiska. Po zakończeniu takiego monitoringu, likwidacji zakładu górniczego oraz potwierdzeniu długoterminowej stabilności składowiska odpowiedzialność za nie przejmuje Krajowy Administrator Podziemnych Składowisk Dwutlenku Węgla. Administrator prowadzi dalszy monitoring przez okres nie krótszy niż 30 lat. Środki na ten cel są zabezpieczane przez przedsiębiorcę posiadającego koncesję na podziemne składowanie dwutlenku węgla.
Wprowadzona regulacja może przyczynić się do rozwoju technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla, która stanowi ważny element wzmacniania odporności polskiego przemysłu w procesie transformacji energetyczno klimatycznej. Największym wyzwaniem pozostają sektory, gdzie znaczna część emisji ma charakter procesowy, a emisje gazów cieplarnianych są trudne do uniknięcia bez zastosowania technologii wychwytu CO₂. Jej adresatami są przede wszystkim: przemysł cementowy, wapienniczy, stalowy, miedziowy, petrochemiczny i chemiczny. Polski rząd postrzega technologię CCS jako jedno z narzędzi umożliwiających skuteczną dekarbonizację przemysłu energochłonnego i realizację krajowych i unijnych celów klimatycznych. Jednocześnie w sektorze elektroenergetycznym technologia CCS nie będzie konkurować z rozwojem odnawialnych źródeł energii jako dotychczasowego kierunku dekarbonizacji.