Informacja o wydawaniu zaświadczeń ofiarom tortur lub gwałtu
09.03.2026
Od 5 marca 2026 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dla beneficjentów ochrony czasowej, posiadających numer PESEL ze statusem UKR, którzy byli ofiarami tortur lub gwałtu wydaje zaświadczenia potwierdzające ww. okoliczność. Beneficjenci ochrony czasowej, którzy w związku z napaścią Rosji na Ukrainę są ofiarami tortur lub gwałtu, w celu wydania zaświadczenia potwierdzającego taką okoliczność, powinni do wniosku o wydanie zaświadczenia załączyć wszelką posiadaną na ten temat dokumentację, m.in. medyczną, sądową oraz informacje dotyczące zgłoszenia ww. faktów do organów ścigania.
Zgodnie z prawem międzynarodowym określenie "tortury" oznacza każde działanie, którym jakiejkolwiek osobie umyślnie zadaje się ostry ból lub cierpienie, fizyczne bądź psychiczne, w celu uzyskania od niej lub od osoby trzeciej informacji lub wyznania, w celu ukarania jej za czyn popełniony przez nią lub osobę trzecią albo o którego dokonanie jest ona podejrzana, a także w celu zastraszenia lub wywarcia nacisku na nią lub trzecią osobę albo w jakimkolwiek innym celu wynikającym z wszelkiej formy dyskryminacji, gdy taki ból lub cierpienie powodowane są przez funkcjonariusza państwowego lub inną osobę występującą w charakterze urzędowym lub z ich polecenia albo za wyraźną lub milczącą zgodą. Określenie to nie obejmuje bólu lub cierpienia wynikających jedynie ze zgodnych z prawem sankcji, nieodłącznie związanych z tymi sankcjami lub wywołanych przez nie przypadkowo.
Jednocześnie zgodnie z Kodeksem karnym zgwałcenie, polega na doprowadzeniu innej osoby do obcowania płciowego przy użyciu przemocy, groźby bezprawnej lub podstępu, a na mocy nowelizacji z 28.06.2024 r. dodano nowy wariant zachowania się sprawcy w postaci doprowadzenia do obcowania płciowego w inny sposób mimo braku zgody drugiej osoby.
Podstawa prawna: art. 217 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ) w zw. z art. 112c ust. 4 pkt 2 lit a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 223 z późn. zm.), Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 10 grudnia 1984 r. (Dz.U.1989 r. nr 63 poz. 378), art. 197 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 383 z późn. zm.).