HPV - szczepienie, które może uratować życie
31.12.2025
Od 1 września 2024 roku programem bezpłatnych szczepień przeciw HPV zostały objęte dzieci w wieku po ukończeniu 9 roku życia do ukończenia 14 roku życia.
Co to jest szczepionka przeciw HPV?
Szczepionka przeciw HPV to preparat, którego podanie ma spowodować uodpornienie na zakażenie HPV, a tym samym zapobiec chorobom, które ten wirus powoduje, a zwłaszcza rakowi szyjki macicy. Opracowano i zarejestrowano trzy szczepionki przeciw HPV. Każda z nich zawiera oczyszczone cząstki wirusopodobne, czyli sztucznie wytworzoną „skorupkę” wirusa (bez jego materiału genetycznego) oraz substancje pomocnicze, w tym tzw. adiuwant, który ma wzmocnić odpowiedź układu odpornościowego na szczepionkę.
Wprowadzenie szczepień przeciw HPV ma na celu zwiększenie ochrony przed rakiem szyjki macicy oraz innymi nowotworami związanymi z HPV. Minister Zdrowia opiera się na międzynarodowych rekomendacjach, które potwierdzają bezpieczeństwo, skuteczność i korzyści wynikające z tych szczepień.
Program ten stanowi element Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020-2030 i rozszerza bezpłatny Program Szczepień Ochronnych dzieci i młodzieży o ochronę przed chorobami wywołanymi przez HPV.
Drodzy Rodzice,
szczepienia ratują życie. Są ważne na każdym jego etapie. Mamy możliwość zaszczepienia swoich dzieci szczepionką przeciw ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV), która jest o tyle niezwykła, że skutecznie chroni naszych najbliższych przed dewastującymi chorobami nowotworowymi, w tym szczególnie rakiem szyjki macicy.
Aby pomóc Państwu wyeliminować krążące mity i dezinformacje zachęcamy do odwiedzania naszej strony na której zamieszczamy wiarygodne, oparte na nauce wiadomości o szczepionkach i szczepieniach przeciw HPV.
Dlaczego warto się szczepić przeciw HPV?
Szczepionka chroni przed zakażeniem HPV, czyli ludzkim wirusem brodawczaka, przenoszonego głównie drogą płciową.
Szczepienie przeciwko HPV zaleca się również chłopcom. HPV jest związany etiologicznie nie tylko z rakiem szyjki macicy u kobiet, ale również z wieloma nowotworami występującymi u obu płci oraz dotyczącymi tylko mężczyzn.
Szczepiąc swoje dziecko możemy zapobiec wystąpieniu w przyszłości stanów nowotworowych, w których przyczyną są wirusy HPV.
Szczepionki przeciw HPV są stosowane w 125 krajach, w tym Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii jako jeden z podstawowych elementów profilaktyki raka szyjki macicy oraz innych nowotworów wywoływanych przez wirusy HPV.
Po 10 latach programów szczepień przeciw HPV, kraje oceniające ich efektywność odnotowały 90% redukcję infekcji wirusem HPV oraz 90% zmniejszenie zachorowalności na brodawki narządów płciowych. Ponadto aż o 85% zmniejszyła się liczba patologii wysokiego stopnia szyjki macicy.
Gdzie się zaszczepić?
Szkoła
Jeżeli szkoła Twojego dziecka uczestniczy w programie szczepień przeciw HPV, możesz wyrazić pisemną zgodę na zaszczepienie dziecka przez lekarza lub pielęgniarkę na terenie szkoły. W razie wątpliwości zapytaj przedstawicieli placówki, jak zapisać dziecko na szczepienie HPV.
POZ
Zgłoś się do wybranej przychodni i zapytaj, jak zarejestrować dziecko na szczepienie HPV. Zapisy są możliwe bez skierowania – wystarczy kontakt z placówką. Każda przychodnia podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) ma obowiązek zapewnić szczepienie przeciw HPV dzieciom kwalifikującym się do Programu Szczepień Ochronnych.
Apteka
Wprowadzenie wykazu szczepień ochronnych przeprowadzanych w aptece ma ułatwić dostęp do szczepień oraz zwiększyć poziom zaszczepienia wśród dorosłych Polaków.
Nie bójmy się szczepień! To inwestycja w zdrowie.
Więcej informacji o szczepionce na szczepienia.pzh.gov.pl
Zapraszamy do obserwowania naszego profilu Facebook!
Fakty, nie mity! - Rozwiej swoje wątpliwości
Co to jest HPV?
HPV (Human papillomavirus) to wirus brodawczaka ludzkiego. Może zakażać komórki skóry oraz błon śluzowych, wyściełających drogi oddechowe i narządy płciowe. Wirus jest niewidoczny gołym okiem, a moment zakażenia nie jest w żaden sposób odczuwalny. Jest wiele typów HPV, część doprowadza do powstania brodawek, inne do stanów przedrakowych i raka.
Jak i kiedy dochodzi do zakażenia HPV?
