Rządowy ogólnopolski program bezpłatnych szczepień przeciw HPV dla dziewcząt i chłopców
Ogólnopolski program bezpłatnych szczepień przeciw HPV dla dziewcząt i chłopców rozpoczął się 1 czerwca 2023 r. jako element realizacji założeń Narodowej Strategii Onkologicznej 2020-2030.
Program opiera się na rekomendacjach Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT), które potwierdzają wysoką skuteczność szczepień w zapobieganiu nowotworom szyjki macicy. Od 1 września 2024 rozszerzono program umożliwiając szczepienia dzieci w szkołach i będzie kontynuowany w roku szkolnym 2026/2027.
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest jedną z najczęstszych przyczyn rozwoju raka szyjki macicy oraz innych nowotworów związanych z zakażeniem HPV. Szczepienie to skuteczna i bezpieczna metoda ochrony zdrowia dzieci i młodzieży.
Program szczepień przeciwko HPV ma na celu zwiększenie odporności populacyjnej oraz ograniczenie liczby zachorowań na nowotwory wywoływane przez wirusa. Szczepienia są rekomendowane zarówno dla dziewcząt jak i dla chłopców, a jej podanie przed rozpoczęciem aktywności seksualnej zapewnia najwyższą skuteczność ochrony.
Zakażenie większością typów wirusa przebiega bezobjawowo, ale niektóre typy onkogenne (np. HPV 16 i 18) mogą prowadzić do zmian przedrakowych i nowotworów (np. szyjki macicy, pochwy, sromu, prącia, odbytu, gardła, krtani, migdałków i języka). Nie istnieje skuteczny lek przeciw wirusowi HPV — najlepszą formą ochrony jest szczepienie, zwłaszcza przed kontaktem z wirusem.
Od 1 września 2024 roku Program zapewnia bezpłatne szczepienia dzieci i młodzieży w wieku od 9 do 14 lat, dla których do wyboru dostępne są bezpłatnie dwa preparaty:
• Cervarix (2-walentna szczepionka) – chroni przed typami 16 i 18 wirusa HPV, które odpowiadają za większość przypadków raka szyjki macicy,
• Gardasil 9 (9-walentna szczepionka) – zapewnia szerszą ochronę, obejmującą dodatkowo typy 6, 11, 31, 33, 45, 52 i 58.
Rodzice, w porozumieniu z lekarzem, mogą wybrać odpowiedni preparat dla swojego dziecka. Aby skorzystać z programu, szczepienie musi być rozpoczęte przed ukończeniem 14. roku życia, drugą dawkę należy podać w odstępie 6–12 miesięcy.
Bezpłatne szczepienia HPV mogą być realizowane w każdej przychodni POZ. Zapis na szczepienie można umówić w dowolnej przychodni POZ, niezależnie od miejsca, gdzie dziecko ma złożoną deklarację.
Rejestracja odbywa się przez przychodnię POZ , Internetowe Konto Pacjenta (IKP), aplikację mojeIKP lub lokalnie w punktach szczepień.
Szkoły podstawowe również mogą być miejscem realizacji szczepień. Jeżeli szkoła Twojego dziecka uczestniczy w programie szczepień przeciw HPV, możesz wyrazić zgodę na zaszczepienie dziecka przez lekarza lub pielęgniarkę na terenie szkoły. W razie wątpliwości zapytaj przedstawicieli placówki, jak zapisać dziecko na szczepienie HPV. Zgoda rodziców lub opiekunów w formie pisemnej (deklaracja) jest wymagana, aby dziecko zostało zaszczepione w szkole.
Jak odbywają się szczepienia w szkołach?
• szczepienia są realizowane na terenie szkół, które wyrażą chęć udziału w programie, w miejscu dostosowanym do wykonania szczepienia, np. gabinecie profilaktyki zdrowotnej;
• szczepienia są wykonywane przez personel Podstawowej Opieki Zdrowotnej (lekarz oraz pielęgniarka), z którym szkoła nawiązała współpracę;
• do udziału w programie może się zgłosić każda szkoła podstawowa, do której uczęszczają dzieci w wieku od ukończenia 9 do ukończenia 14 roku życia;
• koordynacją szczepień z poziomu szkoły zajmuje się dyrektor szkoły lub osoba przez niego wskazana;
• Ministerstwo Zdrowia rekomenduje organizację szczepień co najmniej dwa razy w półroczu, pozwoli to na szczepienie pierwszą i drugą dawką szczepionki w ciągu roku szkolnego.
Więcej informacji dotyczących bezpłatnych szczepień przeciwko HPV znajduje się na stronie
https://www.gov.pl/web/zdrowie/hpv