Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki w Bydgoszczy

Projekt powstał z inicjatywy Ministerstwa Cyfryzacji, a realizowany jest przez NASK – Państwowy Instytut Badawczy. Jego celem jest praktyczne wsparcie osób starszych w korzystaniu z internetu, e-usług publicznych i narzędzi cyfrowych, które coraz częściej są elementem codziennego życia.

- Nie ma nowoczesnego państwa bez cyfrowego włączenia wszystkich obywateli. Dlatego konsekwentnie rozwijamy programy, które pomagają seniorom bezpiecznie i pewnie odnaleźć się w świecie nowych technologii. eFajfy to praktyczna nauka, dzięki której internet staje się narzędziem ułatwiającym codzienne życie – od kontaktu z urzędem i lekarzem, po rozmowę z rodziną czy bezpieczne zakupy online. To inwestycja w samodzielność, bezpieczeństwo i jakość życia starszego pokolenia

– podkreślił Wiceminister Paweł Olszewski.

- Najważniejsze w tym projekcie jest to, że uczymy konkretnych rzeczy, które dają seniorom większą samodzielność: jak bezpiecznie skontaktować się z bliskimi, sprawdzić sprawę urzędową, skorzystać z Internetowego Konta Pacjenta czy nie dać się oszustom. Cyfryzacja ma sens wtedy, gdy ułatwia codzienne życie, a nie tworzy kolejną barierę

– zaznaczył Wojewoda Michał Sztybel.

Wykluczenie cyfrowe osób starszych to realne wyzwanie. Według danych GUS największą skalę tego zjawiska obserwujemy wśród mieszkańców Polski w wieku 65–74 lata. Aż 32% osób z tej grupy nigdy nie korzystało z internetu, a 88% nie posiada nawet podstawowych kompetencji cyfrowych.

Dane Eurostatu również pokazują skalę problemu. W Polsce, w grupie wiekowej 55–64 lata, podstawowe lub wyższe umiejętności cyfrowe posiada tylko jedna osoba na cztery. Dla porównania, w Holandii i Finlandii takie kompetencje ma trzech na czterech mieszkańców w tej grupie wiekowej. Średnia unijna wynosi 44%, czyli o 20 punktów procentowych więcej niż w Polsce.

Dlatego eFajfy koncentrują się nie tylko na samej obsłudze komputera czy telefonu, ale przede wszystkim na tym, jak bezpiecznie i świadomie korzystać z internetu w codziennych sytuacjach.

Szkolenia będą bezpłatne i prowadzone w małych, maksymalnie 20-osobowych grupach. Każdy uczestnik będzie miał dostęp do laptopa lub tabletu, aby od razu ćwiczyć omawiane zagadnienia. Jedno szkolenie potrwa 180 minut, a zajęcia poprowadzą trenerzy przeszkoleni przez NASK.

Program obejmuje m.in.:

• pierwsze kroki z technologią, w tym zakładanie konta e-mail, instalowanie komunikatorów i swobodniejsze poruszanie się po internecie;
• korzystanie z profilu zaufanego, aplikacji mObywatel, Internetowego Konta Pacjenta oraz e-usług publicznych;
• podstawy bezpieczeństwa w sieci, w tym tworzenie silnych haseł, aktualizowanie sprzętu i oprogramowania oraz korzystanie z programów antywirusowych;
• rozpoznawanie phishingu oraz metod oszustw „na wnuczka” i „na policjanta”;
• budowanie pewności siebie w korzystaniu z internetu przy codziennych sprawach, takich jak kontakt z rodziną, zakupy, rozrywka czy dostęp do informacji.

Co najmniej połowa szkoleń odbędzie się w sanatoriach. Pozostałe zostaną zorganizowane m.in. w klubach seniora, domach kultury, domach dziennego pobytu, centrach aktywności senioralnej i uniwersytetach trzeciego wieku.

To ważne założenie projektu: wsparcie ma docierać do miejsc, z których seniorzy już korzystają. Dzięki temu udział w szkoleniu ma być prostszy, bardziej dostępny i mniej stresujący.

eFajfy są kontynuacją działań pilotażowych realizowanych przez Ministerstwo Cyfryzacji i NASK-PIB w 2025 roku. W pilotażu przeszkolono 1015 seniorów w 76 sanatoriach. Zebrane doświadczenia pozwoliły przygotować program gotowy do realizacji w większej skali.

Ważną częścią projektu jest ochrona seniorów przed oszustwami internetowymi. Uczestnicy dowiedzą się, jak rozpoznawać fałszywe wiadomości, podejrzane linki, próby wyłudzenia danych oraz mechanizmy manipulacji wykorzystywane przez przestępców.

To szczególnie istotne, ponieważ wiele spraw - od kontaktu z administracją, przez bankowość, po informacje o zdrowiu - coraz częściej odbywa się online. Umiejętność bezpiecznego korzystania z internetu przekłada się więc bezpośrednio na samodzielność, spokój i większą kontrolę nad codziennymi sprawami.

Projekt eFajfy jest finansowany ze środków Ministerstwa Cyfryzacji.