Zakażamy się HPV od innych osób, które są nim zakażone. Te osoby nie mają na ogół żadnych objawów. HPV przenosi się poprzez kontakt skóry ze skórą, skóry z błoną śluzową, a więc przez kontakt bezpośredni, zwłaszcza kontakty seksualne, bez względu na ich rodzaj. Dziecko może się zakazić podczas porodu.
Jakie choroby wywołuje HPV?
To zależy od typu HPV. Tzw. typy nieonkogenne HPV (np. 6 i 11) wywołują brodawki, w tym brodawki narządów płciowych, czyli kłykciny kończyste. Tzw. typy onkogenne HPV (np.16 i 18) odpowiedzialne są za rozwój stanów przedrakowych i raka: u kobiet – raka szyjki macicy, pochwy lub sromu, u mężczyzn – raka prącia. Bez względu na płeć, HPV może doprowadzić do rozwoju raka odbytu, raka jamy ustnej lub gardła. Rak szyjki macicy jest zdecydowanie najczęstszą z wymienionych chorób. Co więcej, wszystkie przypadki raka szyjki macicy są związane z wcześniejszym zakażeniem HPV.
Czy można wyleczyć zakażenie HPV?
Niestety, nie znamy leku przeciwwirusowego, który doprowadza do pozbycia się HPV z organizmu, a tym samym zapobiega chorobom, które może wywołać. Istnieje natomiast sposób na uniknięcie zakażenia, jest nim szczepienie przeciw HPV.
Czy można wyleczyć choroby wywołane przez HPV?
Istnieją skuteczne metody usuwania brodawek narządów płciowych. Można też wyleczyć stany przedrakowe, pod warunkiem wczesnego ich rozpoznania. Natomiast leczenie raka szyjki macicy i innych chorób nowotworowych wywołanych przez HPV, nie zawsze jest skuteczne, co grozi dalszym rozwojem choroby i/lub powstaniem przerzutów. Zaawansowany rak stanowi zagrożenie życia.
Czym różnią się szczepionki przeciw HPV?
Dostępne szczepionki zawierają cząstki wirusopodobne odpowiadające różnym typom HPV: szczepionka 2-walentna (Cervarix) – typ 16 i 18; szczepionka 4-walentna (Gardasil) – typ 6, 11, 16, 18; szczepionka 9-walentna (Gardasil-9) – 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58. Szczepionki różnią się też rodzajem adiuwantu i substancjami pomocniczymi.
Jak działają szczepionki przeciw HPV?
Kto powinien być zaszczepiony przeciw HPV?
Szczepienie zaleca się wszystkim nastolatkom, zarówno dziewczętom, jak i chłopcom. Powinno być wykonane przed potencjalnym narażeniem na zakażenie HPV, czyli przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, ponieważ wtedy mają one największą skuteczność.
Dlaczego rekomendacje dotyczące szczepień przeciw HPV podkreślają znaczenie szczepień dziewcząt?
Najczęstszą chorobą nowotworową wywoływaną przez HPV jest rak szyjki macicy. Ponieważ dziewczęta są najbardziej narażone na poważne konsekwencje zakażenia HPV, to one odniosą największą korzyść ze szczepienia.
Dlaczego szczepienie chłopców jest ważne?
Zakażenie typami onkogennymi HPV u chłopców wiąże się z ryzykiem rozwoju w przyszłości stanów przedrakowych/raka: prącia, odbytu, jamy ustnej i gardła. Są to bardzo poważne choroby, którym na pewno warto zapobiec.
Czy szczepienie nastolatki przeciw HPV nie wpłynie na czas inicjacji seksualnej?
Potencjalny wpływ szczepienia przeciw HPV na zachowania seksualne to bardzo częsty argument podnoszony przez przeciwników szczepień. Sugerują oni, że podanie szczepionki może przyspieszyć moment inicjacji seksualnej, zwiększyć liczbę partnerów seksualnych czy powodować tzw. ryzykowne zachowania seksualne. Przeprowadzone podania pokazują, że obawy rodziców dotyczące rozpoczęcia współżycia płciowego po podaniu szczepionki przeciw HPV są nieuzasadnione. Nie szczepimy dzieci po to, by je – jak się niektórym wydaje – zachęcać do wcześniejszej inicjacji seksualnej. Nie można traktować szczepienia przeciwko HPV jako szczepienia przeciw chorobie wenerycznej.
Czy szczepionki przeciw HPV są bezpieczne?
Tak, szczepionki przeciw HPV są bezpieczne. Bezpieczeństwo jest dokładnie monitorowane od 2006 roku, kiedy wprowadzono na rynek pierwszą szczepionkę. Badań jest tak dużo, że można wręcz powiedzieć, że szczepionki przeciw HPV należą do najwnikliwiej przebadanych pod względem bezpieczeństwa preparatów szczepionkowych. Szczepionki są kontrolowane jeszcze dokładniej niż leki. Pierwszą kontrolę jakości każdej szczepionki przeciw HPV przeprowadziła Europejska Agencja Leków w czasie rejestracji, sprawdziła szczegółowo wszystkie składniki szczepionki, ich rodzaj i zawartość. Teraz każdą serię szczepionki wprowadzaną na rynek kontroluje producent szczepionki i niezależne od niego laboratorium państwowe.
