Ochrona Ludności i Obrona Cywilna - informacje dla mieszkańców
1. Ochrona ludności i obrona cywilna (OLiOC) – najważniejsze informacje
Ochrona ludności i obrona cywilna (OLiOC) obejmuje działania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa ludności w sytuacjach zagrożenia, w tym podczas klęsk żywiołowych, katastrof, awarii technicznych oraz zagrożeń związanych z działaniami zbrojnymi.
- przygotowanie i utrzymanie obiektów zbiorowej ochrony,
- organizację miejsc doraźnego schronienia,
- identyfikację punktów schronienia,
- ostrzeganie i alarmowanie ludności,
- przygotowanie do ewakuacji,
- zapewnienie bezpieczeństwa pożarowego,
- przygotowanie służb i podmiotów ochrony ludności do reagowania na zagrożenia,
- edukację i podnoszenie świadomości mieszkańców.
2. Jak przygotować się do sytuacji awaryjnej.
- Zapoznaj się z poradnikiem bezpieczeństwa.
- Pobierz aplikacje: gdziesieukryc.pl i zapoznaj się z jej funkcjonalnością, nie instaluj aplikacji z niesprawdzonych źródeł
- Zaczerpnij informację o OLiOC tylko ze sprawdzonych żródeł, jak strony rządowe : https://www.gov.pl/web/olioc
- Jeżeli władze lub służby ratownicze zdecydują o ewakuacji, bezwzględnie zastosuj się do poleceń. Informacje będziesz dostawać na bieżąco ze stron rządowych, Alertów RCB, RSO i mediów.
- Przygotuj siebie i rodzinę do sytuacji awaryjnej
3. Obiekty zbiorowej ochrony i punkty schronienia
Na potrzeby informacji dla mieszkańców należy wyraźnie rozróżnić dwie kategorie: obiekty zbiorowej ochrony oraz punkty schronienia.
Obiekty zbiorowej ochrony to:
- schrony,
- ukrycia,
- miejsca doraźnego schronienia (MDS).
Schrony i ukrycia są budowlami ochronnymi. Miejsca doraźnego schronienia są obiektami budowlanymi przystosowanymi do czasowego schronienia ludności.
Punkty schronienia to miejsca przydatne do tymczasowego ukrycia ludzi, w obiektach budowlanych albo w innych miejscach, zapewniające spełnienie podstawowej funkcji ochronnej przed nagłymi niebezpiecznymi zjawiskami pogodowymi oraz skutkami użycia konwencjonalnych środków rażenia, w szczególności odłamkami.
W praktyce punktami schronienia mogą być istniejące obiekty budowlane lub ich części, a także inne miejsca, które zwiększają bezpieczeństwo ludzi w chwili nagłego zagrożenia. Przykładowo mogą to być garaże podziemne lub piwnice, a także inne miejsca zapewniające podstawową osłonę dzięki swojej konstrukcji lub położeniu.
Do czego służą punkty schronienia?
Punkty schronienia mają umożliwić szybkie znalezienie miejsca zapewniającego podstawową, krótkotrwałą osłonę w sytuacji nagłego zagrożenia. Ich znaczenie jest szczególnie istotne wtedy, gdy osoba znajdująca się w przestrzeni otwartej musi niezwłocznie ograniczyć narażenie na skutki nagłych, gwałtownych i ekstremalnych zjawisk pogodowych lub skutki użycia konwencjonalnych środków rażenia, w szczególności odłamkami.
Gdzie można znaleźć punkty schronienia?
„Gdzie się ukryć” to oficjalna aplikacja stworzona przez Państwową Straż Pożarną, umożliwiającą szybkie znalezienie najbliższych punktów schronienia na terenie całej Polski, zapewniających tymczasowe schronienie.
