Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Infrastruktura wodna to infrastruktura krytyczna

Podczas swojego wystąpienia Prezes Wód Polskich podkreślił, że współczesne miasta nie mogą funkcjonować bez sprawnie działającej infrastruktury wodnej. To właśnie zbiorniki retencyjne, wały przeciwpowodziowe, stopnie wodne, systemy monitoringu i centra operacyjne odpowiadają za bezpieczeństwo mieszkańców, ciągłość działania usług publicznych i rozwój gospodarczy.

- Nie ma bezpiecznego, nowoczesnego i konkurencyjnego miasta bez bezpiecznej infrastruktury wodnej. To ona decyduje dziś o bezpieczeństwie mieszkańców, inwestycji oraz ciągłości funkcjonowania gospodarki. Powódź z 2024 roku pokazała, jak wielkie znaczenie mają konsekwentnie realizowane inwestycje oraz odpowiedzialne zarządzanie zasobami wodnymi – powiedział Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.

 

Wrocław obroniony dzięki inwestycjom po 1997 roku

Jednym z najważniejszych wątków wystąpienia była skuteczność inwestycji zrealizowanych po powodzi z 1997 roku.

Wskazano, że:

• przepustowość Wrocławskiego Węzła Wodnego wzrosła z ok. 2 200 m³/s w 1997 r. do ponad 3 100 m³/s obecnie,
• przebudowano ponad 100 km wałów przeciwpowodziowych,
• podczas wezbrania we wrześniu 2024 r. Zbiornik Racibórz Dolny zatrzymał 147,9 mln m³ wody,
• miasto zostało skutecznie zabezpieczone przed skutkami fali powodziowej.

Jak podkreślano podczas kongresu, różnicę pomiędzy rokiem 1997 a 2024 stanowiła właśnie nowoczesna infrastruktura przeciwpowodziowa oraz możliwość zarządzania nią w skali całego dorzecza.

 

Bezpieczeństwo wodne wspiera rozwój miast

Prezes Wód Polskich zwrócił również uwagę, że inwestycje w gospodarkę wodną przynoszą znaczące korzyści gospodarcze i społeczne.

Do najważniejszych przykładów należą:

• wzrost wartości terenów objętych ochroną przeciwpowodziową,
• rozwój transportu i turystyki wodnej,
• poprawa warunków inwestycyjnych,
• zwiększenie atrakcyjności przestrzeni miejskiej.

We Wrocławiu tylko w okresie wakacyjnym 2026 r. odnotowano ponad 5,1 tys. śluzowań na Odrze i Wrocławskim Węźle Wodnym, co potwierdza rosnącą rolę rzeki jako elementu życia gospodarczego i turystycznego miasta.

 

Ochrona przeciwpowodziowa działa jako system

Podczas debaty wiele miejsca poświęcono znaczeniu zintegrowanego systemu ochrony przeciwpowodziowej.

Na bezpieczeństwo mieszkańców podczas powodzi w 2024 r. złożyło się równoczesne działanie:

• Zbiornika Racibórz Dolny,
• Polderu Buków,
• Kaskady Nyskiej,
• zbiorników przeciwpowodziowych w Kotlinie Kłodzkiej,
• Wrocławskiego Węzła Wodnego,
• centrów operacyjnych wyposażonych w nowoczesne systemy monitoringu i sterowania.

Łącznie Zbiornik Racibórz Dolny i Polder Buków zatrzymały blisko 205 mln m³ wody, a kulminacja fali została obniżona nawet o 70 proc.

 

Cyfryzacja zwiększa bezpieczeństwo

Istotnym elementem współczesnej gospodarki wodnej są nowoczesne technologie wspomagające podejmowanie decyzji.

Wody Polskie wykorzystują między innymi:

• automatyczne wodowskazy i systemy pomiarowe,
• modele hydrauliczne i hydrologiczne,
• centra operacyjne działające w trybie całodobowym,
• systemy wspomagania decyzji oparte na danych hydrologicznych i meteorologicznych.

Rozwiązania te umożliwiają szybsze prognozowanie zagrożeń i skuteczniejsze reagowanie na sytuacje kryzysowe.

 

Potrzebne są dalsze inwestycje

Uczestnicy kongresu zgodnie wskazywali, że infrastruktura wodna wymaga nie tylko budowy nowych obiektów, ale również stałego utrzymania i modernizacji istniejących systemów.

Po powodzi z 2024 r. wartość niezbędnych prac naprawczych i odtworzeniowych oszacowano na ponad 1,4 mld zł. Odpowiedzią natomiast na te wyzwania budowania odporności na przyszłość ma być realizowany przez Wody Polskie projekt „Budowanie odporności na zmiany klimatu w gospodarce wodnej”, przygotowywany we współpracy z instytucjami międzynarodowymi.

 

Czas na kolejne działania na Wiśle

Prezes Wód Polskich podkreślił również znaczenie dalszego rozwoju systemów ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu Wisły.

Planowane działania obejmują między innymi:

• budowę nowych polderów przeciwpowodziowych,
• modernizację wałów,
• zwiększanie retencji,
• realizację projektów służących bezpieczeństwu mieszkańców od Krakowa po Warszawę i Żuławy.

Jak wskazywano podczas kongresu, doświadczenia z dorzecza Odry pokazują, że konsekwentnie realizowane inwestycje przekładają się nie tylko na większe bezpieczeństwo, lecz także na rozwój społeczno-gospodarczy miast.

 

Woda jako warunek jakości życia

VIII Kongres Miasto – Woda – Jakość Życia poświęcony jest zagadnieniom retencji, odporności miast, ochrony infrastruktury krytycznej, nowoczesnym technologiom oraz jakości życia mieszkańców. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli administracji publicznej, samorządów, nauki i biznesu, tworząc przestrzeń do dyskusji o przyszłości polskich miast w warunkach zmian klimatu.