Urząd do Spraw Cudzoziemców

Kwestie dotyczące małoletnich bez opieki ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej regulują:

• ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
  oraz
• ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony organ Straży Granicznej, który przyjął od małoletniego bez opieki deklarację zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, występuje do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce pobytu małoletniego z wnioskiem ustanowienie kuratora do reprezentowania go w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, przekazania do innego państwa członkowskiego na podstawie rozporządzenia 604/2013, udzielenia pomocy socjalnej oraz udzielenia pomocy w dobrowolnym powrocie do kraju pochodzenia, a także złożenia wniosku o udzielenie pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji, o którym mowa w art. 91 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1214 i 1302), oraz reprezentowania go w postępowaniu przed sądem administracyjnym w tych sprawach oraz umieszczenie małoletniego w pieczy zastępczej (art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ). Sąd ustanawia kuratora niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni.

W imieniu małoletniego wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej składa kurator albo przedstawiciel organizacji międzynarodowej lub pozarządowej zajmującej się udzielaniem pomocy cudzoziemcom, w tym pomocy prawnej, jeżeli na podstawie indywidualnej oceny sytuacji małoletniego bez opieki organizacja ta uzna, że może on potrzebować takiej ochrony
( art.26 ust.2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej).

Organ Straży Granicznej, który przyjął deklarację małoletniego bez opieki o zamiarze złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej lub wniosek małoletniego bez opieki o udzielenie ochrony międzynarodowej albo, któremu inne państwo członkowskie przekazało małoletniego bez opieki na podstawie rozporządzenia 604/2013 doprowadza małoletniego bez opieki do rodziny zastępczej zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego lub placówki opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego.

Małoletni bez opieki przebywa w rodzinie zastępczej zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego do czasu wydania orzeczenia przez sąd opiekuńczy, który zgodnie z art. 61 ust. 7 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozpoznaje wniosek o umieszczenie małoletniego w pieczy zastępczej niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 10 dni.

Zgodnie z art. 63 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej koszty pobytu małoletniego bez opieki w rodzinie zastępczej zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego oraz koszty opieki medycznej, od dnia złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej do zakończenia postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej decyzją ostateczną, są finansowane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, ze środków będących w dyspozycji Szefa Urzędu.

Opieka medyczna i psychologiczna dla małoletnich cudzoziemców bez opieki przebywających w placówkach opiekuńczo – wychowawczych realizowana jest w miejscowości, na terenie której znajduje się placówka.