Oficjalne narzędzie, aplikacja: gdziesieukryc.pl
Wskazanie punktów schronienia jest konieczne, by zwiększyć poziom bezpieczeństwa obywateli, ze względu na aktualny brak rozwiniętej infrastruktury obiektów zbiorowej ochrony (schronów, ukryć i miejsc doraźnego schronienia).
Zadania aplikacji: wskazanie punktów schronienia
Interaktywna mapa przedstawia wszystkie punkty schronienia (PS) w Twojej okolicy na przejrzystej mapie. System automatycznie wykrywa Twoją lokalizację i pokazuję najbliższe obiekty wraz z odległością.
Obiekty podzielone zostały na 2 rodzaje dostępności
- obiekty dostępne całodobowo (24h)
- obiekty o ograniczonej dostępności:
- w określonych godzinach,
- w ramach wzajemnej pomocy.
4. Co oznacza schron, ukrycie i MDS?
SCHRON – Budowla ochronna zamknięta i hermetyczna, zapewniająca najwyższy poziom ochrony spośród obiektów zbiorowej ochrony.
UKRYCIE – Budowla ochronna niehermetyczna, zapewniająca ochronę przede wszystkim przed falą uderzeniową i odłamkami.
MIEJSCE DORAŹNEGO SCHRONIENIA (MDS) – Obiekt budowlany przystosowany do czasowego schronienia ludności i zapewnienia podstawowej ochrony do czasu ustania zagrożenia lub ewakuacji.
5. Co zrobić w przypadku zagrożenia?
- Zachowaj spokój.
- Sprawdź komunikaty przekazywane przez oficjalne źródła.
- Wykonuj polecenia służb i właściwych organów.
- Jeżeli zostanie wydane polecenie udania się do miejsca schronienia – udaj się do wskazanego obiektu.
- Jeżeli zostanie zarządzona ewakuacja – postępuj zgodnie z przekazanymi instrukcjami.
- Nie rozpowszechniaj niesprawdzonych informacji.
- Pomóż osobom, które mogą mieć trudności z samodzielnym dotarciem do bezpiecznego miejsca.
6. Alarmy i komunikaty ostrzegawcze
Mieszkańcy powinni znać podstawowe sygnały alarmowe oraz sposoby przekazywania komunikatów ostrzegawczych. Należy śledzić oficjalne komunikaty służb, Alerty RCB oraz lokalne systemy ostrzegania.
7. Co zabrać do punkty schronienia?
- dokument tożsamości,
- telefon komórkowy,
- podstawowe leki przyjmowane na stałe,
- podstawowe środki higieniczne,
- wodę i niewielki zapas żywności,
- niezbędne rzeczy dla dzieci,
- okulary lub inne niezbędne środki pomocnicze,
- podstawowe wyposażenie osób wymagających szczególnego wsparcia.
Nie należy zabierać przedmiotów zbędnych, ciężkich, niebezpiecznych ani takich, które utrudniają przemieszczanie się lub funkcjonowanie innych osób.
8. Przygotuj się wcześniej na sytuację awaryjną – skompletuj Plecak ewakuacyjny
Plecak ewakuacyjny to przygotowany wcześniej, podręczny zestaw najpotrzebniejszych rzeczy, który ułatwia bezpieczne opuszczenie miejsca zamieszkania i przetrwanie pierwszych godzin lub dni poza domem. Zawartość należy dostosować do wieku, stanu zdrowia i indywidualnych potrzeb każdego domownika.
Przygotowanie plecaka ewakuacyjnego
- Plecak powinien mieć każdy domownik – również dzieci, odpowiednio do wieku i możliwości
- Zawartość dopasuj do własnych potrzeb, pory roku, stanu zdrowia i liczby osób.
Przechowuj go w miejscu łatwo dostępnym i regularnie sprawdzaj jego zawartość.
Woda żywność i zdrowie
- Woda butelkowana oraz – w miarę możliwości – filtr lub tabletki do uzdatniania wody.
- Żywność wysokoodżywcza, trwała i gotowa do spożycia: batony energetyczne, bakalie, suszone owoce.
- Apteczka, leki przyjmowane na stałe, środki higieniczne i preparaty do dezynfekcji.
- Ubranie odpowiednie do pory roku, odzież przeciwdeszczowa, folia termiczna, śpiwór lub karimata.
Dokumenty łączność i wyposażenie
- Dokumenty i ich kopie (np. na pendrivie) oraz gotówka w różnych nominałach (szczególnie w małych nominałach).
- Latarka i radio na baterie lub korbkę; naładowany telefon, powerbank, ładowarka, przewody i zapasowe baterie.
- Scyzoryk lub multitool, zapalniczka, worki na śmieci i drukowana mapa okolicy.
- Alternatywna łączność, np. krótkofalówki; można też zabrać ważną rzecz osobistą, długopis i notes.
W przypadku dzieci, osób starszych, osób z niepełnosprawnościami, osób wymagających stałego leczenia oraz zwierząt domowych należy uwzględnić dodatkowe, niezbędne wyposażenie.
Ważne: Plecak ewakuacyjny jest indywidualnym zestawem przygotowanym na wypadek konieczności szybkiego opuszczenia miejsca zamieszkania lub przemieszczania się w sytuacji zagrożenia i udania się w celu schronienia do innego miejsca.
9. Szkolenia i edukacja
Filmy edukacyjne w zakresie ochrony ludności I obrony cywilnej są umieszczone na:
https://www.gov.pl/web/olioc/materialy-wideo
Zakres materiałów edukacyjnych uwzględnia
- zasady reagowania na zagrożenia,
- pierwsza pomoc,
- alarmowanie i ostrzeganie,
- zasady ewakuacji,
- przygotowanie plecaka ewakuacyjnego,
- przygotowanie gospodarstwa domowego na sytuacje kryzysowe,
- zasady korzystania z miejsc schronienia.
10. Przygotuj swoją rodzinę na sytuację zagrożenia
- gdzie spotkają się członkowie rodziny w przypadku rozdzielenia,
- jak będą się ze sobą kontaktować,
- gdzie znajduje się najbliższy obiekt zbiorowej ochrony,
- gdzie znajduje się najbliższy punkt schronienia,
- jaką drogą można do niego dotrzeć,
- kto pomoże osobom wymagającym wsparcia,
- gdzie znajduje się plecak ewakuacyjny,
- jakie dokumenty i leki należy zabrać.
11. Najważniejsze zasady – zapamiętaj
ZNAJ SWOJE NAJBLIŻSZE MIEJSCE SCHRONIENIA.
ZNAJ NAJBLIŻSZY PUNKT SCHRONIENIA I WIEDZ, GDZIE GO SPRAWDZIĆ NA MAPIE.
ZNAJ SYGNAŁY ALARMOWE I OFICJALNE ŹRÓDŁA INFORMACJI.
PRZYGOTUJ PLECAK EWAKUACYJNY.
MIEJ PRZYGOTOWANE NIEZBĘDNE LEKI I DOKUMENTY.
USTAL RODZINNY PLAN DZIAŁANIA.
POMYŚL O OSOBACH, KTÓRE MOGĄ POTRZEBOWAĆ POMOCY.
W SYTUACJI ZAGROŻENIA WYKONUJ POLECENIA SŁUŻB I WŁAŚCIWYCH ORGANÓW.
KORZYSTAJ WYŁĄCZNIE ZE SPRAWDZONYCH I OFICJALNYCH INFORMACJI.
Materiały
Słyszysz alarm? Zagrożenie atakiem z powietrzaSA_-_CMYK.pdf 4.51MB Poznaj alerty RCB o zagrożeniu atakiem z powietrza
PAR_-_CMYK.pdf 3.62MB
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 17 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustaw Dz.U. 2026 poz. 646
Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej Dz.U. 2024 poz. 1907