Oddział Nadzoru Higieny Żywności i Żywienia
Zakres działania Oddziału Nadzoru Higieny Żywności i Żywienia
Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy między innymi:
Kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczące:
- warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków żywienia zbiorowego;
- nadzoru nad jakością zdrowotną żywności;
- warunków zdrowotnych produkcji i obrotu przedmiotami użytku, materiałami i wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z żywnością oraz innymi wyrobami mogącymi mieć wpływ na zdrowie ludzi.
Szczegółowe zadania Oddziału Nadzoru Higieny Żywności i Żywienia:
W oparciu o Ustawę z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia realizowane są zadania związane z:
- kontrolą wymagań dotyczących stosowania oraz wprowadzania do obrotu substancji dodatkowych do żywności określonych w rozporządzeniu nr 1333/2008,
- kontrolą wymagań dotyczących stosowania oraz wprowadzania do obrotu enzymów spożywczych określonych w rozporządzeniu nr 1332/2008,
- kontrolą wymagań dotyczących aromatów, składników żywności o właściwościach aromatyzujących oraz rozpuszczalników używanych lub stosowanych w produkcji określonych w rozporządzeniu nr 1334/2008,
- kontrolą wymagań dotyczących najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów, które mogą znajdować się w środkach spożywczych lub na ich powierzchni, określonych w rozporządzeniu nr 396/2005,
- kontrolą zasadności, poprawności oraz uprawnień do użycia napromieniania żywności promieniowaniem jonizującym,
- kontrolą wymagań dla żywności przeznaczonej dla szczególnych grup, tj. żywności dla niemowląt i małych dzieci, żywności specjalnego przeznaczenia medycznego oraz środków zastępujących całodzienną dietę do kontroli masy ciała, ze szczególnym uwzględnieniem oznakowania wyrobów gotowych, informacjami nt. miejsca i źródła pochodzenia (surowców, półproduktów, produktów gotowych,) oraz dokumentacji towarzyszącej ww. środkom spożywczym pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa dla nowej żywności i nowych składników żywności (rozporządzenie (UE) 2015/2283 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie nowej żywności),
- kontrolą wymagań dotyczących suplementów diety oraz procesów wzbogacania żywności, ze szczególnym uwzględnieniem oznakowania wyrobów gotowych, informacjami nt. miejsca i źródła pochodzenia (surowców, półproduktów, produktów gotowych,) oraz dokumentacji towarzyszącej ww. środkom spożywczym pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa dla nowej żywności i nowych składników żywności (rozporządzenie (UE) 2015/2283 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie nowej żywności),
- monitorowaniem produktów wprowadzanych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2015/2283 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie nowej żywności,
- kontrolą ujęcia, instalacji i urządzeń służących do wydobywania, transportu i rozlewu, a także opakowania, wprowadzania do obrotu i znakowania naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych,
- kontrolą wymagań dotyczących grzybów (świeżych i suszonych) i przetworów grzybowych,
- kontrolą prawidłowości znakowania środków spożywczych (kontrola prawidłowości oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych zgodnie z rozporządzeniem nr 1924/2006),
- kontrolą podmiotów działających na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością w zakresie dobrej praktyki produkcyjnej określonej w rozporządzeniu nr 2023/2006,
- kontrolą podmiotów zajmujących się recyklingiem w zakresie wymagań określonych w rozporządzeniu nr 282/2008,
- kontrolą podmiotów działających na rynku spożywczym w zakresie przestrzegania w zakładach wymagań higienicznych określonych w rozporządzeniu nr 852/2004,
- rejestracją oraz zatwierdzaniem, warunkowego zatwierdzania, przedłużaniem warunkowego zatwierdzenia, zawieszaniem oraz cofaniem zatwierdzenia zakładów działających na rynku spożywczym,
- prowadzenie na bieżąco bazy danych obiektów branży żywnościowej będących pod nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
- wydawaniem decyzje o wykreśleniu z rejestru zakładów będących pod nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
- wydawania zaświadczeń o wpisie do rejestru zakładów będących pod nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
