Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

6 sierpnia Senat przyjął ustawę o zmianie ustawy Prawo wodne, kolejny krok, to przekazanie regulacji do podpisu Prezydenta. Podkreślić należy, że nie było senatora przeciwnego rozwiązaniom zawartym w nowelizacji.

Najważniejsza zmiana zakłada, że od 1 stycznia 2027 r. oczyszczone ścieki komunalne będą mogły być wykorzystywane do zapewnienia funkcjonowania systemów chłodzenia elektrociepłowni i elektrowni. Dzięki temu sektor ciepłownictwa systemowego i energetyczny zyska nowe, alternatywne źródło chłodzenia, co pozwoli ograniczyć pobór wód z rzek i innych zasobów naturalnych.

Większe bezpieczeństwo wodne i energetyczne

Polska należy do krajów Unii Europejskiej o jednych z najniższych zasobów wodnych przypadających na mieszkańca. Jednocześnie ciepłownictwo systemowe i energetyka są jednym z największych użytkowników wód powierzchniowych. W czasie suszy i niskich stanów wód dostęp do odpowiedniej ilości wody staje się wyzwaniem zarówno dla środowiska, jak i dla stabilnej pracy infrastruktury energetycznej.

Nowe przepisy odpowiadają na te potrzeby. Wykorzystanie wody odzyskanej ze ścieków komunalnych pozwoli częściowo uniezależnić elektrownie i elektrociepłownie od zasobów naturalnych w tym zmniejszyć ich presję na środowisko (zasoby wodne?) oraz zwiększyć odporność tych sektorów na skutki zmian klimatu.

- Nie możemy pozwolić sobie na traktowanie wody jak zasobu niewyczerpalnego. Każda kropla ma dziś strategiczne znaczenie. Wykorzystanie wody odzyskanej ze ścieków komunalnych w energetyce to przykład nowoczesnego i odpowiedzialnego myślenia o bezpieczeństwie państwa. Dzięki temu chronimy zasoby naturalne, ograniczamy presję na rzeki i jednocześnie budujemy większą odporność polskiej energetyki na skutki suszy oraz zmian klimatu - podkreśla Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.

Korzyści dla środowiska i gospodarki

Nowe rozwiązania ograniczą konkurencję o ten sam zasób pomiędzy różnymi użytkownikami wody. W praktyce oznacza to możliwość wykorzystania przez energetykę odpowiednio oczyszczonej wody pochodzącej z systemów komunalnych zamiast zwiększania poborów wód bezpośrednio z rzek.

To przykład gospodarki o obiegu zamkniętym w praktyce. Ścieki po procesie oczyszczania zyskują nowe zastosowanie, a zasoby naturalne są wykorzystywane
w sposób bardziej efektywny. Korzyści odczują zarówno środowisko, jak i strategiczne sektory gospodarki.

Wody Polskie pozostaną organem wydającym pozwolenia

Pozwolenie wodnoprawne na wykorzystanie wody odzyskanej będzie odbywało się
w standardowej, dla tego typu działania, procedurze uzyskania zgody wodnoprawnej.
W taki przypadku należy złożyć kompletny wniosek o pozwolenie wodnoprawne do właściwego organu Wód Polskich, wraz z operatem wodnoprawnym i innymi, wymaganymi przepisami, załącznikami. Szczegółowe informacje w tym zakresie znajdują się na stronie internetowej Wód Polskich, w zakładce – Załatw sprawę.

Polska wśród europejskich pionierów

Projekt ma również wymiar innowacyjny. Analizy Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Sejmu wskazują, że Polska przyjmując takie rozwiązanie znajdzie się w gronie państw jako jedne z pierwszych tworzących systemowe ramy prawne dla wykorzystania wody odzyskanej na potrzeby energetyki. To pierwszy tego typu model regulacyjny w Europie Środkowo-Wschodniej.

Nowe przepisy mogą mieć znaczenie także dla rozwoju nowoczesnych technologii energetycznych, w tym energetyki jądrowej oraz małych reaktorów modułowych (SMR), które również wymagają stabilnego dostępu do wody wykorzystywanej w procesach technologicznych.

-  To przykład regulacji, która nie odpowiada na wczorajsze problemy, lecz przygotowuje Polskę na wyzwania kolejnych dekad. Woda odzyskana staje się nowym zasobem strategicznym, który pozwala połączyć cele środowiskowe, gospodarcze i energetyczne. Chcemy, aby Polska była liderem nowoczesnej gospodarki wodnej, a nie wyłącznie obserwatorem zmian zachodzących w Europie - dodaje Balcerowicz.

Inwestycja w przyszłość

Wprowadzenie możliwości wykorzystania wody odzyskanej ze ścieków komunalnych to rozwiązanie, które łączy ochronę środowiska z potrzebami gospodarki. Ograniczenie poboru wód naturalnych, większa odporność na suszę, wsparcie dla bezpieczeństwa energetycznego oraz rozwój innowacyjnych technologii sprawiają, że nowelizacja Prawa wodnego stanowi ważny krok w budowie nowoczesnej i zrównoważonej gospodarki wodnej w Polsce.