Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Zbiornik wodny w Borkowie, o powierzchni ponad 35 ha i pojemności przekraczającej 685 tys. m³, został wybudowany w latach 1970–1971 jako zbiornik retencyjno‑rekreacyjny i od ponad 50 lat pełni istotną rolę w lokalnym systemie gospodarki wodnej oraz w życiu mieszkańców regionu. Ze względu na długoletnią eksploatację zbiornik wymaga pilnych prac modernizacyjnych, które pozwolą przywrócić jego pełną sprawność techniczną, poprawić bezpieczeństwo użytkowania oraz wzmocnić funkcje środowiskowe. Realizacja zadania jest oczekiwana zarówno przez samorząd, jak i mieszkańców gminy Daleszyce.

- Aktualnie prowadzimy postępowania przetargowe na wyłonienie wykonawcy robót oraz wykonawcy kompleksowego nadzoru inwestorskiego i przyrodniczego przy odbudowie zbiornika wodnego w Borkowie. To kluczowe przedsięwzięcie dla regionu, na które z dużymi nadziejami czekał lokalny samorząd – powiedział Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.

Szacunkowa wartość przedsięwzięcia wynosi około 95 mln zł, a jego finansowanie zapewnione jest ze środków budżetu państwa. Pierwsze prace przygotowawcze planowane są jeszcze w bieżącym roku, na które 2026 zabezpieczono środki w wysokości ponad 4 mln zł.

- Po pierwsze, inwestycja przywróci pełną funkcjonalność obiektu i znacząco podniesie poziom bezpieczeństwa mieszkańców. Po drugie, zbiornik będzie pełnił istotną rolę retencyjną, stabilizując przepływ w rzece, co ma szczególne znaczenie w obliczu coraz częstszych okresów suszy. Po trzecie, poprawimy funkcje ekologiczne obiektu poprzez budowę przepławki i odtworzenie ciągłości migracyjnej dla ryb – dodał Mateusz Balcerowicz.

Harmonogram robót zostanie dostosowany do sezonowości ruchu turystycznego, tak aby ograniczyć potencjalne utrudnienia dla osób korzystających z walorów rekreacyjnych zbiornika.

- Odbudowany zbiornik stanie się również atrakcyjnym miejscem rekreacji dla mieszkańców gminy Daleszyce oraz pobliskich Kielc. W 2029 roku mieszkańcy regionu będą mogli korzystać z nowoczesnego, w pełni zmodernizowanego zbiornika wodnego – podsumował Mateusz Balcerowicz.

 

Odbudowa zbiornika wodnego w Borkowie – bezpieczeństwo, retencja, ekologia i rekreacja

Głównym celem inwestycji jest przywrócenie pełnej sprawności technicznej zbiornika wodnego w Borkowie oraz zapewnienie jego bezpiecznego użytkowania. Zakres prac obejmuje kompleksową modernizację obiektu, w tym przebudowę i wzmocnienie elementów piętrzących, naprawę uszkodzonych elementów betonowych jazu, modernizację zapory czołowej oraz zapór bocznych, a także budowę przesłony przeciwfiltracyjnej i uszczelnienie korpusu zapory.

Przewidziano również odmulenie i odbudowę czaszy zbiornika wraz z odtworzeniem jego pełnej pojemności retencyjnej, co pozwoli zwiększyć efektywność gromadzenia wód. Istotnym elementem inwestycji będzie budowa przepławki dla ryb, mająca na celu poprawę ciągłości ekologicznej rzeki Belnianki oraz warunków bytowania organizmów wodnych.

Zastosowanie nowoczesnych rozwiązań technicznych i środowiskowych przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa technicznego obiektu, wzmocnienia lokalnego ekosystemu oraz stworzenia warunków do dalszego rozwoju funkcji rekreacyjnych i turystycznych zbiornika.

