Zespół do spraw Sygnalistów Biura RPO

Od 27 grudnia 2024 r. RPO przyjmuje zgłoszenia zewnętrzne od sygnalistów. RPO zakwalifikował 19 zgłoszeń jako zgłoszenia zewnętrzne w rozumieniu ustawy o ochronie sygnalistów. Te zgłoszenia są przekazywane organom publicznym właściwym do podjęcia działań następczych. Podsumowanie pierwszego miesiąca obowiązywania ustawy o ochronie sygnalistów w pełnym zakresie.

Organ publiczny do 31 marca powinien przekazać Rzecznikowi Praw Obywatelskich sprawozdanie zawierające dane statystyczne dotyczące zgłoszeń zewnętrznych za rok poprzedni. Sprawozdanie za rok 2024 może zostać sporządzone zbiorczo ze sprawozdaniem za rok 2025.

Prawidłowe wskazanie organu właściwego do podjęcia danej sprawy jest jednym z największych praktycznych wyzwań związanych ze stosowaniem ustawy o ochronie sygnalistów. Definicje organu publicznego i działań następczych w ustawie są bardzo szerokie i mogą stwarzać trudności z ich trafną interpretacją. Zespół do spraw Sygnalistów opracował odpowiedzi na pytania dotyczące przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych przez organy publiczne.

Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Ministra Nauki w sprawie przewodniczącej związku zawodowego w Uniwersytecie Szczecińskim, której dane, po zgłoszeniu przez nią ewentualnych nieprawidłowości w uczelni, resort ujawnił. Miało to doprowadzić do podjęcia wobec niej działań odwetowych.

Rzecznik Praw Obywatelskich zaczął realizować swoje kompetencje w zakresie przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych. Zgłoszenia zewnętrzne dotyczące naruszenia prawa są przyjmowane wyłącznie przez przygotowane do tego celu kanały.

11 grudnia 2024 r. w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich odbył się webinar "Przyjmowanie zgłoszeń zewnętrznych - nowe wyzwanie dla organów publicznych".

Zgodnie z ustawą o ochronie sygnalistów, Rzecznik Praw Obywatelskich swoje kompetencje w zakresie przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych zacznie realizować od dnia 25 grudnia 2024 roku.

Rzecznik Praw Obywatelskich przekazał Senatowi dodatkowe uwagi do ustawy o sygnalistach. Mogłyby się one przyczynić się do usprawnienia wykonywania nowych obowiązków nakładanych na Rzecznika w związku z procedurą rozpatrywania zgłoszeń zewnętrznych oraz zapewnienia zgodności przepisów karnych ustawy z systematyką prawa karnego

Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek przedstawił najważniejsze uwagi do rządowego projektu ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa - tzw. ustawy o ochronie sygnalistów.

25 września 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów, która jest implementacją unijnej dyrektywy w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii.