Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Krakowie

Latem wysoka temperatura otoczenia sprzyja szybkiemu namnażaniu się bakterii, pleśni i innych drobnoustrojów chorobotwórczych. Niewłaściwe przechowywanie żywności lub brak higieny może prowadzić do zatruć pokarmowych. Dlatego w okresie upałów szczególnie ważne jest przestrzeganie podstawowych zasad bezpieczeństwa żywności.

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie zachęca do zapoznania się z informacjami, które pomogą zapewnić bezpieczeństwo żywności w gorące dni.

Zakupy i transport żywności

Przed zakupami dobrze jest zaplanować listę produktów. W trakcie zakupów należy zwracać uwagę na świeżość artykułów – szczególnie mięsa, ryb, nabiału i wyrobów z jaj – oraz na warunki ich przechowywania. Produkty łatwo psujące się powinny być przechowywane w urządzeniach chłodniczych zgodnie z zaleceniami producenta.

Ponadto należy zapoznawać się z oznakowaniem produktów w szczególności z terminem przydatności do spożycia lub datą minimalnej trwałości, jak również sprawdzać produkty pod kątem śladów zepsucia czy uszkodzeń.

Przy większych zakupach produkty wymagające chłodzenia najlepiej wkładać do koszyka na końcu, aby ograniczyć ich nagrzewanie. W drodze do domu, zwłaszcza przy dłuższym transporcie, warto korzystać z toreb termoizolacyjnych lub lodówek turystycznych. Po powrocie należy możliwie szybko schować zakupy do lodówki lub zamrażarki.

Przechowywanie w domu

Odpowiednia temperatura przechowywania to klucz do bezpieczeństwa żywności. W lodówce powinna ona wynosić poniżej 4°C, natomiast w zamrażarce poniżej -18°C. Produkty wymagające chłodzenia nie powinny przebywać w temperaturze pokojowej dłużej niż 2 godziny.

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku żywności „wrażliwej” – czyli m.in. mięsa, ryb, nabiału, gotowych potraw czy deserów z kremem. Nie powinny one znajdować się w tzw. strefie niebezpiecznych temperatur (od ok. +4°C do +60°C), gdzie drobnoustroje rozwijają się najszybciej.

W lodówce gotowe potrawy należy przechowywać oddzielnie od surowych produktów, aby zapobiec przenoszeniu bakterii. Nie wolno ponownie zamrażać produktów, które zostały już wcześniej rozmrożone.

Przygotowywanie posiłków

Podczas przygotowywania potraw kluczowe znaczenie ma higiena. Należy regularnie myć ręce, utrzymywać czystość powierzchni roboczych i sprzętu kuchennego oraz unikać kontaktu żywności surowej z gotową (tzw. zanieczyszczenia krzyżowego).

Mięso, ryby i drób powinny być dokładnie poddane obróbce termicznej. Warto zachować ostrożność przy spożywaniu produktów surowych lub półsurowych, takich jak tatar czy sushi.

Bezpieczeństwo podczas upałów i na świeżym powietrzu

W czasie pikników, grillowania czy wypoczynku na plaży należy unikać pozostawiania żywności na słońcu. Produkty łatwo psujące się powinny być przechowywane w chłodzie, np. w lodówkach turystycznych. Warto także wybierać produkty mniej wrażliwe na temperaturę.

Żywność należy chronić przed owadami i zanieczyszczeniami z otoczenia, np. przykrywając ją lub stosując siatki ochronne.

Kontrola jakości produktów

Zawsze należy sprawdzać daty przydatności do spożycia i warunki przechowywania podane na etykietach. Ważne jest również obserwowanie wyglądu i zapachu produktów – pojawienie się pleśni, zmiany konsystencji czy nieprzyjemnego aromatu to sygnał, aby zrezygnować z ich spożycia.

Owoce i warzywa należy dokładnie myć przed jedzeniem, a najlepiej wybierać produkty świeże i nieuszkodzone.

Objawy zatrucia pokarmowego

Mimo zachowania ostrożności, w okresie upałów może dojść do zatruć pokarmowych. Najczęstsze objawy to biegunka, nudności, wymioty, bóle brzucha, osłabienie czy uczucie przegrzania. W przypadku ich wystąpienia należy zadbać o nawodnienie organizmu i skonsultować się z lekarzem.

Podsumowanie
Wysokie temperatury wymagają szczególnej dbałości o żywność na każdym etapie – od zakupu, przez transport i przechowywanie, aż po przygotowanie posiłków. Przestrzeganie zasad higieny, właściwe chłodzenie produktów oraz czujność wobec oznak ich zepsucia pozwalają znacząco ograniczyć ryzyko problemów zdrowotnych.