Pobór wód w ramach zwykłego korzystania a wymóg posiadania pozwolenia wodnoprawnego
21.07.2026
Korzystanie z wód na potrzeby gospodarstwa domowego lub rolnego jest prawem przysługującym właścicielom nieruchomości. Należy jednak pamiętać, że przepisy ustawy Prawo wodne wyznaczają granice tzw. zwykłego korzystania z wód, a ich przekroczenie wiąże się z koniecznością uzyskania odpowiednich zgód wodnoprawnych.
Kiedy można pobierać wodę bez pozwolenia wodnoprawnego?
Zgodnie z art. 33 ustawy Prawo wodne, zwykłe korzystanie z wód przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości. Obejmuje ono korzystanie z:
-
wód stanowiących własność właściciela gruntu,
-
wód podziemnych znajdujących się w tym gruncie,
na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego.
Warunkiem jest, aby pobór wody nie przekraczał średniorocznie 5 m³ na dobę. W takim przypadku pobór wód, co do zasady, nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Kiedy konieczne jest pozwolenie wodnoprawne?
Jeżeli pobór wody wykracza poza granice zwykłego korzystania z wód – na przykład przekracza limit 5 m³ na dobę lub służy celom innym niż potrzeby własnego gospodarstwa domowego czy rolnego. Wtedy stanowi on usługę wodną w rozumieniu art. 35 ustawy Prawo wodne.
W takim przypadku, zgodnie z art. 389 pkt 1 ustawy, wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Aby je otrzymać, należy złożyć odpowiedni wniosek wraz z wymaganymi załącznikami.
Sprawdź, jak uzyskać pozwolenie wodnoprawne
Studnia a obowiązki wodnoprawne
Warto podkreślić, że prawo do zwykłego korzystania z wód nie oznacza automatycznie możliwości wykonania urządzenia wodnego bez wymaganych zgód. Z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego lub dokonania zgłoszenia zwolnione jest jedynie wykonanie studni służącej do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód, jeżeli głębokość ujęcia nie przekracza 30 metrów.
Oznacza to, że:
-
wykonanie studni głębszej niż 30 m wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego,
-
pozwolenie jest również konieczne wtedy, gdy pobór realizowany jest w ramach usług wodnych, niezależnie od głębokości ujęcia.
Odpowiedzialne korzystanie z zasobów wodnych
Pobór wód przekraczający limit przewidziany dla zwykłego korzystania z wód może zwiększać presję na lokalne zasoby wodne. W warunkach pogłębiającej się suszy prowadzi to do obniżania poziomu wód gruntowych, a w konsekwencji może przyczyniać się do wysychania studni, pogorszenia warunków wilgotnościowych gleb oraz ograniczenia przepływów w ciekach wodnych.
Dlatego monitorowanie stanu zasobów wodnych oraz racjonalne gospodarowanie wodą służą ochronie środowiska i zapewnieniu bezpieczeństwa wodnego mieszkańców. Szczególne znaczenie ma zagwarantowanie dostępu do wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, co pozostaje jednym z podstawowych celów działalności Wód Polskich.