35 lat Inspekcji Ochrony Środowiska. Prezes Wód Polskich o współpracy i przyszłości monitoringu wód
29.10.2026
28 października 2026 r. w Warszawie odbyła się konferencja z okazji 35-lecia Inspekcji Ochrony Środowiska. W wydarzeniu uczestniczył Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich, który pogratulował Inspekcji jubileuszu oraz przedstawił wizję rozwoju monitoringu wód w Polsce. Wśród najważniejszych zagadnień znalazły się całodobowy monitoring jakości wód, integracja danych pomiarowych oraz wykorzystanie ich do prognozowania zagrożeń i skuteczniejszego zarządzania zasobami wodnymi.
35 lat służby na rzecz ochrony środowiska
Z okazji jubileuszu 35-lecia Inspekcji Ochrony Środowiska Prezes Wód Polskich złożył gratulacje pracownikom i podkreślił znaczenie ich pracy dla bezpieczeństwa ekologicznego oraz jakości życia obecnych i przyszłych pokoleń.
– W imieniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie składam serdeczne gratulacje oraz wyrazy uznania z okazji jubileuszu 35-lecia Inspekcji Ochrony Środowiska. Trzydzieści pięć lat działalności Inspekcji to historia odpowiedzialnej służby na rzecz ochrony środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego. Dzięki zaangażowaniu kolejnych pokoleń pracowników Inspekcja stała się instytucją zaufania publicznego, dostarczającą rzetelnej wiedzy o stanie środowiska i skutecznie reagującą na pojawiające się zagrożenia – powiedział Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.
Podkreślił również, że Wody Polskie i Inspekcję Ochrony Środowiska łączy wspólna odpowiedzialność za zasoby naturalne, bezpieczeństwo obywateli i ochronę środowiska. W obliczu wyzwań klimatycznych szczególnego znaczenia nabiera współdziałanie instytucji publicznych oraz rozwijanie rozwiązań zwiększających odporność państwa na zagrożenia środowiskowe.
Monitoring wód przez całą dobę
Podczas panelu poświęconego przyszłości systemu ochrony środowiska Prezes Wód Polskich przedstawił kierunki rozwoju monitoringu wód. Zwrócił uwagę na potrzebę przejścia od systemu służącego przede wszystkim ocenie stanu środowiska do rozwiązań umożliwiających bieżące wykrywanie zagrożeń, prognozowanie ich skutków i szybsze podejmowanie decyzji.
Jednym z kluczowych elementów tej koncepcji jest rozwój monitoringu jakości wód prowadzonego w sposób ciągły, przez całą dobę. Takie rozwiązanie mogłoby pozwolić na wcześniejsze rozpoznawanie niekorzystnych zmian w środowisku wodnym i sprawniejsze reagowanie na potencjalne zagrożenia.
Integracja danych i prognozowanie zagrożeń
Kolejnym kierunkiem rozwoju jest połączenie danych o jakości wód z informacjami hydrologicznymi dotyczącymi ich ilości. Integracja tych informacji może stworzyć podstawy do budowy modeli predykcyjnych wspierających analizę aktualnej sytuacji, przewidywanie zagrożeń i podejmowanie decyzji dotyczących gospodarowania wodami.
Docelowo system powinien wykraczać poza zakres monitoringu prowadzonego obecnie na potrzeby Ramowej Dyrektywy Wodnej i Państwowego Monitoringu Środowiska. Jego rozwój powinien obejmować integrację danych o jakości i ilości wód, informacji pochodzących z różnych instytucji oraz narzędzi prognostycznych. Takie podejście pozwoliłoby powiązać monitoring z bilansowaniem zasobów wodnych w poszczególnych zlewniach i stworzyć podstawy do bardziej kompleksowego zarządzania wodami.
Ważnym elementem tej koncepcji jest również wykorzystanie danych gromadzonych przez różne podmioty. Część samorządów prowadzi własne systemy monitoringu jakości wód, a pozyskiwane w ten sposób informacje mogą stanowić cenne uzupełnienie danych państwowych. Warunkiem ich szerszego wykorzystania jest włączenie ich do wspólnego systemu oraz zapewnienie porównywalności wyników i stosowania jednolitych standardów.
Istotne znaczenie ma także wiarygodność danych i metod pomiarowych. Doświadczenia związane z monitoringiem jakości powietrza pokazują, jak ważne jest zapewnienie odpowiedniej jakości informacji wykorzystywanych przez administrację publiczną. Rozwój monitoringu wód powinien zatem opierać się na sprawdzonych metodach pomiarowych i wspólnych standardach, które umożliwią rzetelną ocenę oraz porównywanie wyników pochodzących z różnych źródeł.
Współpraca instytucji podstawą skutecznej ochrony wód
Rozwój zintegrowanego monitoringu wymaga współpracy instytucji odpowiedzialnych za ochronę środowiska i gospodarowanie wodami. Wody Polskie i Inspekcja Ochrony Środowiska od lat współdziałają m.in. przy monitoringu wód i wdrażaniu dyrektywy azotanowej. Dotychczasowe doświadczenia wskazują na znaczenie sprawnej wymiany informacji, jasnego podziału kompetencji i wspólnego wykorzystywania danych.
Połączenie informacji o jakości i ilości wód, wyników pomiarów prowadzonych przez różne instytucje oraz narzędzi prognostycznych może w przyszłości wspierać zarządzanie zasobami wodnymi w skali całych zlewni. Pozwoliłoby to uwzględniać zarówno stan środowiska wodnego, jak i dostępność zasobów, a w konsekwencji lepiej planować działania służące ich ochronie.
Jubileusz i perspektywy rozwoju monitoringu
Konferencję zorganizowano z okazji 35. rocznicy powołania Inspekcji Ochrony Środowiska. Ustawa o Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska weszła w życie 28 października 1991 r. Do zadań Inspekcji należy m.in. prowadzenie Państwowego Monitoringu Środowiska oraz kontrola przestrzegania przepisów ochrony środowiska.
Jubileusz stał się okazją zarówno do wyrażenia uznania dla dotychczasowej działalności Inspekcji, jak i do rozmowy o kierunkach rozwoju monitoringu środowiska w Polsce. Przedstawiona przez Prezesa Wód Polskich wizja zakłada stopniowe przejście od monitorowania stanu wód do zintegrowanego systemu, który łączy dane, umożliwia prognozowanie zagrożeń i wspiera kompleksowe zarządzanie zasobami wodnymi w skali całego kraju