- rejestracji oraz wydawania zatwierdzenia obiektów lub urządzeń ruchomych i tymczasowych, dla podmiotów, które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność z tych obiektów lub urządzeń,
- rejestracji urządzeń dystrybucyjnych, oraz prawidłowości ich znakowania, dla podmiotów, które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność z tych urządzeń,
- kontrolą przestrzegania zasad dobrej praktyki higienicznej podmiotów działających na rynku spożywczym prowadzących działalność w ramach dostaw bezpośrednich,
- kontrolą materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością w zakresie określonym w rozporządzeniu nr 1935/2004 oraz w rozporządzeniu nr 282/2008,
- dokonywaniem urzędowych kontroli żywności w zakresie bezpieczeństwa żywności, w odniesieniu do: żywności pochodzenia niezwierzęcego produkowanej i wprowadzanej do obrotu, przywożonej z państw trzecich oraz wywożonej i powrotnie wywożonej do tych państw, produktów pochodzenia zwierzęcego znajdujących się w handlu detalicznym, żywności zawierającej jednocześnie środki spożywcze pochodzenia niezwierzęcego i produkty pochodzenia zwierzęcego, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 853/2004, prawidłowości stosowania zasad systemu HACCP w zakładach objętych nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
- kontrolą żywności genetycznie zmodyfikowanej oraz organizmów genetycznie zmodyfikowanych przeznaczonych do wykorzystania jako żywność w zakresie uregulowanym w rozporządzeniu nr 1829/2003, rozporządzeniu nr 1830/2003 oraz rozporządzeniu (WE) nr 1946/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie transgranicznego przemieszczania organizmów genetycznie zmodyfikowanych (Dz. Urz. UE L 287 z 05.11.2003, str. 1),
- zlecania badań laboratoryjne dla celów urzędowych kontroli żywności i żywienia w zakresie bezpieczeństwa żywności,
- kontroli na Granicznych Punktach Kontroli żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz materiały lub wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, przywożone z państw trzecich
- wydawania świadectw stwierdzających spełnianie przez towary objęte graniczną kontrolą sanitarną wymagań zdrowotnych,
- wykonywania zadań dotyczące powiadamiania o niebezpiecznej żywności, w tym żywności pochodzenia zwierzęcego oraz paszach określonych w przepisach o paszach oraz o materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością w ramach sieci systemu RASFF,
- kontrolą podmiotów działających na rynku spożywczym dotyczącą przestrzegania ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z dn. 29 07 2005 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1939, z późn. zm.),
- kontrolą podmiotów działających na rynku spożywczym dotyczącą przestrzegania ustawy o ochrony zdrowia przed następstwami użycia tytoniu i wyrobów tytoniowych z dn. 9.11.1995 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 700, z późn. zm.).
Określenie kierunków oraz koordynowanie działalności w zakresie nadzoru nad bezpieczeństwem żywności oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz jakością żywienia, a w szczególności:
- przygotowywanie projektów decyzji i wykonywanie czynności związanych z postępowaniem administracyjnym drugiej instancji w zakresie higieny żywności, żywienia i przedmiotów użytku,
- rozpatrywanie skarg, wniosków i interwencji konsumentów,
- koordynowanie działań w ramach Krajowego Systemu Ostrzegania o Niebezpiecznych Produktach Żywnościowych i Środkach Żywienia Zwierząt (RASFF) na terenie powiatu,
- koordynowanie działań związanych z oceną stopnia wdrażania i skuteczności systemu HACCP w zakładach żywnościowo-żywieniowych,
- współpraca z innymi służbami kontrolnymi i organizacjami samorządowymi w zakresie bezpieczeństwa żywności,
- prowadzenie edukacji społeczeństwa w kierunku umacniania i kształtowania właściwych postaw oraz zachowań prozdrowotnych, w tym szczególnie propagowanie zasad racjonalnego żywienia,
- przeprowadzanie ocen sposobu żywienia w oparciu o jadłospisy dekadowe, metodą szacunkową na podstawie rejestrów magazynowych przy pomocy programu WIKT w porównaniu z obowiązującymi normami żywienia dla ludności Polski,
- realizacja „Planu pobierania próbek do badań żywności w ramach urzędowej kontroli i monitoringu dla Państwowej Inspekcji Sanitarnej",
