Oznakowanie alergenów w żywności - EFSA Safe2EatEU
27.04.2026
W ramach 6. edycji kampanii EFSA Safe2EatEU, która została zainaugurowana przez Główny Inspektorat Sanitarny, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Augustowie zachęca do odwiedzenia oficjalnej strony kampanii, jak również do śledzenia działań na naszej stronie internetowej oraz w mediach społecznościowych i zapoznania się z prezentowanymi materiałami edukacyjnymi.
Bezpieczeństwo żywności zaczyna się od wiedzy
Jednym z najważniejszych jej elementów bezpieczeństwa żywności jest oznakowanie alergenów – czyli składników, które mogą wywoływać reakcje uczuleniowe. Kampania Safe2EatEU szczególny nacisk kładzie się na to, by konsumenci nie tylko mieli dostęp do tych informacji, ale też potrafili je właściwie interpretować.Celem kampanii jest, m. in. zwiększanie świadomości obywateli w zakresie bezpieczeństwa żywności przez dostarczanie praktycznych wskazówek opartych na dowodach naukowych, wspierających podejmowanie świadomych decyzji żywieniowych. Jednym z priorytetów kampanii 2026 jest przejrzyste informowanie konsumenta, co znajduje się w żywności, poprzez przekazanie praktycznych wskazań dotyczących czytania etykiet.
Producenci żywności oraz właściciele gastronomii mają obowiązek poinformować klientów o 14 alergenach znajdujących się w produktach spożywczych i potrawach. Informacje o substancjach alergennych mogą być zamieszczane:
- na etykietach produktów,
- zawieszkach dołączonych do produktu,
- w postaci informacji podanych w menu lub
- w formie arkusza z alergenami.
Informacje o alergenach muszą znajdować się bezpośrednio w wykazie składników i muszą być w jasny sposób oznaczone, np. napisane inną czcionką, kolorem, na innym tle. W przypadku produktów sprzedawanych luzem - w restauracjach czy na stoiskach z żywnością na wagę – informacji o alergenach szukajmy na wywieszce przy produkcie.
Przykłady:
- MLEKO, mleko, mleko, mleko, mleko
- produkt zawiera lub może zawierać: mleko, seler, jaja
Na etykiecie powinna być umieszczona informacja o tym, że produkt może zawierać śladowe ilości danych alergenów (dostających się do produktu przypadkowo, np. w procesie produkcyjnym).
Zakupy przez Internet
Kupując przez Internet, masz prawo do uzyskania informacji o zawartości alergenów. Właściciel strony internetowej przed zakupem musi zadbać o prawidłowe poinformowanie konsumentów o składzie produktu. Musi dostarczyć takich samych informacji, jak sprzedawca w sklepie tradycyjnym. Wyjątkiem kiedy informacja o alergenie nie musi być podana są np. produkty jednoskładnikowe, których nazwa odnosi się bezpośrednio do konkretnego alergenu, np. orzechy, mleko. Informacje dotyczące alergenów mają istotny wpływ na bezpieczne stosowanie przez konsumentów środków spożywczych.
Jakie substancje lub produkty mogą powodować alergie lub reakcje nietolerancji?
- zboża zawierające gluten, tj. pszenica (w tym orkisz i pszenica khorasan), żyto, jęczmień, owies lub ich odmiany hybrydowe, a także produkty pochodne (ze wskazanymi wyjątkami),
- skorupiaki i produkty pochodne,
- jaja i produkty pochodne,
- ryby i produkty pochodne (ze wskazanymi wyjątkami),
- orzeszki ziemne (arachidowe) i produkty pochodne,
- soja i produkty pochodne (ze wskazanymi wyjątkami),
- mleko i produkty pochodne (łącznie z laktozą) (ze wskazanymi wyjątkami),
- orzechy, tj. migdały, orzechy laskowe, orzechy włoskie, orzechy nerkowca, orzeszki pekan, orzechy brazylijskie, pistacje/orzechy pistacjowe, orzechy makadamia lub orzechy Queensland, a także produkty pochodne (ze wskazanymi wyjątkami),
- seler i produkty pochodne,
- gorczyca i produkty pochodne,
- nasiona sezamu i produkty pochodne,
- dwutlenek siarki i siarczyny w stężeniach powyżej 10 mg/kg lub 10 mg/litr w przeliczeniu na całkowitą zawartość SO2 dla produktów w postaci gotowej bezpośrednio do spożycia lub w postaci przygotowanej do spożycia zgodnie z instrukcjami wytwórców,
- łubin i produkty pochodne,
- mięczaki i produkty pochodne.