Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej we Wrocławiu

Już prawie 5 tysięcy autonomicznych czujek dymu oraz 3 tysiące autonomicznych czujek tlenku węgla trafiło do domów mieszkańców województwa dolnośląskiego
w ramach ogólnopolskiego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, finansowanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W realizację przedsięwzięcia aktywnie włączyły się komendy powiatowe i miejskie Państwowej Straży Pożarnej z Dolnego Śląska, prowadząc równolegle działania dystrybucyjne, edukacyjne i profilaktyczne. Celem programu jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa w gospodarstwach domowych poprzez ograniczenie ryzyka pożarów oraz zatruć tlenkiem węgla.

Program realizowany jest dwutorowo – poprzez dystrybucję bezpośrednią oraz pośrednią. W ścieżce bezpośredniej autonomiczne czujki trafiają w pierwszej kolejności do osób najbardziej potrzebujących, w tym:

• osób w trudnej sytuacji materialnej,
• seniorów,
• osób niesamodzielnych,
• osób z niepełnosprawnościami.

Dystrybucja odbywa się we współpracy z miejskimi i gminnymi ośrodkami pomocy społecznej (MOPS, GOPS) oraz powiatowymi centrami pomocy rodzinie (PCPR), dzięki czemu wsparcie dociera tam, gdzie jest najbardziej potrzebne.

Czujki przekazywane są również podczas interwencji – w sytuacjach, gdy
w budynkach mieszkalnych stwierdzony zostanie brak odpowiednich zabezpieczeń.

Druga forma to ścieżka pośrednia - edukacyjna. Istotnym elementem programu są działania informacyjno-edukacyjne prowadzone w ramach kampanii społecznej „Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa”, realizowanej przez Państwową Straż Pożarną.

Podczas spotkań z mieszkańcami strażacy:

• prezentują zasadę działania autonomicznych czujek dymu i tlenku węgla,
• przeprowadzają instruktaż prawidłowego montażu, eksploatacji i konserwacji urządzeń,
• omawiają zagrożenia związane z pożarami i emisją tlenku węgla,
• wskazują najczęstsze błędy popełniane podczas instalacji urządzeń.

Uczestnicy spotkań otrzymują nie tylko same czujki, lecz także praktyczną wiedzę dotyczącą ich prawidłowego użytkowania.

Dym pożarowy to jedno z największych zagrożeń w pożarach. Ogranicza widoczność, powoduje dezorientację i zawiera toksyczne gazy, które mogą prowadzić do utraty przytomności już po kilku wdechach. W wielu przypadkach to właśnie produkty spalania – a nie sam ogień – stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia.

Tlenek węgla (czad) jest gazem niewidocznym, bezwonny i bezsmakowy. Powstaje m.in. w wyniku niepełnego spalania paliw w piecach, kominkach i innych urządzeniach grzewczych. Ze względu na swoje właściwości bywa określany jako „cichy zabójca”. Jego obecność może wykryć wyłącznie odpowiednia autonomiczna czujka tlenku węgla.

Wczesne ostrzeżenie umożliwia szybką reakcję i ewakuację, znacznie zmniejszając ryzyko tragicznych konsekwencji.

Działania profilaktyczne obejmują również dzieci i młodzież z Dolnego Śląska. Zajęcia odbywają się w salach edukacyjnych zlokalizowanych przy komendach powiatowych
i miejskich Państwowej Straży Pożarnej i obejmują m.in:

• prezentacje multimedialne,
• pokazy praktyczne,
• omówienie zasad postępowania w sytuacjach zagrożenia.

Celem jest budowanie świadomości zagrożeń oraz kształtowanie właściwych nawyków związanych z bezpieczeństwem już od najmłodszych lat.

Mimo że Państwowa Straż Pożarna dzięki wsparciu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji dostarczyła już znaczną liczbę autonomicznych czujek dymu i tlenku węgla, nadal nie jest to ilość wystarczająca, aby każde gospodarstwo domowe mogło je otrzymać. Dlatego ogromną rolę odgrywa propagowanie kampanii „Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa”.

Dzięki edukacji, spotkaniom informacyjnym i działaniom profilaktycznym chcemy dotrzeć do jak najszerszego grona osób, zwiększając świadomość zagrożeń pożarowych i promując bezpieczne nawyki w domach. Nawet jeśli nie każdy otrzyma czujkę od strażaków, każda przekazana wiedza zwiększa szanse na uniknięcie tragedii.

Każdego roku w pożarach ginie statystycznie około 400 osób, a tlenek węgla – cichy zabójca – zbiera kolejne śmiertelne żniwo. Wiele z tych tragedii można uniknąć dzięki prostym urządzeniom alarmowym, jakimi są autonomiczne czujki dymu i tlenku węgla.

Akcja ma również na celu przygotowanie mieszkańców do nadchodzących zmian w przepisach. Od 1 stycznia 2030 r. wszystkie domy i mieszkania będą musiały być wyposażone w czujki dymu. Natomiast w przypadku lokali, w których wykorzystywane są źródła ciepła na opał lub paliwo (m.in. węgiel, drewno, gaz, olej opałowy), obowiązkowe będzie także posiadanie czujek tlenku węgla. Bezpieczeństwo zaczyna się w domu. Strażacy są tam, gdzie liczy się życie.

Opracowanie: mł. kpt. Katarzyna Bagniuk - Koordynator Prewencji Społecznej w Komendzie Wojewódzkiej PSP we Wrocławiu