Informacja geologiczna

Informacją geologiczną są:

  • dane geologiczne (wyniki bezpośrednich obserwacji i pomiarów uzyskanych w toku prowadzenia prac geologicznych),
  • próbki,
  • wyniki przetworzenia i interpretacji danych geologicznych oraz przeprowadzonych badań próbek, przedstawione w szczególności w dokumentacjach geologicznych oraz zapisanych na informatycznych nośnikach danych.

Zagadnienia związane z informacją geologiczną uregulowane są w:

  • ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U z 2017 r. poz. 2126, z późn. zm.), zwanej dalej PGG,
  • rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie korzystania z informacji geologicznej za wynagrodzeniem (Dz.U. Nr 292, poz. 1724),
  • rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2017 r. w sprawie gromadzenia i udostępniania informacji geologicznej (Dz.U. z 2017 r. poz. 2075),
  • rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie przekazywania informacji z bieżącego dokumentowania przebiegu prac geologicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 903).

 

Prawo do informacji geologicznej

Prawo do informacji geologicznej regulują przepisy o charakterze cywilnoprawnym. Dlatego w celu ustalenia podmiotu uprawnionego oraz zakresu uprawnień konieczne jest każdorazowo odwołanie się do przepisów prawa obowiązujących w dacie jego powstania oraz przepisów przejściowych.

Według obecnie obowiązujacych przepisów (stan prawny obowiązujący od 1 stycznia 2015 r.) prawo do informacji geologicznej przysługuje Skarbowi Państwa. Przepisy prawa przewidują jednak szczególne uprawnienia dla podmiotów, które poniosły koszt prac geologicznych. Zgodnie z art. 99 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze (PGG) ten, kto poniósł koszt prac prowadzonych na podstawie:

  • decyzji wydanych na podstawie ustawy (decyzja o udzieleniu koncesji lub decyzja o zatwierdzeniu projektu robót geologicznych) lub
  • zgłoszenia projektu robót geologicznych prowadzonych w celu wykorzystania ciepła Ziemi lub zbadania struktur geologicznych związanych z występowaniem złóż węglowodorów badań (badania geofizyczne)

i uzyskał informację geologiczną, ma prawo do nieodpłatnego korzystania z niej, a prawo to jest nieograniczone w czasie.

Podmiot ten przez okres 3 lat od dnia doręczenia decyzji zatwierdzającej dokumentację geologiczną lub od dnia przekazania dokumentacji geologicznej organowi ma prawo do wyłącznego korzystania z informacji geologicznej w celu ubiegania się o wykonywanie działalności w zakresie:

  • wydobywania kopalin ze złoża,
  • poszukiwania i rozpoznawania złóż węglowodorów oraz wydobywania węglowodorów ze złóż,
  • podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla,
  • w jakim wymagane jest pozwolenie wodnoprawne.

Jeżeli w okresie wyłączności podmiot uzyskał decyzję pozwalającą na prowadzenie działalności, o której mowa powyżej, prawo wyłączności przysługuje przez czas określony wskazany w decyzji oraz dodatkowo przez 2 lata od utraty jej mocy. Przedłużenie okresu wyłączności nie dotyczy jednak wykonywania działalności w zakresie:

  • wydobywania węglowodorów;
  • podziemnego składowania dwutlenku węgla.

W ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1133), zwanej dalej „nowelizacją” dokonano ujednolicenia liczenia terminów: prawa do pierwszeństwa w ustanowieniu prawa użytkowania górniczego (art. 15 ust. 3 PGG) oraz prawa do wyłącznego korzystania z informacji geologicznej (art. 99 ust. 3 PGG), które w obu przypadkach wynoszą 3 lata i są liczone, co do zasady - od dnia doręczenia decyzji zatwierdzającej dokumentację geologiczną.

