Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Kongres Wodny od lat buduje swoją renomę jako platforma dialogu pomiędzy decydentami, naukowcami i praktykami, którzy wspólnie wyznaczają kierunki rozwoju zarządzania wodami w Polsce. W tegorocznej edycji uczestniczyło ponad 200 przedstawicieli świata polityki, administracji, nauki, biznesu oraz organizacji społecznych. Debatowali oni o przyszłości gospodarowania wodą i stojących przed nią wyzwaniach, szczególnie w kontekście nasilających się zmian klimatycznych, rosnącej presji urbanizacyjnej oraz konieczności godzenia rozwoju gospodarczego z ochroną środowiska. W panelach dyskusyjnych udział wzięło kilkudziesięciu ekspertów, którzy aktywnie angażowali się w dialog ze zgromadzoną publicznością.

Miliardy na wodę i nowe podejście do zarządzania zasobami

Wydarzenie otworzył wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka, podkreślając, że odpowiedzialne gospodarowanie wodą wykracza poza kwestie środowiskowe i obejmuje również bezpieczeństwo, gospodarkę, energetykę oraz budowanie odporności państwa.

– Najważniejszym przesłaniem dzisiejszego wydarzenia jest odpowiedzialne gospodarowanie wodą. W Ministerstwie Infrastruktury patrzymy na ten zasób kompleksowo – zarówno w kontekście powodzi i suszy, jak i rozwoju żeglugi oraz nowoczesnej infrastruktury. Kluczowe jest znalezienie równowagi między rozwojem gospodarczym a ochroną środowiska – jest to możliwe i konieczne. Już dziś realizujemy wielomiliardowe inwestycje w gospodarce wodnej, w tym projekty o wartości ponad 2,5 mld zł w ramach programu FEnIKS. W planach mamy również remont trzech śluz na Kanale Bydgoskim, co jest bardzo dobrą wiadomością dla miasta – powiedział minister Arkadiusz Marchewka.

W czasie wydarzenia odczytano list wicepremiera Krzysztofa Gawkowskiego, który podkreślił, że organizacja Kongresu Wodnego stanowi istotny wkład w budowę świadomości w zakresie nowoczesnego i odpowiedzialnego gospodarowania wodą oraz wzmacniania odporności systemu.

Wyzwania klimatyczne i potrzeba współpracy w centrum dyskusji 3. Kongresu Wodnego

Prezes Wód Polskich Mateusz Balcerowicz zwrócił uwagę, że Polska stoi dziś przed poważnymi wyzwaniami, takimi jak zmiany klimatu, susze, powodzie oraz konflikty między użytkownikami wód, które wymagają odpowiedzialnych i wyważonych rozwiązań. Podkreślił również znaczenie dialogu i współpracy między różnymi środowiskami.

– Woda jest wykorzystywana w wielu obszarach i musimy o tym pamiętać, szczególnie w kontekście zmian klimatu. Kongres to przestrzeń spotkania i dialogu różnych środowisk – często trudnego, ale niezbędnego. Nieprzypadkowo odbywa się on w Bydgoszczy, mieście silnie związanym z wodą: Brdą, Wisłą i Kanałem Bydgoskim. To także przykład miejsca, które skutecznie zarządza zasobami wodnymi i wdraża dobre praktyki, warte upowszechniania – zaznaczył prezes Mateusz Balcerowicz.

Prezydent Bydgoszczy Rafał Bruski podkreślił znaczenie rzek i infrastruktury wodnej dla rozwoju miasta – zarówno w ujęciu historycznym, jak i współczesnym.

– Woda stanowi ważną przestrzeń rekreacji i sportu, cenioną przez mieszkańców. Jednocześnie kluczowe jest zapewnienie bezpieczeństwa poprzez rozwijanie retencji, pozwalającej zatrzymywać wodę tam, gdzie spada. Takie rozwiązania są systematycznie wdrażane w Bydgoszczy – powiedział prezydent Rafał Bruski.

Dyrektor IMGW-PIB prof. Robert Czerniawski wskazał na rosnącą złożoność zarządzania wodą w warunkach zmian klimatu, które przynoszą zarówno długotrwałe susze, jak i gwałtowne powodzie.

– Potrzebujemy wzmacniania retencji na poziomie zlewni, zwiększania skali renaturyzacji w dorzeczach oraz szerszego wdrażania rozwiązań opartych na naturze, które ograniczają skutki zjawisk ekstremalnych. Kluczowe jest przy tym oparcie działań na wiedzy naukowej oraz konsekwentne wsłuchiwanie się decydentów w głos ekspertów – podkreślił prof. Robert Czerniawski.

Od wyzwań regionalnych po globalne - wielowymiarowe spojrzenie na gospodarkę wodną

W wydarzeniu wzięli udział goście honorowi, którzy zwracali uwagę na wyzwania związane z zarządzaniem zasobami wodnymi — zarówno w wymiarze lokalnym i regionalnym, jak i globalnym.

Wojewoda kujawsko-pomorski Michał Sztybel podkreślił, że Wisła stanowi kręgosłup regionu, który jest impulsem rozwojowym dla miast nadwiślańskich, ale jednocześnie źródłem wyzwań związanych z suszami i zagrożeniami powodziowymi.

Winston Yu z Banku Światowego zwrócił uwagę na globalny wymiar problemów wodnych, wskazując, że skutki suszy i powodzi coraz silniej wpływają na codzienne życie społeczeństw. Podkreślił również, że sektor wodny wymaga znaczących inwestycji, które będą warunkiem jego dalszego rozwoju i bezpieczeństwa.

Z kolei prof. Paweł Rowiński z Polskiej Akademii Nauk zaznaczył, że decyzje publiczne powinny opierać się na rzetelnych danych naukowych, a podejście do gospodarowania wodą musi mieć charakter całościowy. Wskazał na kluczową rolę retencji krajobrazowej w ograniczaniu skutków zarówno susz, jak i powodzi, a także na potrzebę trwałego włączenia doradztwa naukowego do praktyki zarządczej.

Nowoczesne zarządzanie wodą - integracja, retencja i adaptacja do zmian klimatu

Program kongresu obejmował szerokie spektrum zagadnień - od dostępności zasobów wodnych, przez rolę wody w energetyce i rolnictwie, po bezpieczeństwo żywnościowe i energetyczne oraz dostosowanie systemów zarządzania do zmieniających się warunków klimatycznych. Dyskusje koncentrowały się także na problemie przechodzenia od deficytu do nadmiaru wody, roli infrastruktury oraz rozwiązań opartych na naturze w ograniczaniu skutków zjawisk ekstremalnych.

Szczególne miejsce w debatach zajmowała także problematyka miast i rzek, integracji wód z przestrzenią miejską, rozwoju retencji miejskiej oraz współpracy między administracją, nauką, biznesem i społecznościami lokalnymi jako fundamentu nowoczesnego zarządzania wodą.

Kongres Wodny wskazał kierunki rozwoju polityki wodnej w Polsce

3. Kongres Wodny potwierdził rosnące znaczenie zintegrowanego podejścia do gospodarowania wodą oraz konieczność ścisłej współpracy między administracją, nauką, biznesem i społeczeństwem. W obliczu dynamicznych zmian klimatycznych i coraz większej presji na zasoby wodne kluczowe staje się podejmowanie decyzji opartych na wiedzy, dialogu i odpowiedzialności.

Wnioski i rekomendacje wypracowane podczas kongresu będą stanowić istotny wkład w dalszy rozwój polityki wodnej w Polsce oraz budowę systemu, który skutecznie odpowiada na wyzwania współczesności i przyszłości.