Światowy Dzień FAS 2026
9 września obchodzony jest Światowy Dzień FAS czyli Płodowego Zespołu Alkoholowego.
Celem tego dnia jest zwrócenie uwagi na skutki spożywania alkoholu w czasie ciąży oraz przypomnienie, jak ważna jest profilaktyka i troska o zdrowie rozwijającego się dziecka.
Alkohol spożywany przez kobietę w ciąży może szczególnie wpływać na rozwój układu nerwowego, w tym mózgu, uszkadza także inne narządy, powodując cały szereg zaburzeń fizycznych, intelektualnych i behawioralnych często określanych jako FASD (spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych).
U osób dotkniętych FAS można zaobserwować m.in.:
- upośledzenie umysłowe (w różnym stopniu),
- opóźniony rozwój mowy, ograniczony zasób słów
- problemy z myśleniem abstrakcyjnym, przyczynowo - skutkowym
- zaburzenia koncentracji i pamięci
- impulsywność, nadpobudliwość
- zaburzenia wzrostu, niską masę urodzeniową
- nieproporcjonalną budowę ciała
- dysmorfię twarzy (krótkie szpary powiekowe, brak rynienki podnosowej, płaska cienka górna warga, mała głowa)
Nasilenie i rodzaj objawów FAS zależy od dawki wypijanego przez matkę alkoholu, momentu ciąży, w których doszło do ekspozycji, oraz od indywidualnych cech genetycznych matki i dziecka.
Dlatego warto pamiętać, że nie wszystkie osoby z FAS wyglądają i zachowują się w sposób, który pozwala rozpoznać zaburzenie. Trudności mogą być niewidoczne dla otoczenia. Z tego powodu osoby z FAS bywają niesprawiedliwie oceniane jako leniwe, nieodpowiedzialne, źle wychowane. Takie podejście może dodatkowo utrudniać ich funkcjonowanie.
Problemy wynikające z uszkodzenia układu nerwowego czyli m.in. z mową (czasami afazją),trudnościami w samoregulacji emocji, impulsywnością, pamięcią, myśleniem abstrakcyjnym, nie rozumienie norm i zasad społecznych wpływają na dysfunkcję
w relacjach interpersonalnych.
Wczesna diagnoza i odpowiednie wsparcie może znacząco ułatwiać codzienne funkcjonowanie osób z FAS. Ważna jest również współpraca rodziny, szkoły, specjalistów i innych osób z otoczenia.
Źródła: