Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

- Bezpieczeństwo żywnościowe Polski w dużym stopniu zależy dziś od skutecznego zarządzania wodą. Musimy zatrzymywać ją jak najbliżej miejsca opadu i wzmacniać lokalne systemy retencji, aby stabilizować produkcję rolną w warunkach zmieniającego się klimatu - podkreśla Marcin Jarzyński, Wiceprezes Wód Polskich ds. ochrony przed powodzią i suszą.

Woda jako zasób strategiczny – debata ekspertów

10 czerwca w siedzibie Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego w Warszawie odbyło się spotkanie w formule okrągłego stołu pt. „Woda jako strategiczny zasób dla przyszłości polskiego rolnictwa – czas na kompleksowe działania”. W wydarzeniu, które zgromadziło przedstawicieli administracji, ekspertów oraz interesariuszy sektora rolnego i gospodarki wodnej, udział wziął również Marcin Jarzyński - wiceprezes Wód Polskich.

Celem spotkania była ekspercka wymiana doświadczeń oraz wskazanie działań, które pozwolą zarówno w krótkiej, jak i długiej perspektywie poprawić gospodarowanie wodą w rolnictwie. Dyskusja koncentrowała się m.in. na:

• bezpieczeństwie żywnościowym w warunkach deficytu wody,
• uznaniu wody za zasób strategiczny państwa,
• barierach systemowych i wyzwaniach w zarządzaniu wodą,
• rozwiązaniach zwiększających odporność rolnictwa, w tym rozwoju retencji,
• mechanizmach finansowych wspierających inwestycje wodne,
• adaptacji rolnictwa do susz i ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Systemowe działania na rzecz retencji

Kluczowym elementem działań Wód Polskich jest realizacja zadań związanych z kształtowaniem zasobów wodnych – retencja korytowa, która obok Planu Przeciwdziałania Skutkom Suszy (PPSS) – stanowi podstawę kompleksowego podejścia do zarządzania wodą w okresach niedoboru.

Program koncentruje się m.in. na:

• odbudowie i budowie urządzeń piętrzących na małych ciekach,
• przywracaniu funkcji retencyjnych systemów melioracyjnych,
• spowalnianiu odpływu wody z terenów rolniczych,
• zwiększaniu retencji glebowej i korytowej.

Wymierne efekty działań

Od 2020 roku Wody Polskie systematycznie realizują zadania o charakterze utrzymaniowym i inwestycyjnym:

• 2020 r. – 102 zadania (10,8 mln zł)
• 2021 r. – 65 zadań (5,7 mln zł)
• 2022 r. – 72 zadania (5,6 mln zł)
• 2023 r. – 99 zadań (7,9 mln zł)
• 2024 r. – 73 zadania (ponad 8 mln zł)
• 2025 r. – 86 zadań (10,5 mln zł)
• 2026 r. – planowanych 79 zadań (11 mln zł)

Dodatkowo zakończono 23 inwestycje o łącznej wartości ponad 60 mln zł, a kolejne projekty – o wartości ponad 119 mln zł – są w trakcie realizacji.

Wody Polskie prowadzą piętrzenia na ok. 4 tys. obiektów hydrotechnicznych w całym kraju, co pozwala istotnie zwiększać retencję i ograniczać odpływ wód.

Plan Przeciwdziałania Skutkom Suszy

PPSS, przyjęty w 2021 roku, jest pierwszym dokumentem o randze krajowej kompleksowo określającym działania minimalizujące skutki suszy. Dokument obowiązuje w latach 2021–2027 i zawiera katalog działań inwestycyjnych oraz organizacyjnych wspierających gospodarkę wodną. Aktualnie Wody Polskie pracują nad aktualizacją planu.

Współpraca kluczem do odporności

Budowanie odporności rolnictwa na skutki suszy wymaga współdziałania administracji, samorządów, rolników, spółek wodnych i instytucji środowiskowych. Od 2020 roku Wody Polskie zorganizowały ponad 3 800 spotkań w ramach kształtowania zasobów wodnych oraz działalności statutowej z interesariuszami, jednocześnie Pracownicy Wód Polskich uczestniczyli w blisko 600 spotkaniach Lokalnych Partnerstw ds. Wody, wspierając tym samym rozwój lokalnych rozwiązań. 

Retencja lokalna fundamentem bezpieczeństwa

Rozwój lokalnych systemów retencji, modernizacja urządzeń wodnych oraz zatrzymywanie wody w miejscu opadu to dziś najskuteczniejsze narzędzia zwiększania odporności rolnictwa na zmiany klimatu.

Wody Polskie konsekwentnie realizują działania w tym obszarze, wzmacniając bezpieczeństwo wodne kraju i stabilność produkcji żywności – co, jak podkreślają eksperci, staje się jednym z kluczowych wyzwań strategicznych Polski.