Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej we Wrocławiu

W związku z jubileuszem 35. rocznicy uchwalenia ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i ustawy o ochronie przeciwpożarowej pod tablicą pamiątkową poświęconą Twórcom Wizji Ustawy złożono kwiaty.

W uroczystości uczestniczyli st. bryg. Andrzej Fischer, Zastępca Dolnośląskiego Komendanta PSP, funkcjonariusze Komendy Wojewódzkiej PSP we Wrocławiu oraz zaproszeni goście, oddając hołd osobom, których zaangażowanie i praca przyczyniły się do powstania podstaw prawnych współczesnej Państwowej Straży Pożarnej.

Tablica została odsłonięta 2 czerwca 2026 roku przed budynkiem Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr 9 PSP przy ul. Borowskiej 138 we Wrocławiu. Upamiętnia osoby zaangażowane w tworzenie wizji ustawy, która stała się jednym z fundamentów funkcjonowania Państwowej Straży Pożarnej oraz systemu ochrony przeciwpożarowej w Polsce.

Złożenie kwiatów było wyrazem pamięci i szacunku dla twórców rozwiązań, które 35 lat temu wyznaczyły kierunek organizacji i funkcjonowania Państwowej Straży Pożarnej.

35 lat ustawy o Państwowej Straży Pożarnej to 35 lat służby, odpowiedzialności i troski o bezpieczeństwo obywateli.

 

 

 

„Przemiany społeczno-polityczne i gospodarcze w naszym kraju z przełomu lat 80-tych i 90-tych postępowały. Reorganizacji podlegały również wszystkie formacje mundurowe poza strażami pożarnymi. Wówczas organizacja zawodowej służby pożarniczej charakteryzowała się wielością ośrodków dyspozycyjnych i dualizmem jednostek terenowych i resortowych, co nie sprzyjało sprawnej realizacji zadań oraz skutecznemu kierowaniu. Tymczasem w związku z dynamicznym rozwojem cywilizacyjnym strażacy coraz częściej wykonywali zadania wychodzące poza dotychczasowy zakres.

Do nowych obowiązków należało ratownictwo drogowe, komunikacyjne, techniczne, chemiczne, ale również budowlane, ekologiczne, a także medyczne. Dodatkowo Straże Pożarne były ostatnim pionem organizacyjnym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, nieposiadającym funkcjonalnej ustawy i pragmatyki służbowej, która odpowiadałaby ówczesnej rzeczywistości. Zmiany były niezbędne.

Tymczasem kilku oficerów pożarnictwa z Wrocławia, działających za przyzwoleniem dolnośląskiej „Solidarności”, podjęło się prac nad stworzeniem przyszłej struktury straży pożarnej. Po pewnym czasie do tej grupy dołączyli pracownicy naukowi, teoretycy prawa z Uniwersytetu Wrocławskiego. W ten sposób powstał nieformalny zespół, który działał zupełnie społecznie.

Celem prac było utworzenie nowej formacji, która będzie jednolita organizacyjnie, gotowa do działań ratowniczych mających na celu likwidowanie wszelkich zagrożeń dla życia, zdrowia i mienia, również tych niezwiązanych stricte z niebezpieczeństwem pożarowym. Wypracowane innowacyjne pomysły utworzenia samodzielnej struktury organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na początku nie spotkały się z entuzjazmem w środowisku strażackim. Rozpoczęto żmudny proces przekonywania samych strażaków. Szeroko przedyskutowano wiele punktów projektu. Ostatecznie ustalono, że zespół opracowujący przepisy zostanie poszerzony o przedstawicieli ze Szkoły Głównej Służby Pożarniczej i zakończy opracowywanie projektu ustawy o PSP, który będzie traktowany przez komendanta głównego jako projekt całego środowiska pożarniczego. Ustalono również, że zostanie powołany drugi zespół, który zajmie się przygotowaniem projektu nowelizacji ustawy o ochronie przeciwpożarowej.

W listopadzie 1990 roku projekt ustawy o Państwowej Straży Pożarnej trafił do wiceministra Jerzego Zimowskiego i jako rządowa propozycja miał być procedowany dalej. Twórcy, niepewni dalszych losów dokumentu zdecydowali by kierować go również drogą poselską. W krótkim czasie pod projektem podpisało się 153 posłów z różnych stron sceny politycznej. Nie obyło się bez perturbacji i zwrotów akcji. Jednakże niezliczona ilość spotkań w zespołach poselskich, narady i dyskusje sprawiły, że obie ustawy zostały przyjęte przez Sejm 24 sierpnia 1991 roku.

Słowa uznania należą się wszystkim, którzy angażowali się w tworzenie projektu, a także wielu anonimowym strażakom, którzy odbyli setki spotkań z parlamentarzystami w swoich lokalnych środowiskach. Ta praca u podstaw zaowocowała sukcesem, który zmieniał system prawny w dziedzinie bezpieczeństwa oraz zmieniał status strażaków PSP i OSP.

Ustawa stworzyła także bazę do powołania systemu ratowniczo-gaśniczego, którego celem jest niesienie pomocy i ratunku w czasie walki z pożarami, wypadków komunikacyjnych, katastrof budowlanych, awarii i skażeń chemicznych, klęsk żywiołowych i innych zagrożeń.

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej weszła w życie 1 stycznia 1992 r. 25 lutego został powołany pierwszy Komendant Główny PSP st. bryg. Feliks Dela, któremu powierzono zadanie przeprowadzenia transformacji straży pożarnych w jedną zhierarchizowaną Państwową Straż Pożarną oraz stworzenie systemu ochrony przeciwpożarowej. Natomiast pierwszy lipca jest uważany za formalny początek Państwowej Straży Pożarnej. W ciągu minionych trzydziestu lat strażacy brali udział w licznych akcjach”.

 

Opracowanie: asp. Wojciech Walens