Zakres robót budowlanych obejmuje w szczególności:

1. Budowę przepławki technicznej w km 36+850 rzeki Czarna Nida (Belnianka).
2. Odbudowę zbiornika wodnego Borków, obejmującą:
   • odbudowę czaszy zbiornika wodnego Borków poprzez odtworzenie pierwotnej pojemności i średniej głębokości,
   • odbudowę lewej zapory bocznej zbiornika wodnego Borków wraz z wykonaniem drenażu,
   • odbudowę prawej zapory bocznej zbiornika wodnego Borków.
3. Przebudowę zapory czołowej zbiornika wodnego Borków na odcinku 21 mb, na potrzeby wykonania przepławki technicznej.
4. Przebudowę jazu piętrzącego zbiornika wodnego Borków.
5. Przebudowę upustu wieżowego zbiornika wodnego Borków.
6. Budowę obiektu kontenerowego z przeznaczeniem na pomieszczenie techniczno‑socjalne wraz z wewnętrznymi instalacjami elektrycznymi, w tym wewnętrznymi liniami zasilającymi (WLZ).
7. Budowę instalacji oświetlenia terenu oraz instalacji monitoringu wizyjnego.
8. Wykonanie obiektów tymczasowych, niezbędnych do realizacji robót budowlanych, w tym:
   • tymczasowego kanału wraz z umocnionym nasypem w obrębie czaszy zbiornika wodnego Borków w km 37+568 rzeki Czarna Nida (Belnianka),
   • tymczasowego kanału wraz z tzw. przegłębieniem w obrębie czaszy zbiornika wodnego Borków w km 37+276 rzeki Czarna Nida (Belnianka),
   • tymczasowego kanału w obrębie czaszy zbiornika wodnego Borków w km 36+962 rzeki Czarna Nida (Belnianka).

Realizacja robót budowlanych prowadzona będzie pod stałym nadzorem przyrodniczym, w tym ichtiologicznym. Wszystkie prace ziemne oraz roboty wykonywane w obrębie czaszy zbiornika będą nadzorowane w sposób ciągły, z uwzględnieniem wymogów ochrony środowiska.

 

Wody Polskie dbają o rozwój i utrzymanie retencji zbiornikowej w województwie świętokrzyskim

Odbudowa zbiornika wodnego w Borkowie jest jednym z wielu działań realizowanych przez Wody Polskie na rzecz rozwoju i utrzymania retencji zbiornikowej w województwie świętokrzyskim. Jednym z kluczowych przedsięwzięć była kompleksowa modernizacja zbiornika Brody Iłżeckie na rzece Kamiennej w gminie Brody. W jej ramach zabezpieczono ścianę oporową, wykonano reprofilację płyt betonowych zapory czołowej, przeprowadzono naprawę jazów oraz zapory, a także wdrożono nowoczesne systemy monitoringu i sterowania. Prace te były niezbędne dla zapewnienia bezpiecznej eksploatacji obiektu oraz efektywnego zarządzania zasobami wodnymi w regionie.

Zakończył się również remont zapory czołowej zbiornika wodnego Cedzyna na rzece Lubrzance w gminie Górno, w pobliżu Kielc. Roboty objęły wykonanie doszczelnienia ograniczającego filtrację wód w korpusie ziemnym zapory oraz w jej podłożu na całej długości obiektu, wynoszącej około 450 metrów. Zastosowano nowoczesne technologie, wykonując przesłonę uszczelniającą w osi zapory do głębokości 16 metrów poniżej rzędnej korony. Był to kolejny etap prac remontowych – w poprzednich latach zrealizowano m.in. naprawę dylatacji ekranu żelbetowego na skarpie odwodnej.

W zaawansowanym etapie znajdują się także przygotowania do budowy zbiornika Bzin na rzece Kamiennej w Skarżysku-Kamiennej. Planowany obiekt będzie zbiornikiem wielofunkcyjnym, istotnym z punktu widzenia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego i gospodarki wodnej regionu. Zwiększy on retencję wód w okresach suszy, ograniczy ryzyko powodzi podczas opadów nawalnych oraz stworzy możliwość wykorzystania energii wodnej, wzmacniając bezpieczeństwo mieszkańców i odporność regionu na ekstremalne zjawiska pogodowe.