- kontrola i nadzór nad przestrzeganiem warunków określonych w rozporządzeniach 1829/2003 i 1830/2003 dotyczących żywności genetycznie zmodyfikowanej, ze szczególnym uwzględnieniem prawidłowego znakowania środków spożywczych zawierających GMO oraz dokumentacji towarzyszącej w/w środkom spożywczym,
- kontrola i nadzór w zakresie przestrzegania wymagań dotyczących znakowania, prezentacji i reklamy żywności wzbogacanej, suplementów diety oraz żywności przeznaczonej dla szczególnych grup, tj. żywności dla niemowląt i małych dzieci, żywności specjalnego przeznaczenia medycznego oraz środków zastępujących całodzienną dietę do kontroli masy ciała, określonych w szczególności przepisami ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, rozporządzenia Nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności oraz rozporządzenia Komisji (UE) Nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiającego wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci,
- kontrola i nadzór w obszarze procedur i/lub systemów identyfikowalności przedsiębiorstw dla suplementów diety i żywności przeznaczonej dla szczególnych grup, tj. żywności dla niemowląt i małych dzieci, żywności specjalnego przeznaczenia medycznego oraz środków zastępujących całodzienną dietę do kontroli masy ciała, ze szczególnym uwzględnieniem oznakowania wyrobów gotowych, informacjami nt. miejsca i źródła pochodzenia (surowców, półproduktów, produktów gotowych,) oraz dokumentacji towarzyszącej ww. środkom spożywczym pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa dla nowej żywności i nowych składników żywności (rozporządzenie (UE) 2015/2283 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie nowej żywności),
- kontrola i nadzór nad producentami żywności przeznaczonej dla szczególnych grup, tj. żywności dla niemowląt i małych dzieci, żywności specjalnego przeznaczenia medycznego oraz środków zastępujących całodzienną dietę do kontroli masy ciała dla osób nietolerujących gluten w zakresie postanowień Komisji Nr 41/2009 dotyczącego składu i etykietowania środków spożywczych odpowiednich dla osób nietolerujących gluten z uwzględnieniem ustalonych w przedsiębiorstwach limitów krytycznych i procedur które służą ich monitorowaniu,
- nadzór nad obecnością substancji zabronionych w środkach spożywczych, określonych przez Światową Agencję Antydopingową (WADA), zgodnie z corocznie publikowaną listą substancji i metod zabronionych.
- prowadzenie na bieżąco bazy danych obiektów branży żywnościowej będących pod nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
- prowadzenie na bieżąco bazy danych wyników badania próbek pobranych w ramach urzędowej kontroli i monitoringu żywności,
- nadzór nad importem i eksportem żywności.
Ponadto Oddział HŻŻPUiK w ramach bieżącego nadzoru obejmuje kontrolę przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne dotyczące warunków produkcji i obrotu kosmetykami zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 3 i 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z 30 listopada 2009 r. dotyczącym produktów kosmetycznych w zakładach produkcyjnych sprawdzane są wymagania dotyczące:
- produkcji wyrobów kosmetycznych zgodnie z GMP (Good Manufacturing Practice) Dobrą Praktyką Produkcyjną, która nakłada na przedsiębiorcę spełnienie wymagań zgodnie z normą PN - EN ISO 22716:2007, dotyczącą: personelu, pomieszczeń pracy, wyposażenia, materiałów wyjściowych i opakowaniowych, produkcji, produktu gotowego, laboratorium kontroli jakości, postępowania z odpadami, podwykonawstwa (kooperacji), reklamacji wycofania produktu z obrotu, wewnętrznych audytów, dokumentacji,
- rejestracji w Portalu Notyfikacji Produktów Kosmetycznych (CPNP),
- oceny raportu bezpieczeństwa produktu kosmetycznego obejmującego –ilościowy i jakościowy skład produktu kosmetycznego, właściwości fizykochemiczne oraz stabilność produktu kosmetycznego, jakość mikrobiologiczną, zanieczyszczenia ilości śladowe, informacje o materiale z którego wykonano opakowanie, normalnie i dające się racjonalnie przewidzieć stosowanie, narażenie na działanie produktu kosmetycznego, narażenie na działanie substancji, profil toksykologiczny substancji, działanie niepożądane i ciężkie działania niepożądane, informacje o produkcje kosmetycznym, wnioski z oceny, ostrzeżenia i instrukcje stosowania umieszczone na etykiecie, rozumowanie, kwalifikacje eksperta,
- oznakowanie produktów kosmetycznych.