Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Krakowie

Okres wakacyjny to czas wzmożonych wyjazdów zagranicznych. Coraz częściej wybieramy kierunki egzotyczne, w których mogą występować choroby zakaźne niewystępujące lub występujące sporadycznie w Polsce. Odpowiednie przygotowanie zdrowotne przed podróżą jest jednym z najważniejszych elementów bezpiecznego wyjazdu.
Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualną sytuację epidemiologiczną kraju lub regionu docelowego, dostęp do opieki medycznej, warunki klimatyczne oraz zagrożenia związane z żywnością, wodą i owadami. Właściwe przygotowanie pozwala ograniczyć ryzyko zachorowania i uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji zdrowotnych podczas podróży.

Konsultację zaplanuj odpowiednio wcześniej
Główny Inspektorat Sanitarny zaleca, aby osoby planujące wyjazd – szczególnie do krajów strefy tropikalnej i subtropikalnej – zgłosiły się do lekarza medycyny podróży, medycyny tropikalnej lub lekarza chorób zakaźnych najpóźniej 6–8 tygodni przed planowaną podróżą. Taki termin umożliwia wykonanie zalecanych szczepień ochronnych oraz, jeśli jest to konieczne, wdrożenie profilaktyki przeciwmalarycznej.

Podczas konsultacji lekarz ocenia indywidualne ryzyko zakażenia, uwzględniając m.in.:

• kraj i region docelowy,
• długość pobytu,
• charakter wyjazdu (turystyczny, służbowy, humanitarny),
• planowane aktywności,
• warunki zakwaterowania,
• wiek, stan zdrowia oraz historię szczepień podróżnego. 

Jakie szczepienia mogą być zalecane?
Zakres szczepień zależy od kierunku podróży oraz aktualnej sytuacji epidemiologicznej w miejscu pobytu. Lekarz może zalecić szczepienia przeciwko:

• żółtej gorączce,
• durowi brzusznemu,
• wirusowemu zapaleniu wątroby typu A,
• chorobie meningokokowej,
• japońskiemu zapaleniu mózgu,
• kleszczowemu zapaleniu mózgu,
• wściekliźnie,
• cholerze. 

W przypadku niektórych kierunków podróży zalecenia mogą ulec zmianie w zależności od aktualnej sytuacji epidemiologicznej, dlatego każdorazowo warto korzystać z aktualnych informacji publikowanych przez GIS.

Żółta gorączka – szczepienie wymagane przy wjeździe do wybranych państw
Szczepienie przeciwko żółtej gorączce jest jedynym szczepieniem wymaganym na mocy Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych przy wjeździe do niektórych państw Afryki oraz Ameryki Południowej. Potwierdzeniem wykonania szczepienia jest wpis do Międzynarodowej Książeczki Szczepień (tzw. żółtej książeczki).

Brak wymaganego potwierdzenia może skutkować odmową wjazdu do kraju docelowego lub koniecznością spełnienia dodatkowych wymogów sanitarnych. Wykaz punktów szczepień wykonujących szczepienia przeciw żółtej gorączce dostępny jest na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego.

Nie zapominaj o szczepieniach rutynowych
Wyjazd zagraniczny jest również dobrą okazją do sprawdzenia, czy posiadamy aktualną ochronę przeciw chorobom zakaźnym występującym na całym świecie. GIS przypomina o konieczności uzupełnienia podstawowych lub przypominających szczepień przeciwko:

• tężcowi,
• błonicy,
• krztuścowi,
• wirusowemu zapaleniu wątroby typu B,
• odrze,
• śwince,
• różyczce,
• poliomyelitis. 

Korzystaj wyłącznie z wiarygodnych źródeł informacji
Przed wyjazdem warto zapoznać się z informacjami publikowanymi przez Główny Inspektorat Sanitarny w zakładce Bezpieczne podróżowanie oraz Szczepienia dla podróżujących, gdzie znajdują się:

• aktualne zalecenia dotyczące szczepień,
• mapa zagrożeń zdrowotnych na świecie,
• wykaz punktów szczepień wykonujących szczepienia przeciw żółtej gorączce,
• nformacje dotyczące profilaktyki malarii oraz innych zagrożeń zdrowotnych związanych z podróżami. 

Pamiętaj!
Większości problemów zdrowotnych podczas podróży nie można całkowicie przewidzieć, jednak wiele z nich można skutecznie ograniczyć dzięki odpowiedniemu przygotowaniu. Sprawdzenie aktualnych zaleceń, konsultacja z lekarzem oraz wykonanie rekomendowanych szczepień to ważne elementy bezpiecznego podróżowania. 

Źródła:

1. Główny Inspektorat Sanitarny - Szczepienia dla podróżujących
2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych oraz Międzynarodowej Książeczki Szczepień