90 lat Zapory w Porąbce. Wydarzenie łączące historię i przyszłość gospodarki wodnej
07.08.2026
Zapora w Porąbce, największa inwestycja hydrotechniczna zrealizowana w okresie II Rzeczypospolitej i jeden z najważniejszych obiektów gospodarki wodnej w Polsce, obchodzi w 2026 roku 90-lecie funkcjonowania. Jubileuszowe uroczystości odbędą się 12 września i zgromadzą przedstawicieli administracji publicznej, samorządów, środowiska naukowego, sektora energetycznego oraz ekspertów związanych z gospodarką wodną. Obchody będą okazją nie tylko do uczczenia wyjątkowego jubileuszu, ale również do refleksji nad znaczeniem nowoczesnej infrastruktury wodnej dla bezpieczeństwa mieszkańców, ochrony przeciwpowodziowej, produkcji energii oraz adaptacji do zmian klimatu. „Serdecznie zapraszam do udziału w tym wyjątkowym wydarzeniu - na gości czeka wiele atrakcji” - zachęca Mateusz Balcerowicz prezes Wód Polskich
Dziewięć dekad służby dla bezpieczeństwa i rozwoju
Historia Zapory w Porąbce sięga początków odrodzonej Polski. Budowę rozpoczęto w 1921 roku, jako jedno z najbardziej ambitnych przedsięwzięć infrastrukturalnych młodego państwa. Inwestycja została ukończona w 1936 roku i była wówczas największym projektem hydrotechnicznym zrealizowanym w II Rzeczypospolitej.
Powstanie zapory na Sole miało strategiczne znaczenie dla rozwoju południowej Polski. Utworzony zbiornik wodny, znany dziś jako Jezioro Międzybrodzkie, stał się ważnym elementem systemu ochrony przeciwpowodziowej, ograniczając skutki gwałtownych wezbrań rzeki i zwiększając bezpieczeństwo mieszkańców doliny Soły. Jednocześnie inwestycja umożliwiła produkcję energii wodnej, poprawę gospodarowania zasobami wodnymi oraz rozwój gospodarczy regionu.
Zapora w Porąbce była symbolem nowoczesnego myślenia o zarządzaniu wodą i jednym z najbardziej zaawansowanych projektów inżynieryjnych swoich czasów. Powstała dzięki pracy polskich projektantów, inżynierów i budowniczych, stając się przykładem skutecznego wykorzystania potencjału hydrotechniki dla potrzeb państwa i społeczeństwa.
Przez kolejne dekady obiekt nieprzerwanie pełnił kluczowe funkcje przeciwpowodziowe, energetyczne i środowiskowe. Dziś, wraz z pozostałymi elementami Kaskady Soły, pozostaje jednym z najważniejszych składników systemu gospodarowania wodami w południowej Polsce. To właśnie połączenie funkcji technicznych, gospodarczych i społecznych sprawia, że zapora od dziewięćdziesięciu lat zajmuje szczególne miejsce na mapie polskiej hydrotechniki.
Znaczenie tego dziedzictwa staje się szczególnie widoczne w czasie coraz częstszych zjawisk ekstremalnych związanych ze zmianami klimatu. Historia Zapory w Porąbce pokazuje, że dalekowzroczne inwestycje wodne mogą przez pokolenia wspierać bezpieczeństwo mieszkańców, rozwój regionów oraz ochronę środowiska.
Jubileuszowe święto nad Sołą
Uroczystości rozpoczną się na koronie zapory, gdzie odbędzie się część oficjalna połączona z odsłonięciem jubileuszowej tablicy pamiątkowej upamiętniającej 90-lecie funkcjonowania obiektu.
Przez cały dzień mieszkańcy i turyści będą mogli uczestniczyć w wydarzeniach edukacyjnych, popularyzujących wiedzę o gospodarce wodnej, historii regionu oraz znaczeniu zasobów wodnych dla codziennego życia i rozwoju gospodarczego. Organizatorzy przygotują również wystawy historyczne i prezentacje pokazujące rolę zapory na przestrzeni ostatnich dziewięciu dekad.
Ważnym elementem obchodów będzie panel tematyczny poświęcony historii zapory oraz współczesnym wyzwaniom związanym z bezpieczeństwem wodnym, ochroną przeciwpowodziową i rozwojem infrastruktury hydrotechnicznej.
Jedną z największych atrakcji będzie możliwość zwiedzania Zapory w Porąbce oraz elektrowni wodnej. Zwiedzanie odbywać się będzie w zorganizowanych grupach, a liczba uczestników zostanie ograniczona ze względów organizacyjnych i bezpieczeństwa. Dzięki temu odwiedzający będą mogli poznać historię obiektu, jego znaczenie dla ochrony przeciwpowodziowej oraz rolę, jaką odgrywa we współczesnym systemie gospodarowania wodami.
Dziedzictwo, które buduje przyszłość
Jubileusz 90-lecia Zapory w Porąbce to nie tylko rocznica ważnego wydarzenia historycznego, lecz także przypomnienie znaczenia wody dla bezpieczeństwa państwa, rozwoju gospodarczego i jakości życia mieszkańców. Historia obiektu pokazuje, że dobrze zaprojektowana infrastruktura wodna może przez wiele pokoleń skutecznie odpowiadać na potrzeby społeczne, gospodarcze i środowiskowe.
Wrześniowe obchody połączą pamięć o jednym z największych osiągnięć polskiej hydrotechniki z refleksją nad wyzwaniami przyszłości. Będą także okazją do podkreślenia roli, jaką od dziewięćdziesięciu lat Zapora w Porąbce odgrywa w ochronie mieszkańców, rozwoju regionu i racjonalnym gospodarowaniu zasobami wodnymi Polski.
