Urząd do Spraw Cudzoziemców

Międzynarodowy Rejestr Szkód dla Ukrainy rozpoczął przyjmowanie wniosków od osób, które przemieściły się poza granice Ukrainy w wyniku pełnoskalowej inwazji Federacji Rosyjskiej, która rozpoczęła się cztery lata temu – 24 lutego 2022 roku.

Nowa kategoria A1.2 (Przymusowe przesiedlenie poza granice Ukrainy) umożliwia składanie wniosków o odszkodowanie osobom, które zostały zmuszone do opuszczenia swoich domów i wyjazdu za granicę lub które nie mogły powrócić do Ukrainy w następstwie agresji Federacji Rosyjskiej. Osoby, które otrzymały ochronę czasową lub ochronę międzynarodową w Polsce lub w innym państwie w wyniku pełnoskalowej inwazji, będą dla celów tej kategorii uznawane za osoby przymusowo przesiedlone poza granice Ukrainy. Osoby, które nie posiadają oficjalnego statusu, będą musiały przedstawić inne dowody potwierdzające fakt przymusowego przesiedlenia.

Dla milionów ludzi wojna oznacza długotrwałą rozłąkę z domem, rozpad życia rodzinnego oraz znaczne obciążenia psychiczne. Otwarcie kategorii A1.2 pozwala poszkodowanym ubiegać się o zadośćuczynienie za szkodę niematerialną poniesioną w wyniku przymusowego przesiedlenia poza granice Ukrainy.
Kategoria A1.2 jest piętnastą kategorią otwartą przez międzynarodowy Rejestr Szkód dla Ukrainy. Osoby poszkodowane w wyniku pełnoskalowej inwazji Federacji Rosyjskiej mogą również składać wnioski w ramach innych, już dostępnych kategorii, które obejmują między innymi: utratę lub zniszczenie mieszkania, obrażenia ciała, śmierć lub zaginięcie członków rodziny, przemoc seksualną związaną z konfliktem oraz inne poważne szkody. Obecnie kategorie te są dostępne dla obywateli Ukrainy, a w przyszłości staną się dostępne także dla osób o innym obywatelstwie.
Wnioski o odszkodowanie złożone we wszystkich kategoriach, o ile spełnią wymogi formalne, zostaną przekazane do rozpatrzenia przez przyszłą Komisję ds. Roszczeń, która ma podejmować decyzje w przedmiocie wysokości należnego odszkodowania. 

Polska jest aktywnym uczestnikiem międzynarodowego Rejestru Szkód dla Ukrainy i wraz z 43 innymi państwami oraz Unią Europejską wchodzi w skład Konferencji Uczestników Rejestru. W grudniu 2025 roku 35 państw oraz Unia Europejska podpisały Konwencję o ustanowieniu Komisji ds. Roszczeń. Obecnie trwają procedury niezbędne do rozpoczęcia jej prac. Jest to część skoordynowanych międzynarodowych wysiłków prowadzonych pod auspicjami Rady Europy, mających na celu zapewnienie odpowiedzialności Federacji Rosyjskiej za agresję przeciwko Ukrainie.

Aby dowiedzieć się więcej, odwiedź stronę Rejestru: https://rd4u.coe.int/uk/submit-a-claim