Mikroretencja ma znaczenie. W Opolu rozmawialiśmy o skutecznych sposobach zatrzymywania wody w krajobrazie
06.11.2026
Jak skutecznie przeciwdziałać skutkom suszy, ograniczać ryzyko powodzi i lepiej gospodarować zasobami wodnymi? Odpowiedzi na te pytania poszukiwali uczestnicy konferencji pn. „Opolska Szkoła Mikroretencji. Mikroretencja - duże znaczenie”. W wydarzeniu, które zgromadziło przedstawicieli administracji publicznej, samorządów, środowisk naukowych i instytucji odpowiedzialnych za gospodarkę wodną, udział wzięli także przedstawiciele Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Organizatorem wydarzenia, poświęconego zagadnieniom związanym ze zwiększaniem zdolności środowiska do zatrzymywania wody, poprawą bilansu wodnego oraz budowaniem odporności regionów na skutki zmian klimatu, był Zespół Opolskich Parków Krajobrazowych oraz Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego. Konferencja odbyła się również pod patronatem Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Wśród zaproszonych gości obecni byli m. in. Marcin Jarzyński – Zastępca Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ds. Ochrony Przed Powodzią i Suszą, a także Jan Grygier – Dyrektor Wód Polskich w Gliwicach.
Mikroretencja odpowiedzią na współczesne wyzwania
Jednym z najważniejszych tematów poruszanych podczas spotkania była mikroretencja, rozumiana jako szereg działań pozwalających na zatrzymywanie wody tam, gdzie spada. To rozwiązania, które wspierają odbudowę zasobów wodnych, poprawiają warunki przyrodnicze oraz przyczyniają się do ograniczania skutków zarówno długotrwałej suszy, jak i gwałtownych opadów powodujących lokalne podtopienia. Uczestnicy konferencji podkreślali, że skuteczna retencja wymaga współpracy wielu podmiotów, począwszy od administracji rządowej i samorządowej, przez instytucje odpowiedzialne za gospodarkę wodną, aż po rolników i mieszkańców.
Dziś mierzymy się z naprzemiennie występującym nadmiarem wody i jej niedoborem. Bezpieczeństwo wodne i stabilność zasobów to systemowe zarządzanie wodą, w miejscu opadu. Dziękuję Wodom Polskim za skuteczne zabiegi na rzecz działań w regionie, zarówno w czasie powodzi, jak i zapobiegające suszy – zaznaczył Wicewojewoda Opolski Piotr Pośpiech
Naszym celem jest zwiększenie retencji na terenie województwa opolskiego. Wspólnie z Wodami Polskimi, samorządami, Zespołem Opolskich Parków Krajobrazowych będziemy zabiegać o to, by projekt pn. Opolska Szkoła Mikroretencji – pierwszy taki w kraju, owocował wymiernymi efektami na rzecz środowiska i mieszkańców. – powiedział Marszałek Antoni Konopka
O działaniach Wód Polskich na rzecz bezpieczeństwa wodnego
W trakcie spotkania głos zabrał również Marcin Jarzyński, który podczas swojego wystąpienia odniósł się do znaczenia renaturyzacji cieków i dolin rzecznych jako jednego z najskuteczniejszych sposobów wspierania naturalnej retencji. Przedstawił rozwiązania sprzyjające zatrzymywaniu wody w zlewni, wskazując, że odpowiednio prowadzone działania mogą jednocześnie poprawiać stan ekosystemów wodnych, wspierać odbudowę siedlisk przyrodniczych oraz zwiększać bezpieczeństwo mieszkańców w okresach suszy i wezbrań. Prezentacja obejmowała również przykłady planowanych działań na Opolszczyźnie oraz zagadnienia związane z oceną efektów przedsięwzięć retencyjnych w skali całej zlewni.
- Mikroretencja i renaturyzacja należy dziś postrzegać jako ważne uzupełnienie działań prowadzonych w skali całych zlewni. Odtwarzanie naturalnych zdolności krajobrazu do zatrzymywania wody wspiera ochronę przed skutkami suszy, poprawia stan ekosystemów i zwiększa odporność na ekstremalne zjawiska hydrologiczne – zaznaczył Marcin Jarzyński.
Działania Wód Polskich na Opolszczyźnie
Z kolei Jan Grygier podczas swojej prelekcji przedstawił działania realizowane przez Wody Polskie na terenie województwa opolskiego. W trakcie wystąpienia zwrócił uwagę na przedsięwzięcia służące poprawie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego mieszkańców regionu, utrzymaniu i rozwojowi infrastruktury hydrotechnicznej oraz inicjatywy wspierające retencjonowanie wody i ochronę zasobów wodnych. Szczególną uwagę skupił na efektach projektu zrealizowanego na terenie powiatu kluczborskiego przez Wody Polskie w Gliwicach, przy współpracy z lokalnymi samorządami, rolnikami, spółkami wodnymi i właścicielami urządzeń melioracyjnych.
- Kształtujemy zasoby wodne również po to, by wspomagać ekosystemy zależne od wód. W ramach realizacji działań konieczna jest modernizacja istniejącej infrastruktury, w tym remonty lub budowa obiektów takich jak jazy, zastawki i przepusto-zastawki, a także odtworzenie systemów melioracyjnych. Niezbędna dla powodzenia tego przedsięwzięcia jest szeroka współpraca z przyszłymi beneficjentami korzyści projektu. A tych jest naprawdę wiele: począwszy od ograniczenia skutków suszy przez zwiększenie zasobów wodnych dostępnych lokalnie i ochronę ekosystemów po wzrost odporności regionu na skutki zmian klimatu – powiedział Jan Grygier.
Prezentacja pokazała, że skuteczne gospodarowanie wodą wymaga kompleksowego podejścia łączącego realizację dużych inwestycji, utrzymanie istniejącej infrastruktury oraz wdrażanie lokalnych rozwiązań zwiększających zdolność krajobrazu do magazynowania wody. Takie działania mają szczególne znaczenie na obszarach narażonych zarówno na występowanie okresów suszy, jak i gwałtownych zjawisk pogodowych.
Współpraca kluczem do skutecznej retencji
Istotnym elementem konferencji była wymiana doświadczeń pomiędzy przedstawicielami różnych środowisk i instytucji. Wydarzenie skierowano m.in. do przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego, spółek wodnych, administracji Lasów Państwowych, organizacji pozarządowych, służb ochrony przyrody oraz sektora rolniczego. Dzięki temu możliwa była szeroka dyskusja na temat praktycznych rozwiązań wspierających retencję wód oraz działań, które mogą być wdrażane na poziomie lokalnym i regionalnym.
Konferencja „Opolska Szkoła Mikroretencji. Mikroretencja – duże znaczenie” była okazją do podkreślenia roli współpracy pomiędzy administracją publiczną, ekspertami i użytkownikami wód w budowaniu bezpieczeństwa wodnego. Wspólne działania na rzecz zatrzymywania wody w środowisku naturalnym oraz racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi stanowią jeden z kluczowych elementów przeciwdziałania skutkom zmian klimatu i tworzenia bardziej odpornego krajobrazu dla przyszłych pokoleń. Wody Polskie w Gliwicach aktywnie uczestniczą w tym procesie, realizując zadania, których celem jest zarówno ochrona przed powodzią, jak i przeciwdziałanie skutkom suszy na terenie województwa opolskiego i całego regionu.