Przepisy przejściowe

Ogólna zasada, że prawo do informacji geologicznej przysługuje Skarbowi Państwa obowiązuje od 1 stycznia 2002 r., jednakże od tego czasu zmieniały się przepisy dotyczące wyłączności korzystania z informamacji geologicznej. W poprzednim stanie prawnym (od 1 I 2002 r. do 31 XII 2014 r.) okres przysługiwania prawa do wyłącznego korzystania z informacji geologicznej wynosił 5 lat oraz był liczony od dnia utraty mocy decyzji, na podstawie której wykonano prace będące źródłem informacji geologicznej. Dlatego w stosunku do informacji geologicznej uzyskanej na podstawie koncesji na poszukiwanie i/lub rozpoznawanie albo decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych), które wygasły przed 1 stycznia 2015 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (zachowanie praw nabytych).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 nowelizacji (ustawa z dnia 11 lipca 2014 r., Dz.U. poz. 1133), jeżeli decyzja, na podstawie której wykonano prace będące źródłem informacji geologicznej, utraciła moc po 1 stycznia 2015 r. a przedsiębiorca przed tym terminem uzyskał decyzję zatwierdzającą dokumentację geologiczną złoża kopaliny, przysługuje mu wyłączne prawo do korzystania z informacji geologicznej w celu prowadzenia działalności, o której mowa w art. 100 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego, w okresie 5 lat od uzyskania decyzji zatwierdzającej dokumentację geologiczną złoża.

Jednocześnie w art. 17 ust. 2 nowelizacji przesądzono, że w przypadku gdy decyzja, na podstawie której wykonano prace będące źródłem informacji geologicznej, wygasła przed 1 stycznia 2015 r., a przedsiębiorca uzyskał decyzję zatwierdzającą dokumentację geologiczną złoża kopaliny lub dokumentację geologiczno-inwestycyjną złoża węglowodorów po tym terminie, okres przysługiwania prawa do wyłącznego korzystania z informacji geologicznej wynosi 5 lat, począwszy od daty wygaśnięcia mocy decyzji, na podstawie której wykonano prace geologiczne.

Informacja geologiczna pozyskana w okresie 1 luty 1989 r. - 1 stycznia 2012 r.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 i 2 Prawa geologicznego i górniczego:

  • do prawa do informacji geologicznej uzyskanego od dnia 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2011 r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 27, poz. 96, z późn. zm.), w brzmieniu wówczas obowiązującym, tj. prawo do informacji geologicznej przysługuje Skarbowi Państwa, a podmioty, które poniosły koszt wykonania prac geologicznych prowadzonych na mocy decyzji wydanych na podstawie ustawy, mają prawo do korzystania z informacji geologicznej,
  • do prawa do informacji geologicznej uzyskanego przed dniem 1 stycznia 2002 r. stosuje się art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze w brzmieniu obowiązującym przed zmianami wprowadzonymi z dniem 1 stycznia 2002 r., tj. prawo do informacji uzyskanych w wyniku prowadzenia prac geologicznych przysługuje temu, kto poniósł koszty ich wykonania. Przeniesienie przez przedsiębiorcę praw przysługujących mu do informacji uzyskanych w wyniku prowadzenia prac geologicznych wymaga zgody właściwego organu administracji geologicznej.

Minister Środowiska stoi na stanowisku, że wygaśnięcie prawa do wyłącznego korzystania z informacji geologicznej uzyskanego na podstawie art. 47 ust. 3 ustawy z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze nie powoduje utraty prawa do wykorzystania jej w postępowaniach o zatwierdzenie dokumentacji geologicznej lub o uzyskanie koncesji.

Informacja geologiczna pozyskana do 31 stycznia 1989 r.

Prawo do informacji geologicznej powstałej do 31 stycznia 1989 r. przynależy do Skarbu Państwa.

Przywołana regulacja art. 207 Prawa geologicznego i górniczego nie narusza uprawnień Skarbu Państwa w zakresie rozporządzania prawem do informacji geologicznej powstałej do 31 stycznia 1989 r. wynikających z art. 128 Kodeksu cywilnego, który przewidywał, że socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje niepodzielnie Państwu. Potwierdza to uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego (zasada prawna) z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie III CZP 38/91, (pub. OSNC 1991/10-12/118), zgodnie z którą „z chwilą wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 3, poz. 11) zniesiona została zasada, że jedynie Skarbowi Państwa może przysługiwać prawo własności mienia państwowego”, w wyniku czego państwowe osoby prawne uzyskały zdolność prawną w zakresie nabywania składników majątkowych na własność. Zmiana art. 128 k.c. dokonana tą ustawą nie spowodowała przekształcenia przysługujących państwowym osobom prawnym - z mocy przepisów kodeksu cywilnego i ustaw szczególnych - uprawnień do części mienia ogólnonarodowego, pozostających w ich zarządzie w dniu wejścia w życie wymienionej ustawy.

