Energia, klimat, środowisko - fakty, nie mity. Jak walczyć z dezinformacją?
24.06.2026
Jaki wpływ na transformację energetyczną i postawy społeczne ma dezinformacja? Jak rozpoznawać manipulację i skutecznie jej przeciwdziałać? Odpowiedzi na te pytania szukali uczestnicy V edycji Forum Energia-Efekt-Środowisko. Spotkanie poświęcone dezinformacji w obszarze energetyki, klimatu i ochrony środowiska zgromadziło ekspertów, przedstawicieli administracji publicznej, organizacji branżowych, środowiska naukowego oraz mediów.
- Wydarzenie otworzyli: Prezes Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska Gospodarki Wodnej - Dorota Zawadzka-Stępniak, Zastępca Prezesa Zarządu - Robert Gajda oraz Członek Rady Nadzorczej NFOŚiGW - Maciej Kozakiewicz.
- Podczas Forum omawiano skalę dezinformacji dotyczącej transformacji energetycznej, jej wpływie na decyzje społeczne i gospodarcze oraz sposobach budowania odporności społeczeństwa na manipulację informacyjną.
Dezinformacja klimatyczna opóźnia działania na rzecz ograniczania skutków zmian klimatu, energetyczna - utrudnia transformację energetyczną i budowanie bezpieczeństwa energetycznego państwa. A środowiskowa podważa sens ochrony przyrody, zasobów wodnych, lasów czy zagrożonych gatunków. W efekcie wszyscy ponosimy koszty społeczne, gospodarcze i środowiskowe
– stwierdziła Dorota Zawadzka-Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW.
Dezinformacja klimatyczna i środowiskowa nie jest już wyłącznie problemem komunikacyjnym. To wyzwanie, które wpływa na skuteczność polityk publicznych, proces transformacji energetycznej i poziom zaufania społecznego. Dlatego Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podjął konkretne działania, aby wspierać budowanie odporności społecznej na fałszywe przekazy
- podkreślił Zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW, Robert Gajda.
Maciej Kozakiewicz, Członek Rady Nadzorczej NFOŚiGW zwrócił uwagę na to, że przeszliśmy od zwykłej plotki plemiennej, która po prostu funkcjonuje w naszej cywilizacji od tysięcy lat, do bardzo wysublimowanych narzędzi, które są coraz tańsze i coraz skuteczniejsze. Nie ma takiej możliwości, by tworzyć odporność przed dezinformacją bez inwestycji w edukację, w narzędzia budujące kulturę dobrej wymiany informacji i dyskusji.
Działania NFOŚiGW przeciwko dezinformacji
Na początku wydarzenia Katarzyna Karpa-Świderek, Dyrektor Departamentu Ochrony Przyrody i Edukacji Ekologicznej NFOŚiGW, przedstawiła działania Funduszu wspierające przeciwdziałanie dezinformacji ekologicznej i klimatycznej. Podkreśliła znaczenie edukacji, rzetelnej komunikacji oraz współpracy instytucji publicznych, organizacji społecznych i ekspertów w budowaniu świadomości obywatelskiej. Zaprezentowała również konkretne przedsięwzięcia realizowane w tym obszarze, wskazując na kluczowe priorytety, takie jak upowszechnianie wiedzy dotyczącej klimatu, ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju. Zwróciła także uwagę na konieczność rozwijania kompetencji krytycznego myślenia oraz umiejętności oceny wiarygodności źródeł informacji, które są niezbędne do skutecznego rozpoznawania i przeciwdziałania dezinformacji.
