Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki w Bydgoszczy

Obchody rozpoczęły się w Brdyujściu, przy pomniku poświęconym marynarzom Oddziału Wydzielonego „Wisła”. Delegacje złożyły wieńce, oddając hołd obrońcom Polski z 1939 roku. Miejsce uroczystości ma szczególne znaczenie: to właśnie port w Brdyujściu był przed wybuchem wojny bazą oddziału, z której jego jednostki wyruszyły do walk na Wiśle.

Następnie uczestnicy udali się drogą wodną na Rybi Rynek i przeszli na Stary Rynek, gdzie odbyła się główna część obchodów z udziałem wojskowej asysty honorowej Kompanii Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej RP oraz Orkiestry Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Arkadiusz Marchewka, parlamentarzyści, I Wicewojewoda Kujawsko-Pomorski Piotr Hemmerling, przedstawiciele samorządu oraz instytucji związanych z gospodarką wodną i żeglugą.

Żegluga śródlądowa jest bardzo ważna częścią naszej gospodarki. Transportuje towary, ludzi, łączy regiony. Dzisiaj po raz pierwszy w Dniu Marynarza Rzecznego spotykamy się w Bydgoszczy - mieście, które ma szczególne znaczenie dla polskiej żeglugi śródlądowej. To właśnie tutaj przebiega międzynarodowa droga wodna E70, która łączy zachodnią i wschodnią Europę.

- mówił Arkadiusz Marchewka, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury

Dzień Marynarza Rzecznego nawiązuje do przedwojennych tradycji polskiej żeglugi śródlądowej i Marynarki Wojennej. W Bydgoszczy historia ta ma szczególne znaczenie. Położenie nad Brdą i Wisłą przez lata wpływało na rozwój miasta, jego gospodarkę i znaczenie transportowe, a pamięć o marynarzach rzecznych pozostaje ważnym elementem lokalnego dziedzictwa.

Oddajemy hołd wszystkim ludziom rzeki - tym, którzy przez dziesięciolecia parowali na Wiśle, Brdzie, Noteci, Drwęcy, czy Kanale Bydgoskim. Tym, którzy przewozili towary, prowadzili jednostki dbali o bezpieczeństwo żeglugi i przekazywali młodszym pokoleniom wiedzę o rzece, bo nasze województwo jest szczęśliwie obdarzone wodą - podkreślił Wicewojewoda.

-podkreślił Piotr Hemmerling, I Wicewojewoda Kujawsko-Pomorski

Historia Oddziału Wydzielonego „Wisła” jest nierozerwalnie związana z Bydgoszczą. Jednostkę utworzono pod koniec marca 1939 roku poprzez wydzielenie części sił Flotylli Rzecznej Marynarki Wojennej w Pińsku. Jej zadaniem była obrona strategicznej linii Wisły przed spodziewaną agresją niemiecką. Od 6 lipca 1939 roku główną bazą wojenną oddziału był port w Brdyujściu, gdzie marynarze stacjonowali na jednostkach pływających i organizowali zaplecze operacyjne.

Podczas kampanii wrześniowej Oddział Wydzielony „Wisła” podlegał operacyjnie Armii „Pomorze”. Już 2 września jednostki stacjonujące w Brdyujściu uczestniczyły w obronie strategicznego mostu fordońskiego przed nalotami Luftwaffe. Dzień później marynarze wspierali ewakuację i przeprawę przez Wisłę oddziałów 2 Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich, a w kolejnych dniach osłaniali przeprawy i mosty na Wiśle.

Po zakończeniu oficjalnej części na Starym Rynku uczestnicy przeszli na Rybi Rynek. Tam odbyła się parada statków oraz wielobój rzeczny, które połączyły historyczny charakter obchodów ze współczesną tradycją środowisk związanych z żeglugą i rzeką. Obecność jednostek pływających w centrum miasta była także symbolicznym przypomnieniem o roli, jaką Brda i Wisła odgrywają w historii Bydgoszczy.

O znaczeniu tej historii przypomina również pomnik Oddziału Wydzielonego „Wisła” w Brdyujściu, odsłonięty w 2019 roku dokładnie w miejscu, z którego osiem dekad wcześniej marynarze wyruszali do walk na Wiśle. Dziś jest on jednym z najważniejszych bydgoskich miejsc pamięci związanych z historią marynarki rzecznej.

Obchody Dnia Marynarza Rzecznego łączą wojskowy ceremoniał, pamięć o uczestnikach kampanii wrześniowej oraz tradycje żeglugi śródlądowej. Przypominają jednocześnie o mniej znanym, ale ważnym rozdziale historii Bydgoszczy - miasta, którego rozwój i tożsamość od stuleci pozostają związane z wodą.