Sytuacje szczególne

Ze względu na przypadki likwidacji podmiotów gospodarczych, które jako jedyne uzyskały prawo do informacji geologicznej i nie przekazały innym podmiotom swojego prawa do wytworzonej informacji geologicznej, co powodowało, że tego typu informacja geologiczna, ze względów formalnych, nie mogła być przez nikogo wykorzystywana, ustawą z dnia 15 czerwca 2018 r. zmieniono art. 207 Prawa geologicznego i górniczego. Zgodnie z nowym zapisem (art. 207 pkt 3 PGG) w przypadku gdy podmiot, który nabył prawo do informacji geologicznej, został zlikwidowany bez rozstrzygnięcia o sukcesji prawa do informacji geologicznej lub gdy nie jest możliwe ustalenie podmiotu, któremu przysługuje to prawo, Skarb Państwa może rozporządzać tym prawem.

Obowiązek przekazywania informacji geologicznej

Przedsiębiorca ma obowiązek przekazywania informacji geologicznej w przypadku posiadania:

  • koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie złoża kopalin,
  • koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania CO2,
  • koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węglowodorów oraz wydobywanie węglowodorów ze złoża,
  • decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych,
  • zgłoszenia organowi projektu robót geologicznych (rozpoznanie budowy głębokiego podłoża lub badania geofizyczne).

Ustawodawca przewidział, że dla strategicznych z punktu widzenia interesów państwa prac geologicznych przedsiębiorcy będą zobowiązani do przekazywania państwowej służbie geologicznej próbek i danych geologicznych, tj. w przypadku:

  • poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2 Prawa geologicznego i górniczego (PGG),
  • poszukiwania lub rozpoznawania kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla,
  • wykonania otworów wiertniczych służących rozpoznaniu budowy głębokiego podłoża,
  • wykonania regionalnych badań budowy geologicznej kraju,
  • określania warunków hydrogeologicznych oraz geologiczno-inżynierskich dla potrzeb: podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów lub podziemnego składowania dwutlenku węgla.

W przypadku wykonywania robót geologicznych w celu poszukiwania i rozpoznawania złóż węglowodorów na przedsiębiorcy ciąży dodatkowy obowiązek bieżącego przekazywania danych geologicznych organowi koncesyjnemu.

Zakres przekazywania próbek określa odpowiednia koncesja lub decyzja zatwierdzająca projekt robót geologicznych.

Ustawa określa terminy:

  • 14 dni – na przekazanie danych geologicznych oraz wyników badania próbek,
  • 60 dni – na przekazanie próbek geologicznych.

Przekazywanie informacji geologicznej (dane i wyniki badań) przekazywane są w formie papierowej oraz elektronicznej.

Ustawa nakłada na przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie wydobywania węglowodorów obowiązek przekazywania organowi koncesyjnemu (Ministerstwu Środowiska) oraz państwowej służbie geologicznej bieżących parametrów wydobywania węglowodorów ze złoża w terminie 14 dni od dnia ich uzyskania w zakresie, formatach i trybie określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie przekazywania informacji z bieżącego dokumentowania przebiegu prac geologicznych.

Informatyczne nośniki danych, na których powinny być przekazywane informacje z bieżącego dokumentowania przebiegu prac geologicznych:

  • dyski twarde,
  • CD / DVD,
  • urządzenie przenośne zawierające pamięć typu Flash EEPROM - pamięć USB (inaczej nazwana: pendrive, USB Flash Drive),
  • taśmy magnetyczne w standardzie LTO.

Struktury zbiorów danych podlegających przekazaniu zostały określone w pliku xls (link do pobrania u dołu strony).

Gromadzenie informacji geologicznej

Informacja geologiczna jest gromadzona w archiwach przez organy administracji geologicznej (Ministra Środowiska, marszałków województwa oraz starostów). W przypadku materiałów gromadzonych przez Ministra Środowiska, są one dostępne w archiwum prowadzonym przez Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy (PIG-PIB).

Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, pełniąc zadania państwowej służby geologicznej, prowadzi, pod nazwą Narodowe Archiwum Geologiczne, centralne archiwum geologiczne oraz archiwa, w których są przechowywane próbki trwałego przechowywania pochodzące z robót geologicznych związanych z poszukiwaniem i rozpoznawaniem kopalin objętych prawem własności górniczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (złoża węglowodorów, węgla kamiennego, metanu występującego jako kopalina towarzysząca, węgla brunatnego, rud metali z wyjątkiem darniowych rud żelaza, metali w stanie rodzimym, rud pierwiastków promieniotwórczych, siarki rodzimej, soli kamiennej, soli potasowej, soli potasowo-magnezowej, gipsu i anhydrytu, kamieni szlachetnych).