Fakty a algorytmy
O tym, jak tematy klimatyczne mogą wpływać na radykalizację postaw społecznych i wzmacniać podziały, mówił Michał Fedorowicz, przewodniczący Europejskiego Kolektywu Analitycznego Res Futura. W wystąpieniu poprzedzającym debatę zwrócił uwagę na charakter współczesnej dezinformacji oraz mechanizmy wykorzystywane przez jej autorów do kształtowania opinii publicznej. Jak podkreślił, klimat dzieli ludzi nie tyle wiedzą na ten temat, ile tożsamością, co oznacza, że postawy wobec kwestii klimatycznych często wynikają nie z analizy konkretnych informacji, lecz z szerszych przekonań i identyfikacji światopoglądowych. Zwrócił również uwagę na wpływ algorytmów mediów społecznościowych, które premiują treści wywołujące największe zaangażowanie użytkowników, niezależnie od ich zgodności z faktami. W jego ocenie sprzyja to rozpowszechnianiu fałszywych narracji, pogłębianiu społecznych podziałów oraz osłabianiu jakości debaty publicznej.
Wpływ dezinformacji na postawy społeczne
Centralnym punktem Forum był panel Jak dezinformacja wpływa na transformację energetyczną i postawy społeczne? W dyskusji, prowadzonej przez Katarzynę Karpę-Świderek, Dyrektorkę Departamentu Ochrony Przyrody i Edukacji Ekologicznej NFOŚiGW udział wzięli: prof. Przemysław Sadura, szef Katedry Socjologii Polityki na Wydziale Socjologii UW i kierownik Zakładu Socjologii i Ekonomii Środowiska w IOŚ-PIB, Adam Maternik, Analityk, Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK, Maciej Wapiński, Rzecznik Prasowy, Polskie Sieci
Elektroenergetyczne S.A., Małgorzata Żmijewska-Kukiełka, Menedżer ds. Komunikacji, Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej, Marcin Kostecki, Redaktor Naczelny, Demagog.org.pl, dr Agnieszka Liszka-Dobrowolska, Członkini Zarządu i współzałożycielka, Fundacja Climate&Strategy.
Podczas debaty eksperci rozmawiali o skali dezinformacji, podatności społeczeństwa na fałszywe treści, mechanizmach ich rozprzestrzeniania oraz roli technologii i mediów. Dyskusja koncentrowała się również na wpływie dezinformacji na transformację energetyczną, gospodarkę i procesy inwestycyjne, w tym rozwój odnawialnych źródeł energii. Uczestnicy zwracali uwagę, że współczesna dezinformacja coraz częściej nie kwestionuje samych zmian klimatu, lecz podważa działania i polityki służące ich ograniczaniu, co może prowadzić do opóźnień we wdrażaniu kluczowych inwestycji i osłabiania społecznego zaufania.
Paneliści podkreślali, że skuteczne przeciwdziałanie dezinformacji wymaga połączenia edukacji, budowania kompetencji medialnych i krytycznego myślenia z bieżącym reagowaniem na pojawiające się fałszywe informacje. Wskazywali również na znaczenie prostego i zrozumiałego komunikowania zagadnień związanych z klimatem i energetyką oraz aktywnej współpracy instytucji publicznych, mediów, samorządów, organizacji społecznych i biznesu w budowaniu odporności społecznej na manipulację.
Wspólna odpowiedzialność i dalsze działania
Forum Energia–Efekt–Środowisko po raz kolejny stało się przestrzenią wymiany wiedzy i doświadczeń, wspierając wypracowywanie rozwiązań odpowiadających na najważniejsze wyzwania stojące przed termomodernizacją w Polsce.
Kolejne spotkanie odbędzie się 22 września.
Forum Energia–Efekt–Środowisko to przestrzeń wymiany wiedzy i doświadczeń w zakresie realizacji najważniejszych projektów energetycznych i środowiskowych.
Forum to również miejsce dyskusji na temat aktualnych trendów rynkowych, instrumentów finansowych, wspierających zieloną transformację, potrzeb interesariuszy w obszarze finansowania oraz barier inwestycyjnych i możliwych kierunków ich przezwyciężania.
Do udziału w FEEŚ zapraszamy przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej, organizacji branżowych, pracodawców, think tanków, organizacji pozarządowych, instytutów badawczych oraz środowiska akademickiego. Ta różnorodność sprawia, że Forum Energia–Efekt–Środowisko to miejsce merytorycznej dyskusji, łączącej wiedzę ekspercką z praktyką i realnymi potrzebami rynku.
Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera.