Krajowa Rada
Radiofonii i Telewizji

Już po raz 18. podczas Festiwalu NNW w Gdyni wyłoniono najlepsze polskie i zagraniczne filmy dokumentalne. Nagrodę Przewodniczącej KRRiT w wysokości 18 tys. zł otrzymał film „Golgota Wołynia” w reżyserii Tadeusza Arciucha i Macieja Wojciechowskiego.

To opowieść o Januszu Horoszkiewiczu, którego życiową misją jest upamiętnianie Polaków wymordowanych na Wołyniu przez OUN-UPA w 1943 roku. W ciągu ostatnich kilkunastu lat, przy wsparciu byłych mieszkańców oraz ich potomków z nieistniejących już parafii Huta Stepańska i Wyrka, Horoszkiewicz wzniósł na Wołyniu 50 kilkumetrowych krzyży, które stanęły na ugorach pozostałych po spalonych polskich wioskach.

Podczas festiwalu przyznano również dwie Nagrody Członków KRRiT, każdą w wysokości 9 tys. zł. Otrzymały je filmy: „Portret ojca” w reżyserii Magdaleny Sasal, Wojciecha Mandeli i Jakuba Gryzowskiego oraz „33 zdjęcia z getta” w reżyserii Jana Czarlewskiego.

„Portret ojca” opowiada o pamięci po utraconym rodzicu – czasem zachowanej w jednej fotografii, a czasem w albumie pełnym zdjęć, przechowywanych niczym relikwie. Wiosną 1940 roku blisko 22 tys. polskich obywateli zostało rozstrzelanych przez NKWD. Bohaterami filmu są ich dzieci, o których mówi się „dzieci katyńskie”. Film jest uniwersalnym zapisem historii życia człowieka naznaczonego stratą i cierpieniem.

„33 zdjęcia z getta” to historia jedynych znanych fotografii z warszawskiego getta, których nie zrobili Niemcy. Wykonał je potajemnie 23-letni strażak Zbigniew Leszek Grzywaczewski, świadek tłumienia powstania. Osiemdziesiąt lat później jego syn odnalazł zapomniane negatywy i rozpoczął śledztwo. Wraz z badaczami, archiwistami i animatorami odtworzył miejsca, okoliczności oraz historie ludzi uchwyconych w kadrach.

Podczas gali otwarcia 18. Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni przewodnicząca KRRiT dr Agnieszka Glapiak wręczyła nagrodę „Drzwi do Wolności” wybitnemu artyście Józefowi Skrzekowi, przyznaną pośmiertnie jego wujowi Józefowi Skrzekowi ps. „Gromek” – harcmistrzowi, pedagogowi, bohaterowi walk o wolną Polskę.

– Życzę, aby te drzwi były nie tylko uchylone, ale otwarte na oścież – powiedziała Przewodnicząca KRRiT.

Podczas gali statuetkę „Drzwi do Wolności” odebrali również: wybitny operator i filmowiec Vilmos Zsigmond, dr Áron Máthé – wiceprzewodniczący węgierskiej Komisji Pamięci Narodowej oraz Pál Attila Illés – były konsul generalny Węgier w Gdańsku, którego uhonorowano także tytułem „Przyjaciela Festiwalu”.

Nagrodę przyznano także pośmiertnie Zbigniewowi Leszkowi Grzywaczewskiemu, który uczęszczał do jednej klasy m.in. z Jankiem Bytnarem i Krzysztofem Kamilem Baczyńskim. Podczas wojny należał do AK i pracował w Warszawskiej Straży Ogniowej. Zostawił po sobie negatyw zawierający 33 unikatowe zdjęcia z Getta Warszawskiego.

Galę, którą poprowadziła Anna Popek, zakończył kameralny koncert Józefa Skrzeka.

Podczas 4 festiwalowych dni można było wziąć udział w kilkudziesięciu pokazach filmowych, otwartych debatach, spotkaniach z twórcami oraz świadkami historii.

W ramach tegorocznych konkursów obejrzano niemal 50 filmów dokumentalnych, w tym m.in.: „Reporterzy wolności” Krzysztofa Ridana – historię niezależnych reporterów z lat 80., fotografów i operatorów filmowych dokumentujących brutalność komunistycznego reżimu; opowieść o Krzysztofie Komedzie „Komeda osobisty” Igora Mertyna, historię życia człowieka opowiedzianą przez osoby niewidzące i słabowidzące „Gadające głowy w ciemności, w jasności” Piotra Żukowskiego.

W programie festiwalu można było obejrzeć również pierwszy w historii anglojęzyczny film dokumentalny opowiadający o bohaterskiej walce polskiego podziemia antykomunistycznego, które po 1945 roku walczyło o wolność Polski „Przysięga Krwi: Ostatni Żołnierze 2 Wojny Światowej”, w reżyserii Patricka Neya i Stefana Tompsona oraz film „Domeczek” Vlastimila Urbana – historię wojskowego więzienia śledczego w Pradze, które w latach 1948–1950 stało się miejscem przetrzymywania przeciwników reżimu komunistycznego.

Wśród festiwalowych gości nie zabrakło takich osobowości, jak m.in.: Józef Skrzek, Henryk Talar, Ireneusz Czop, laureatka Platynowego Opornika NNW Halina Łabonarska, Maja Barełkowska, Piotr Cyrwus, Grzegorz Pacek, Dariusz Gajewski czy Lech Majewski, który zaprezentował swój najnowszy film „12 obrazów zniewolenia”.

Jednym z ważniejszych punktów Festiwalu NNW był premierowy pokaz filmu w reżyserii Arkadiusza Gołębiewskiego. To wyjątkowa historia opowiedziana z punktu widzenia kilku pokoleń, których życie naznaczone zostało skomplikowanymi losami powojennymi i ciężarem stalinowskich represji. Film jest debiutem fabularnym reżysera.

Organizatorami Festiwalu są Stowarzyszenie Scena Kultury i Miasto Gdynia. Patronat Honorowy nad 18. Międzynarodowym Festiwalem Filmowym NNW objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Partnerem wydarzenia jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji.