Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki w Bydgoszczy

Zbrodnia Katyńska to masowy mord dokonany w 1940 roku przez sowieckie NKWD na blisko 22 tysiącach polskich obywateli, głównie oficerach Wojska Polskiego, policjantach i przedstawicielach inteligencji. Egzekucje przeprowadzono m.in. w Katyniu, Charkowie i Twerze na podstawie decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku. Przez wiele lat Związek Radziecki zaprzeczał swojej odpowiedzialności, przypisując ją Niemcom. Oficjalne przyznanie się do winy nastąpiło dopiero w 1990 roku. W 2007 r. Sejm RP ustanowił 13 kwietnia Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. 

W niedzielnych wydarzeniach uczestniczyli Wojewoda Kujawsko-Pomorski Michał Sztybel, Wicemarszałek Województwa Zbigniew Ostrowski, Zastępczyni Prezydenta Anna Zofia Mackiewicz wraz z Wiceprzewodniczącym Rady Miasta Bydgoszczy Lechem Zagłobom Zyglerem, a także Dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku dr Marek Szymaniak i Naczelnik Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej Edyta Cisewska oraz Prezes Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Bydgoszczy Magdalena Wolska, a także przedstawiciele służb mundurowych, środowisk edukacyjnych i mieszkańcy regionu.

Niedzielne uroczystości rozpoczęła msza święta w intencji ofiar w kościele Świętych Polskich Braci Męczenników, której przewodniczył biskup Krzysztof Włodarczyk . Po nabożeństwie uczestnicy uroczystości zgromadzili się przy Pomniku Ofiar Katynia, gdzie ceremonię rozpoczęło odśpiewanie hymnu państwowego. Nie zabrakło także apelu pamięci, salwy honorowej oraz złożenia kwiatów.

Wojewoda Michał Sztybel w swoim przemówieniu podkreślił znaczenie pielęgnowania pamięci o Zbrodni Katyńskiej jako istotnego elementu tożsamości narodowej.

Jeżeli naród traktujemy jako organizm, to chciano złamać narodowi kręgosłup. Chciano, aby ten naród już nie stał prosto. Zamordowano elitę, zamordowano tych, którzy mieli prowadzić Polskę do lepszych czasów. Zresztą podobną próbę i podobny ból, chociaż oczywiście w odpowiednich skali, przeżywaliśmy podczas tragedii smoleńskiej, gdy nasi przedstawiciele lecieli oddać hołd tym zamordowanym.

- mówił Wojewoda podkreślając, że dziś wspominamy nie tylko tych, którzy zginęli w 1940 roku, ale też wszystkich, którzy przez lata walczyli o ujawnienie prawdy - badaczy, dziennikarzy, członków Rodzin Katyńskich, polityków i zwykłych obywateli.

W trakcie uroczystości przypomniano także o lokalnym wymiarze zbrodni – wśród ofiar byli również mieszkańcy Kujaw i Pomorza. Przywołano postacie amerykańskich oficerów – ppłk. Johna H. Van Vlieta Jr. i kpt. Donalda B. Stewarta, którzy jako jeńcy w oflagu 64 w podbydgoskim Szubinie zostali przewiezieni przez Niemców na miejsce ekshumacji w Katyniu.

Od lat przy Pomniku Ofiar Katynia, przy kościele Świętych Polskich Braci Męczenników, gromadzą się mieszkańcy, by oddać hołd ofiarom Zbrodni Katyńskiej, z których wielu wywodziło się z naszej ziemi kujawskiej i pomorskiej.

Organizatorami wydarzenia są Wojewoda Kujawsko-Pomorski Michał Sztybel, Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego Piotr Całbecki, Prezydent Miasta Bydgoszczy Rafał Bruski, Naczelnik Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej Edyta Cisewska , Prezes Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Bydgoszczy Magdalena Wolska.

W Toruniu na Placu 4 czerwca 1989 roku przy Dębach Katyńskich odbyły się uroczyste obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej oraz 83. rocznicy jej ujawnienia, w których uczestniczył Wicewojewoda Michał Koniuch.

Przy okazji uroczystości zaprezentowana została wystawa planszowej  "Ostatni Przystanek Charków 1940-2025", przygotowana przez Kujawsko-Pomorskie Centrum Dziedzictwa. Ekspozycja poświęcona jest pamięci polskich oficerów, funkcjonariuszy służb państwowych oraz przedstawicieli inteligencji, zamordowanych wiosną 1940 roku przez sowiecką policję polityczną. 

W Strzelcach pod honorowym patronatem wojewody Kujawsko-Pomorskiego Michała Sztybla w Szkole Podstawowej im. Ofiar Katynia odbył się uroczysty apel pamięci, stanowiący ważny element edukacyjny skierowany do młodego pokolenia. W imieniu Wojewody w uroczystości wziął udział Pełnomocnik do spraw Dziedzictwa Historycznego Mikołaj Hetzig.