Udostępnianie informacji geologicznej

Zgodnie z art. 98 ust. Prawa geologicznego i górniczego (PGG) organy administracji geologicznej oraz państwowa służba geologiczna gromadzą i udostępniają informację geologiczną zgromadzoną w prowadzonych przez nie archiwach.

Szczegółowe zasady udostępniania informacji geologicznej reguluje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2011 r. w sprawie gromadzenia i udostępniania informacji geologicznej (Dz.U. Nr 282, poz. 1657). Akt ten wprowadza dwie formy zapoznania się z informacją geologiczną:

  1. WGLĄD – możliwość nieodpłatnego zapoznania się ze zgromadzoną informacją geologiczną, bez prawa dokonywania reprodukcji, odpisu, odrysu, wydruku, fotokopii lub kopii w postaci elektronicznej dokumentów i zbiorów danych, a także bez prawa pobierania próbek,
  2. UDOSTĘPNIENIE – możliwość wykonania reprodukcji, odpisu, odrysu, wydruku, fotokopii lub kopii w postaci elektronicznej dokumentów i zbiorów danych oraz pobrania próbek geologicznych.

Wgląd i udostępnienie następuje na wniosek zainteresowanego podmiotu, skierowany do właściwego organu administracji geologicznej lub PIG-PIB, w którym określa się:

  • dane zainteresowanego podmiotu,
  • nazwę dokumentu, zbioru danych lub informacje zawarte w metryce próbki, której dotyczy wniosek,
  • sposób udostępnienia informacji geologicznej,
  • cel wykorzystania informacji geologicznej.

W przypadku, gdy przedmiotem udostępnienia są:

  1. dane geologiczne (dotyczących kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2 PGG, z otworów wiertniczych służących rozpoznaniu budowy głębokiego podłoża lub wykonania regionalnych badań budowy geologicznej kraju oraz stanowiących wyniki pomiarów geofizycznych),
  2. próbki geologiczne,
  3. dokumentacje geologiczne, które mają być wykorzystane w celu wykonywania działalności w zakresie: wydobywania kopalin ze złóż, poszukiwania i rozpoznawania węglowodorów oraz wydobywania węglowodorów, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla, w jakim wymagane jest pozwolenie wodnoprawne,

konieczne jest dołączenie do wniosku umowy o korzystanie z informacji geologicznej za wynagrodzeniem zawartej ze Skarbem Państwa reprezentowanym przez odpowiednio: Ministra Środowiska lub marszałka województwa.

Natomiast w przypadku, gdy wyłączne prawo do korzystania z informacji geologicznej określonej we wniosku przysługuje podmiotom innym niż Skarb Państwa, do wniosku o udostępnienie dołącza się pisemną zgodę podmiotu, któremu takie prawo przysługuje.

Nie podlega wglądowi ani udostępnieniu informacja geologiczna pochodząca z bieżącego dokumentowania przebiegu robót geologicznych i ich wyników do czasu zakończenia działalności będącej źródłem tej informacji.

Za udostępnienie informacji geologicznej pobierana jest opłata uwzględniającą koszty utrwalenia i przekazania informacji, z zastrzeżeniem możliwości odstąpienia od pobierania opłat w sytuacji, gdy koszty pobrania i zaksięgowania opłaty byłyby wyższe niż opłata uiszczana z tego tytułu. Za udostępnienie informacji geologicznej wymagającej dodatkowego przetworzenia pobierana jest opłata  uwzględniająca koszty przetworzenia, przygotowania, utrwalenia i przekazania informacji w określony sposób lub określonej formie.

Organy administracji geologicznej oraz państwowa służba geologiczna są obowiązane udostępniać nieodpłatnie zgromadzone informacje geologiczne organom administracji publicznej w zakresie niezbędnym do wykonania ich zadań ustawowych. Udostępnione informacje nie mogą być wykorzystywane w celach komercyjnych ani przekazywane innym podmiotom.

Rozporządzanie prawem do korzystania z informacji geologicznej

Zgodnie z art. 100 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego (PGG) korzystanie z informacji geologicznej, do której prawa przysługują Skarbowi Państwa, jest nieodpłatne, za wyjątkiem korzystania z:

- dokumentacji geologicznej lub podobnych opracowań w celu wykonywania działalności w zakresie:

  • wydobywania kopalin ze złóż,
  • poszukiwania i rozpoznawania złóż węglowodorów oraz wydobywania węglowodorów ze złóż,
  • podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji,
  • podziemnego składowania odpadów,
  • podziemnego składowania dwutlenku węgla,
  • w jakim wymagane jest pozwolenie wodnoprawne

- próbek geologicznych, jeżeli jest związane z badaniem powodującym uszkodzenie, zniszczenie lub zużycie próbki, bez względu na cel korzystania;

- danych geologicznych dotyczących:

  • kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2 PGG,
  • z otworów wiertniczych służących rozpoznaniu budowy głębokiego podłoża
  • wykonania regionalnych badań budowy geologicznej kraju,
  • stanowiących wyniki pomiarów geofizycznych.

Każdy, kto jest zainteresowany nabyciem prawa do korzystania z informacji geologicznej, do której prawo przysługuje Skarbowi Państwa, powinien złożyć wniosek do:

  1. marszałka województwa – w celu prowadzenia działalności w zakresie, w jakim wymagane jest pozwolenie wodnoprawne lub
  2. Ministra Środowiska – w pozostałych przypadkach.

Podstawę określenia wynagrodzenia za korzystanie z informacji geologicznej stanowi wycena określająca koszty projektowania, wykonywania i dokumentowania prac geologicznych sfinansowana przez podmiot ubiegający się o korzystanie z tej informacji. Jeżeli wycena ma stanowić podstawę do określenia wynagrodzenia za korzystanie z informacji w zakresie wydobywania kopalin ze złóż, mogą ją wykonywać wyłącznie osoby posiadające kwalifikacje do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi stwierdzone w kategorii odpowiadającej rodzajowi wycenianej informacji geologicznej.

Przed zawarciem umowy - w celu wykonywania działalności, o której mowa w art. 100 ust. 2 PGG - Skarb Państwa, w imieniu którego działa Minister Środowiska:

  1. występuje do organu koncesyjnego o wydanie opinii w sprawie złożonego wniosku,
  2. zleca wykonanie weryfikacji wyceny informacji geologicznej,
  3. może zwrócić ją do poprawienia - w przypadku gdy wycena wynagrodzenia posiada istotne wady.

Powyższe czynności wpływają bezpośrednio na czas rozpoznania sprawy, dlatego należy je uwzględnić przy składaniu wniosku o nabycie prawa do korzystania z informacji geologicznej.

Rozporządzenie informacją geologiczną, do której prawa przysługują Skarbowi Państwa, następuje wyłącznie na czas oznaczony.

Wpływy z tytułu rozporządzania prawem do informacji geologicznej należącej do Skarbu Państwa stanowią dochód budżetu państwa. Należności z tytułu umów zawartych przez Ministra Środowiska należy wpłacać na następujący numer rachunku:

Bank: Narodowy Bank Polski O/O Warszawa
Nr konta: 07 1010 1010 0006 3522 3100 0000
BIC: NBPL PLPW
Tytułem: Informacja geologiczna – Umowa nr ……….…………………….

Na podmioty, które zawarły ze Skarbem Państwa umowy o korzystanie z informacji geologicznej za wynagrodzeniem, zostały nałożone obowiązki przekazywania dokumentów istotnych z punktu widzenia warunków umowy, w szczególności dotyczy to ostatecznych decyzji o udzieleniu lub zmianie koncesji, pod rygorem naliczenia kary umownej. W celu wypełnienia tego obowiązku konieczne jest przekazanie bezpośrednio przez przedsiębiorców dokumentów do Ministerstwa Środowiska (przekazania przez organ koncesyjny decyzji według rozdzielnika nie traktuje się jako wypełnienia obowiązku ciążącego na korzystającym z informacji geologicznej).

Natomiast w przypadku umów zawieranych przez marszałków województw należności z tytułu rozporządzania informacją geologiczną powinny być wpłacane na rachunek marszałków województwa. Organy te po potrąceniu 5% dochodów powinny pozostałą kwotę przekazać na rachunek właściwych wojewodów na podstawie art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tj. Dz.U. z 2010 r., Nr 80, poz. 526, z późn. zm.) źródłem dochodów własnych województwa (jako jednostki samorządu terytorialnego) jest 5% dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawowo.

xls Struktury zbiorów danych podlegających przekazaniu

0.09MB

Article List

Metrics

Informacje o publikacji dokumentu
Opublikowano: 31.12.2018 13:09
Osoba publikująca: Agata Kubel-Grabau
Zmodyfikowano: 31.12.2018 13:09
Osoba modyfikująca: Agata Kubel-Grabau