Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej

Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli administracji rządowej, samorządów, nauki i biznesu, którzy rozmawiali o praktycznych rozwiązaniach wspierających rozwój instalacji odzysku energii z odpadów. Dyskusja koncentrowała się na tym, jak łączyć cele środowiskowe i klimatyczne z bezpieczeństwem energetycznym, potrzebami lokalnych systemów ciepłowniczych oraz zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym.

• Forum otworzyli: Prezes Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska Gospodarki Wodnej - Dorota Zawadzka-Stępniak, Zastępca Prezesa Zarządu – Paweł Augustyn.

 - Gospodarka odpadami jest dziś znacznie większym zagadnieniem niż samo zapewnienie ich odbioru i zagospodarowania. To obszar, w którym spotykają się cele środowiskowe, potrzeby energetyczne, rozwój technologii, odpowiedzialność samorządów i przedsiębiorców oraz codzienne interesy mieszkańców – stwierdziła Dorota Zawadzka-Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW, otwierając Forum.

Paweł Augustyn, Zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW, podkreślił z kolei– Instalacje termicznego przekształcania odpadów to nie tylko sposób na rozwiązanie problemu ich zagospodarowania, ale również ważny element dekarbonizacji ciepłownictwa. Powinniśmy rozwijać instalacje o łącznej przepustowości około 4 mln ton odpadów rocznie, co pozwoliłoby zaoszczędzić blisko 2 mln ton węgla. W dojrzałych systemach energetycznych odzysk energii z odpadów może odgrywać istotną rolę w odchodzeniu od paliw kopalnych i transformacji ciepłownictwa.

Zastępca Prezesa Zarzadu zaznaczył również, że NFOŚiGW będzie wspierać i zachęcać samorządy oraz przedsiębiorców do budowy dużych instalacji, które pozwalają wytwarzać ciepło na korzystnych warunkach. To rozwiązania, które mogą przynosić wymierne korzyści zarówno ciepłownictwu komunalnemu, jak i przemysłowemu.

Energia z odpadów

Spotkanie rozpoczęła prezentacja Katarzyny Maryniak z Departamentu Gospodarowania Odpadami NFOŚiGW, która podsumowała zaangażowanie Funduszu w rozwój instalacji termicznego przekształcania odpadów. Współczesna gospodarka o obiegu zamkniętym postrzega odpady nie jako problem wymagający unieszkodliwienia, lecz jako potencjalne źródło surowców, materiałów i energii. Priorytetem pozostają zapobieganie powstawaniu odpadów, ponowne wykorzystanie i recykling, jednak nie wszystkie frakcje można efektywnie zagospodarować materiałowo. Dlatego ważną rolę odgrywają nowoczesne instalacje odzysku energii, które pozwalają wykorzystać potencjał energetyczny odpadów resztkowych, ograniczać zużycie paliw kopalnych i wspierać bezpieczeństwo energetyczne. Odpowiednio zaplanowane i włączone w lokalne systemy energetyczne instalacje stanowią istotne uzupełnienie gospodarki o obiegu zamkniętym, umożliwiając racjonalne zagospodarowanie odpadów, których nie można poddać recyklingowi.

Rady na odpady

Centralnym punktem Forum był panel pt. Termiczne przekształcanie odpadów – jak pogodzić cele klimatyczne, bezpieczeństwo energetyczne i gospodarkę o obiegu zamkniętym, który poprowadziła Magdalena Skłodowska, Rzecznik Prasowa NFOŚiGW. W dyskusji uczestniczyli Paweł Augustyn, Zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW, Sławomir Kiszkurno, Prezes Zarządu Portu Czystej Energii sp. z o.o., Jakub Bator ze Stowarzyszenia Producentów Energii z Odpadów, Olga Goitowska, Wiceprzewodnicząca Rady Programowej Związku Pracodawców Branży Komunalnej, mec. Małgorzata Banasik z kancelarii Banasik Woźniak i Wspólnicy oraz Marcin Benbenek, Prezes Zarządu KOM-EKO.

Uczestnicy rozmawiali o roli instalacji termicznego przekształcania odpadów w krajowym systemie gospodarki odpadami i energetyce, wskazując na ich znaczenie dla ograniczania składowania, odzysku energii oraz poprawy bezpieczeństwa energetycznego. Podkreślali, że nowoczesne spalarnie mogą jednocześnie przynosić korzyści środowiskowe i ekonomiczne, a ich rozwój powinien uwzględniać potrzeby lokalnych społeczności, możliwości infrastrukturalne oraz długofalową strategię gospodarowania odpadami.

Przykładem takich korzyści są doświadczenia gdańskiego Portu Czystej Energii. Funkcjonowanie instalacji pozwala ograniczać ilość odpadów kierowanych na składowiska, a tym samym emisję metanu i gazów cieplarnianych. Odzysk energii przekłada się również na wymierne oszczędności w systemie gospodarki odpadami, zmniejszając jego koszty ponoszone przez mieszkańców. Regionalny charakter inwestycji sprzyja ponadto budowaniu samowystarczalności gmin uczestniczących w przedsięwzięciu.

Ważnym wątkiem dyskusji było wykorzystanie ciepła i energii elektrycznej wytwarzanych w procesie termicznego przekształcania odpadów. Włączenie instalacji do istniejących sieci ciepłowniczych stwarza możliwość dostarczania ciepła do odbiorców i zwiększania efektywności lokalnych systemów energetycznych. Pełniejsze wykorzystanie tego potencjału wymaga jednak odpowiednich regulacji, stabilnych warunków inwestycyjnych oraz rozstrzygnięć dotyczących objęcia instalacji systemem EU ETS.

Paneliści zwracali również uwagę na bariery utrudniające przygotowanie i realizację inwestycji. Wśród najważniejszych wymieniono długotrwałe postępowania administracyjne, w tym procedury uzyskiwania decyzji środowiskowych, oraz konieczność precyzyjnego przygotowania dokumentacji. Podkreślono, że powodzenie przedsięwzięć zależy nie tylko od dostępności finansowania, ale także od sprawnego procesu inwestycyjnego, jasnych regulacji i właściwego określenia funkcji instalacji w systemie gospodarki odpadami.

Istotnym zagadnieniem była również potrzeba racjonalnego wykorzystania strumienia odpadów, które nie trafiają do krajowych instalacji i są wywożone za granicę. Odzysk energii może stanowić ważne uzupełnienie gospodarki o obiegu zamkniętym, pozwalając wykorzystać potencjał energetyczny frakcji, których nie można efektywnie poddać recyklingowi materiałowemu. Jednocześnie uczestnicy zwracali uwagę na konieczność poprawy jakości selektywnej zbiórki i lepszego dostosowania całego systemu do rzeczywistych możliwości recyklingu. Rozwój instalacji termicznych powinien być zatem elementem spójnego planowania, uwzględniającego hierarchię postępowania z odpadami, potrzeby mieszkańców i efektywność ekonomiczną systemu.

Podkreślono także, że choć duże miasta rozwijają infrastrukturę odzysku energii z odpadów, mniejsze ośrodki nadal potrzebują wsparcia w przygotowaniu i realizacji podobnych przedsięwzięć. W tym kontekście istotną rolę może odegrać finansowanie oferowane przez NFOŚiGW, które pomaga rozwijać infrastrukturę i zwiększać możliwości zagospodarowania odpadów na poziomie lokalnym i regionalnym. Uzupełnieniem systemu mogą być instalacje wykorzystujące biogaz z komunalnych bioodpadów, łączące ich zagospodarowanie z produkcją energii odnawialnej.

Panel zakończyła ożywiona dyskusja z udziałem słuchaczy. Wymiana doświadczeń dotyczyła zarówno efektów funkcjonowania istniejących spalarni, jak i trudności, które ograniczają potencjał realizowanych inwestycji.

Forum wymiany wiedzy i doświadczeń

VII Forum Energia-Efekt-Środowisko było przestrzenią merytorycznej rozmowy o wyzwaniach i możliwościach rozwoju nowoczesnej infrastruktury odpadowej. Spotkanie pokazało, że skuteczna transformacja wymaga współpracy administracji publicznej, samorządów, przedsiębiorców, operatorów instalacji i ekspertów oraz odpowiedniego połączenia instrumentów finansowych z rzeczywistymi potrzebami inwestycyjnymi.

Rolą NFOŚiGW jest wspieranie inwestycji, które tworzą spójny i efektywny system gospodarki odpadami, przynoszą wymierne korzyści środowiskowe oraz wzmacniają lokalne bezpieczeństwo energetyczne. Nie chodzi o rozwój pojedynczych instalacji w oderwaniu od całości systemu, lecz o dobrze zaplanowaną infrastrukturę, w której zapobieganie powstawaniu odpadów, recykling i odzysk energii wzajemnie się uzupełniają.

Kolejne spotkanie odbędzie się 25 listopada i będzie poświęcone Funduszom Europejskim.

Forum Energia–Efekt–Środowisko to przestrzeń wymiany wiedzy i doświadczeń w zakresie realizacji najważniejszych projektów energetycznych i środowiskowych.

Forum to również miejsce dyskusji na temat aktualnych trendów rynkowych, instrumentów finansowych, wspierających zieloną transformację, potrzeb interesariuszy w obszarze finansowania oraz barier inwestycyjnych i możliwych kierunków ich przezwyciężania.

Do udziału w FEEŚ zapraszamy przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej, organizacji branżowych, pracodawców, think tanków, organizacji pozarządowych, instytutów badawczych oraz środowiska akademickiego. Ta różnorodność sprawia, że Forum Energia–Efekt–Środowisko to miejsce merytorycznej dyskusji, łączącej wiedzę ekspercką z praktyką i realnymi potrzebami rynku.

 

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera